Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1568 K.2024/1725

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2024 tarih ve 2023/45 Esas 2024/512 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Davalı ...Limited Şirketi yetkilisi...'nın 09/07/2020 tarihinden müvekkili şirkete gelerek elinde bulunan ... plakalı ...

Marka ...serisi... model traktörü takas etmek istediğini, ... model ... marka ...serisi olan ... ... onay numaralı ... şasi nolu traktörü satın almak istediğini, müvekkili şirket yetkilileri ile yapılan görüşmelerde tarafları... model ... marka ...serisi olan ... onay numaralı ... şasi nolu traktörü 760.000,00-TL bedelli davalıya satışı hususunda anlaştıklarını, 300.000,00-TL'sini takas usulü kullanarak,

kalan 460.000,00-TL'sinin davalı şirket yetkilisi ... tarafından müvekkili şirket lehine ödeme günü ve vade günü yazılı olmayan bono düzenlenerek teslim edildiğini, düzenlenen bononun davalı borçlu vekiline 03/11/2020 tarihinde iade edildiğini, takas için verilen traktörün yaklaşık 1 ay boyunca davalı şirket yetkilisi tarafından kullanıldığını, kullanıma bağlı hasar ve değer kaybı oluştuğunu, değer kaybı için Kayseri 8. AHM'nin 2020/20 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunduklarını, 83.763,16-TL değer kaybının olduğu sonucuna varıldığını,

taraflar arasında yapılan traktör satış sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğunu, taraflarında 15/12/2022 tarihinde arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunulduğunu, anlaşamama ile sonuçlandığını, açıklanan nedenlerle borçlunun Kayseri Genel İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında borcun tamamına yaptığı itirazın iptalini, takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİNİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE

Öncelikle davacı tarafça belirli olan icra takibine konu edilen alacak miktarının kısmi olarak itirazın iptali davası açılmasının HMK ya aykırı olduğunu ve hakkın kötüye kullanılmasını teşkil ettiğini, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkili şirket tarafından davacı aleyhine aynı ticari ilişki nedeniyle açılan dava Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/ Esas ve 2021/38 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, kesin hüküm itirazında bulunduklarını, davacı tarafın müvekkilinin şirket yetkilisinin krediye başvurduğunu, kredi başvurusunun reddedildiğini,

bunu saklayarak traktörde arıza var iddiasıyla iade etmeye çalıştığına dair iddiaları hem hukuki olmaktan uzak olduğu gibi hem de ticari teammül, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, zira kredinin reddedilmediğini, ayrıca davacı taraf traktör satmadan önce hem satış yapacağı şahsı veya şirketi hem kredi durumunu araştırıp traktörü teslim etmeden bankaya kredi başvurusu alıcı adına evrakları teslim edip onay durumuna göre satış işlemini ve traktörün teslimini gerçekleştirdiğini, çıkıp çıkmayacağı belli olmayan 460.000,00 TL gibi kredi miktarı muallak durumda iken traktörü teslim ettiğine dayalı beyanların gerçeklikle bir ilgisi olmadığını,

banka şubesinden kredi çıkacağına dair bilgi almadan bayi satış ve teslim işlemini gerçekleştirmediğini, müvekkili kendi traktörünü teslim ettiğini ve üzerine 460.000,00 TL bedelli bono verdiğini, bono müvekkilinin traktörüne davacı tarafça el konulduktan ve müvekkilinin bedelsiz kalan bononun iadesi ve uğradığı zararların tazmini için dava açmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmesi sonrasında müvekkiline iade edildiğini, müvekkili şirket tarafından işletilen çiftlik mevcut olduğunu,

arızalı ve ayıplı olan traktörün bayi tarafından da satışı verilmediğini ve traktörün kendilerine ait olduğu gerekçesiyle serviste el konulduğunu ve müvekkiline verilmediğini dava dilekçesinde

müvekkili şirketi kusurlu göstermeye yönelik asılsız beyanların gerçeklik ,basiretli tacir ve hayatın olağan akışına uygunluk ile bir ilgisi olmadığını, uyuşmazlık konusu davacı tarafça ileri sürüldüğü sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olmadığını, öncelikle traktörün müvekkiline teslimi ve müvekkilince bir ay kadar kullanımı,

traktörün bedeli için eski traktörün teslimi ve kalan borç için bono teslimi (kredi işlemleri tamamlandığında bono bedeli ödenip bona geri alınacak olup bononun satıcı tarafından kabul edilmesi alıcının satış bedelini ödenmesi edimini bono olarak yerine getirdiği anlamına geldiğini edimlerin yerine getirilmiş olduğu bir sözleşme söz konusu olduğunu, gerçekleşmemiş bir sözleşme nedeniyle edimlerin iadesinin mevzubahis olmadığını,

sonraki aşamada müvekkili davalının traktörün ayıplı çıkması ve müvekkilinin traktörün satın alınış amacına ve satıcı tarafından müvekkiline bu nedenle tavsiye edilen traktörün vaadedilen nitelikte olmamasından kaynaklı müvekkilinin zararının söz konusu olduğunu, müvekkili alıcı olarak borçlar kanunu ve ticaret kanunu hükümleri uyarınca seçimlik haklarını dahi kullanılmasına müsaade edilmeden traktör tek taraflı olarak elinden geri alındığını,

müvekkili sözleşmenin devamı ve uğramış olduğu zararları talep imkanı var iken bu imkan satıcı tarafından elinden alındığını ve satıcının kendi eylemi nedeniyle müvekkilinden zarar talep etmesinin hukukla bağdaşmayacak bir durum ortaya çıktığını, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle davanın reddini ve yargılama giderlerinin davalı şirket üzerinde bırakılmasını, davacı tarafın asıl alacağın en az %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Toplanan deliller, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, mahkememizin 2021/73 esas sayılı dosyası kapsamında yapılan yargılama sonucu alınan bilirkişi raporunda da sabit olduğu üzere taraflar arasındaki satış sözleşmesinin geçersiz hale gelmesi sonucu davalı alıcının satılan malı (traktörü) ayıpsız ve eksiksiz olarak davacı satıcıya iade yükümlülüğü bulunduğu ancak satılan malın davacıya hasarlı olarak iade edildiği ve bu sebeple aracın değer kaybettiği,

araç değer kaybı şeklindeki doğrudan zararın davalı alıcı tarafından karşılanması gerektiği, davacının davalıdan aracı teslim aldıktan sonra derhal tespit yaptırdığı Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/09/2020 tarihli kararı çerçevesinde yapılan tespit işlemle sonucu alınan bilirkişi raporunda da davacının zararının 83.760,16-TL olarak belirlendiği ve fakat mahkememizce daha sonra yargılama aşamasında mahkememizin 2021/73 esas salı dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki zarar tutarının yerinde olduğu ve davacının da bu zarar tutarı üzerinden başlatmış olduğu icra takibinin yerinde olduğu anlaşılmış,

davacının takip tarihine kadar işlemiş faiz alacağının neye göre ve ne şekilde hesaplandığının açıklanması maksadıyla davacıya kesin süre verilmiş olup davacı taraf davalıyı noter ihtarnamesi ile temerrüte düşürdüğünü ve bu noter ihtarnamesinin bir suretini tüm delilleriyle birlikte dava dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu ileri sürmüş ise de dosyaya sunulan ve davacının bahsettiği Kayseri 13. Noterliğinin ... tarih... yevmiye nolu ihtarnamenin arkasına tebliğ şerhi işlendiği buna göre davalı vekiline tebligat yapılamadığı şeklinde tebliğ şerhi işlendiği ve bu nedenle davacının davalıyı takipten önce temerrüte düşürmesi için söz konusu

ihtarnamenin davalıya veya vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi gerektiği ve fakat davacının talep ettiği noter ihtarnamesinin davalı veya vekiline tebliğ edilemediği anlaşılış olup bu sebeple davacının takipten önce davalıyı temerrüte düşürdüğünü geçerli delil ve belgelerle ispat edememesi nedeniyle davacının işlemiş faiz istemi yerinde görülmemiş davanın kısmen kabulü ile takip konusu asıl alacak tutarı üzerinden itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Dava ve takip konusu alacak doğrudan zararlar kapsamında araç değer kaybına ilişkin olup alacağın likit niteliği bulunmaması nedeniyle yasal koşulları oluşmayan davacının icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir. 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davacının davalı hakkında başlatmış olduğu Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosya kapsamında davalı borçlunun yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takip konusu asıl alacak 82.500,00-TL olmak üzere toplam 82.500,00-TL alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2-Davacının icra inkar tazminatının talebinin REDDİNE..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; dosya kapsamında deliller toplanmadan karar verildiğini, yerel mahkeme ilamı içerisindeki deliller ile karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu iki davanın tamamen birbirinden farklı olduğunu, taraflarınca mahkeme salonunun hazır edilen tanıkların dinlenmemesi,

dosya kapsamında dinlenilecek tanık beyanları ve iddialarının göz önüne alınarak alınacak bilirkişi raporu olmadan karar verilmesinin bozma sebebi olduğunu, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/73 Esas, 2022/609 Karar sayılı mahkeme kararının husumetten reddedilerek esasa girilmediğini, yerel mahkemenin diğer dosyada esasa girilmemesine rağmen delileri toplayarak karar vermesinin hatalı olduğunu, traktörün bono verilen 460.000,00 TL lik kısmı için ...

Şubesine kredi başvurusunda bulunulduğunu, bayi tarafından da proforma fatura kesilerek bankaya verildiğini, traktörün 14/07/2020 tarihinde bayi tarafından müvekkile ait çiftliğe getirilerek teslim edildiğini, traktörü 29/07/2020 tarihinde rampa olan yerde kullanıldığında çıkmadığını, 4 çekere çekmediği gerekçesiyle işlem yapıldığının açıkça yazıldığını, dava konusu traktörde değer kaybı malın ayıplı olmasından dolayı kaynaklandığını, bayinin kendisinin kamyon göndererek traktörü aldırdığını, ...

İli ... mahallesinde bulunan ... Oto isimli yetkili olmayan bir servise götürdüklerini, tamir edilerek 30/08/2020 tarihinde bayramın birinci günü gece servisten alınarak sürerek çiftliğe götürüldüğünü, 4 gün sonra ... ilçesi ...

Mahallesinde çalışırken yine 4 çeker konumuna geçmeyerek arıza verdiğini, traktör ile ... ilçesi... mahallesine traktörün getirilmesinin istenildiğini, bayinin gönderdiği aynı servis ile bu mahallede tekrar traktörün aynı arızasının tamir edildiğini, traktörün yine 2 gün sonra... ilçesinde aynı arızayı verdiğini, tekrar servis gelerek traktörü olduğu yerde parçasını sökerek götürüp tamir edip getirdiğini, traktörün ... ilçesi ...mahallesinde oluşan arızasından dolayı kamyon gönderildiğini, traktör yüklenerek servise gönderildiğini, aynı serviste traktörün arka kısmının söküldüğünü,

parçaların daha önce değiştirilen ...serisi olan ve iki segment küçük olan traktörün aynı parçaları olduğunun görüldüğünü, bu hususun yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, dava konusu traktörün daha önceden zaten işlem görmüş olduğunu, sıfır statüsünde olmadığını, davacı tarafın ise değer kaybı istemesinin imkansız olduğunu, sezon bitince traktörün değiştirileceğinin müvekkili şirket yetkilisi tarafından söylenince bayi sahibi ...'un müvekkiline hitaben yüksek sekle sen kimin malını kime iade ediyorsun, bu traktör hala faturası benim adıma dediğini, ve yeni alınan traktörün teslim edilmediğini,

önceki traktörün müvekkiline teslim edildiğini ancak traktör ruhsatı ve yeni alınan traktör için verilen bononun iade edilmediğini, müvekkilinden yeni satın alınan traktör kullanıldığı gerekçesi ile 150.000,00 TL para talep edildiğini, zararı kabul etmemekle birlikte 4 çeker traktörün sık sık 4 çekere geçmemeye dayalı arızası nedeniyle ön tekerlerin çekiş kuvveti olmadığı yokuşlarda traktörün bayır aşağı arkasında römorkla kaçmaması için arka lastiklerin zarara uğramasının kullanıcı kusuru olmayıp, satışa konu traktörün kusuru olduğunu, zarara uğrayan mağdur edilen müvekkili davalı şirket olduğunu,

ticari ilişkiyi sona erdiren müvekkili olmadığı için ve traktörü elinden alınması suretiyle sona erdirilmiş olması nedeniyle davacı tarafın kendi eylemi ve kusurlu davranışı neticesinde sona erdirilen ticari ilişki nedeniyle zarar talebinde bulunmasının hukuki dayanağının olmadığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından verilen ilamın usul ve yasaya aykırı olan kararın kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye gönderilmesini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İstinafa cevap veren davalı vekilinin dilekçesinden özellikle; davalının istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamında toplanan delillere ve tarafların karşılıklı iddia ve savunmalara, dosya arasında bir sureti bulunan Kayseri 8.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/20 D.İş sayılı dosyasında mevcut (rapordaki) belirlemelere, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan ve somut olayın özelliklerine daha uygun olduğu görülen 21.03.2022 tarihli heyet bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmelere itibar edilmesinde, mahkemenin kanıtları takdirinde ve hukuki ilişkiyi nitelendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına göre mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda usul ve yasaya aykırı bulunmadığından davalı şirket vekilince yapılan istinaf itirazlarının tümünün yerinde olmadığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle ve HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda istinaf eden davalı tarafın söz konusu istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden ilk derece mahkemesinin istinafa konu edilen nihai kararının HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu değerlendirilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.