Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/969 K.2024/1102

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2024 tarih ve 2023/480 Esas 2024/166 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Kayseri İli'nde faaliyet gösteren konut yapı kooperatifi olduğunu, bugüne kadar 192 üyeye 196 arsa sahibine konut teslimi yapıldığını, davalının ise davacı kooperatif üyesi olup davacı kooperatiften ferdileşme suretiyle taşınmaz temin ettiğini, Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde görülen 160'dan fazla davada davalarının kabulüne karar verildiğini, söz konusu kararların istinaf mahkemesi tarafından da onandığını, istinaf kararlarının davalılar tarafından temyiz edildiğini ve 107 dosyanın şu an temyiz incelemesinde olduğunu,

bu aşamada temyiz incelemesinde bulunan dosyalardan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/819 Esas 2021/648 Karar sayılı ilamına ilişkin yapılan temyiz başvurusunda karar çıktığını ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6290 Esas 2022/521 Karar sayılı 20/01/2022 tarihli ilamı ile kooperatif inşaatlarının tamamı bitmeden kesin maliyet talep edilemeyeceği gerekçesi ile erken dava sebebiyle davaların kabulü yönündeki yerel mahkeme kararlarının bozulduğunu, Yargıtay ilgili ilamında "İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği,

maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir." şeklindeki ifadeyle kooperatifin üyelerden aidat talep edebileceği, aksi yöndeki taahhütlerin geçersiz olduğunun belirtildiği,

söz konusu Yargıtay kararının ardından verilen istinaf mahkemesi kararlarından da anlaşılacağı üzere davalının, istifa edip etmediğine bakılmaksızın aidat borcunu ödemek zorunda olduğunu, davacı kooperatif açısından, davalının 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan zaten muaccel aidat alacağının bulunduğunu, kooperatifin söz konusu aidat alacağını tüm üyelere karşı talep ettiğini, koperatiften taşınmaz temin edip her türlü istifa, ilişik kesme belgesi olsada söz konusu aidatı ödemesi gerektiği, davalının,

kooperatiften 150 m² ev temin etmiş olduğundan 150 m² evler için genel kurulda düzenlenen aidat borcundan sorumlu tutulacağını, davalının 2003 yılı Ocak Ayından dava tarihinde temerrüde düşen son aidat borcu olan 2023 yılı Haziran ayına kadar ödemesi lazım gelen aidat borcunun, değeri tam olarak hesaplanıncaya kadar şimdilik 100,00-TL'nın davalıdan tahsilini talep ettiklerini, açılacak tasarrufun iptali davalarında tapuları devralan üçüncü kişilerin mağduriyetinin oluşmaması açısından davalının kooperatiften temin ettiği taşınmaz olan ... ili ...

İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel, ...

Blok, Bağımsız Bölüm No:... 'te kayıtlı bulunan mesken vasfındaki taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine "davalıdır şerhi" konulmasını talep ettiklerini belirterek dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00-TL aidat alacağının ve 100,00-TL ara (ek) ödeme alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacı kooperatife ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE: Davacı tarafından açılmış olan davayı kabul etmediklerini, davacının haksız davasının reddini istediklerini, davacı kooperatifin ana sözleşmede değişikliğe giderek 61/e maddesinde konutların tamamının yapımı tamamlanmadan önce kendisine konutu tahsis edilmiş ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyeti tapusunu alarak ayrılmak istemesi halinde kesin maliyet bedelinin belirlenerek tapusunun verilebileceğinin belirtildiğini ve bu kapsamında da yapımı tamamlanan konutların 2010,

2011 ve 2012 yıllarında yapılan genel kurullarda alınan kararlar ile kesin maliyet bedellerinin çıkarılıp üyelere tebliği ve ödenmesi halinde tapularını alarak ilişiklerinin kesilebileceği yönünde genel kurul kararları alındığını, müvekkilinin de buna dayanarak kesin maliyet bedelini ödediğini ve tapusunu aldığını, bu durumda yukarıda belirtilen yasada aranan şartların sağlandığı ve bu kapsamda müvekkilinden kesin maliyet talep edilemeyeceğini, hatta müvekkilinin kooperatif ile ilişiği kesildiği ve üyeliğinin sona erdiğinin açık olduğunu, bu sebeple aidat alacağının talep edilmesinin mümkün bulunmadığını,

davacı kooperatifin yıllar sonra aidat alacakları ödenmediğinden bahisle dava açmasının kötüniyetli olduğunu, zira aidat borcu olup ödemeyen kooperatif üyelerine kooperatifin ihraç prosedürünü uygulayabileceğini, davacının ise aidat ödenmesi noktasında eldeki dava açılana kadar bir talepte bulunmadığı gibi ödenmediğinden bahisle ihraç prosedürünü de uygulamadığını, kooperatifin de kesin maliyeti ödeyen üyeye tapusunu verdikten sonra üyeliğinin sona erdiğini zımnen kabul edip bu yönde hareket ettiğini,

davacının davasını kesinlikle kabul etmemekle birlikte müvekkilinin tapuyu aldıktan sonra davacı kooperatif tarafından hazirunlarda müvekkilinin ismine yer verilmediği ve genel kurullara davet edilmediği için aidat alacağının müvekkili nezdinde muaccel olmadığını, genel kurullarda alınan aidat kararlarından müvekkili hazirunlarda yer almadığı için haberdar olduğu şeklinde yorumlanarak aidat hesabı yapılamayacağını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2017/2182 Esas 2020/2757 Karar sayılı ilamında da açıkça muacceliyet şartının arandığını, ayrıca davacının talebinin zamanaşımına uğramış olup bu sebeple de davanın reddinin gerektiğini,

tüm alacakların alacağın muaccel olmasından itibaren zamanaşımına tabi olduğunu, TBK'nun 147/1-4. bendi gereğince kooperatifle ortağı arasındaki alacak hakkının beş yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, Yargıtay kararları gereği ve kanun gereği de dönemsel edimlerde 5 yıllık zamanaşımı olduğunun açık olduğunu, davacının talebinin gerek 1163 sayılı Kanun gerekse Borçlar Kanunu gereği zamanaşımına uğradığını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2018/108 Esas 2020/3494 Karar sayılı ilamının bu yönde olduğunu,

bu sebeplerle davacının davasının reddinin gerektiğini belirterek davacının davasının esastan ve zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının üyesi olan davalıdan kooperatif üyeliğinden kaynaklı kooperatif aidat ve ara (ek) ödeme alacağını talep edebileceği, benimsenen kooperatif aidat ve ara (ek) ödeme alacağının en geç dava tarihinde (ıslah ile artırılan tutar yönünden ıslah tarihinde) muaccel olmasına rağmen,

taleple bağlılık ilkesi uyarınca davacının talebi doğrultusunda 205.259,00-TL'nın alacağının ıslah tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ancak davacı kooperatifin genel kurul kararlarında yıllık %18 faiz işletileceğine dair karar olmadığından hükmedilen meblağa yıllık %18 oranında faiz işletilmesine yönelik davacı isteminin reddi ile hükmedilen meblağa yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

1-Davanın KABULÜ ile 205.259,00-TL'nın davacının talebi ile bağlı kalınarak ıslah tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Hükmedilen alacağı yıllık %18 oranında faiz işletilmesine ilişkin davacı isteminin reddine..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı tarafından aidat alacağı talebi ile açılmış olan davada yerel mahkeme davanın kabulüne karar verdiğini ve müvekkili aleyhine aidat alacağına hükmedildiğini, yerel mahkeme kararının hatalı olup kaldırılması gerektiğini, davacı kooperatifin ana sözleşmede değişikliğe giderek 61/e maddesinde konutların tamamının yapımı tamamlanmadan önce kendisine konutu tahsis edildiğini ve tamamlanmış olan ortağın kat mülkiyeti tapusunu alarak ayrılmak istemesi halinde kesin maliyet bedelinin belirlenerek tapusunun verilebileceğini belirttiğini ve bu kapsamda da yapımı tamamlanan konutların 2010, 2011 ,

2012 yıllarında genel kurullarda alınan kararlar ile kesin maliyet bedellerinin çıkarılıp üyelere tebliği ve ödenmesi halinde tapularını alarak ilişiklerinin kesilebileceği yönünde genel kurul kararları alındığını ve akabinde çıkarılan ve kendilerine tebliğ edilen kesin maliyeti ödeyen üyelerin bir sonraki genel kurula davet edilmemiş isimleri hazirunlarda yer almamış ve üyeliğinin düştüğü kooperatif tarafından da eylemli olarak da kabul edildiğini, müvekkillerin genel kurula davacı kooperatif tarafından davet edildiği halde katılmamış değil,

davacı kooperatif tarafından kesin maliyeti bedelini ödedikten sonra ilişiklerinin kesileceği taahhüt edildiğinden genel kurullara davet edilmemiş hazirunlarda yer verilmediğini, kooperatifin genel kurula çağırması akabinde üyenin katılmaması ile üyenin kooperatif tarafından ilişiğinin kesildiği gerekçesi ile genel kurula davet edilmemesi ve hazirunlarda üye olarak göstermemesinin ayrı hukuki sonuç doğurduğunu, dolayısı ile müvekkillerinin üye olarak isminin yer almadığının genel kurulda alınan aidat kararından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

bu hususta ilgili genel kurul kararının yokluğunun tespitine dair bir dava açmaya dahi gerek olmayıp yokluğunun mahkemenin resen dikkate alarak değerlendirme yapabildiğini, davet edilmeyen bir genel kurulda aleyhine yükümlülük yüklenen kooperatif üyesinin her zaman kendisinden alacak talebinde bulunulan davada ileri sürebileceği ayrı bir dava açmaya gerek olmadığına dair Yargıtay'ın çok sayıda içtihadının mevcut olduğunu, zira yokluğun müeyyidesi işleminin hukuki varlık kazanmaması demek olduğunu, Genel kurul toplantısına davetin bütün pay sahiplerine veya temsilcilerine yapılması davetin geçerlik koşulu olduğunu,

emsal Kayseri BAM 6.Hukuk Dairesinin 2023/1501 E 2023/1472 K sayılı ilamında üyeliğin devam ettiği sürece üyenin parasal yükümlülüklerinin ve dolayısı ile aidat alacağının zamanaşımına uğramayacağı belirtilmişse de müvekkilinin üye olmadığı kooperatifin genel kurula davet etmemesi ile de eylemli olarak ortaya koyduğu öncesinde genel kurul kararı aldığının defaatle bildirildiğini, yerel mahkemede yönetim kurulu kararlarının incelenmemiş istifaya dair bir karar alınıp alınmadığı hususunun araştırılmadığını, açık kapı ilkesinin de bir anlamı kalmayacağını,

Yargıtay kararları gereği ve kanun gereği de dönemsel edimlerde 5 yıllık zamanaşımı olduğunun açık olduğunu, davacının talebinin 1163 sayılı kanun gereği zamanaşımına uğradığını ileri sürerek istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davacının davasının reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklı, aidat ve ek (ara) ödemenin davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin kararı süresinde istinaf ettiği anlaşılmıştır.Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü ve ayrıntıları yukarıda yazılı istinaf sebepleri yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre. HMK 281.

Md uyarınca, mahkemece aldırılan bilirkişi heyetinin raporuna karşı davalı vekilince sunulan ve ayrıntılı itirazlarını içeren dilekçesindeki itiraz sebepleri hakkında bilirkişilerden ek rapor alınması ve sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle mahkemece yukarıda belirtilen şekilde eksik inceleme ve değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olduğundan davalının istinafının kabulü ile,

HMK 353/1-a-6 md. uyarınca kararın kaldırılmasına ve açıklanan yönden işlemleri yapılmak ve eksiklikleri giderilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.