Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1600 K.2025/1469

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2025/380 esas ve 18/06/2025 tarihli ara kararına karşı , davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; davacı tarafın, dava dilekçesinde, müvekkiline 1.500.000-TL ödünç para verdiğini iddia ettiğini, ancak dava dilekçesinde ve ekinde, müvekkilinin bu tutarda bir para aldığına dair herhangi bir dekont, makbuz gibi bir delil bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde bahsettiği ve ekinde sunmuş olduğu bir takım sözleşmeler, müvekkilinin, davacıdan borç aldığını göstermeyeceğini, borç verilen tutarın ayrıca yazılı belge ile ispatı gerektiğini, müvekkili ile davacı arasında, kesinlikle bir alacak verecek meselesi bulunmadığını, davacı tarafın, müvekkiline ödünç olarak, 1.500.000 TL tutarında bir para vermediğini, dosyada herhangi bir delil olmamasına rağmen verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi kararı ile; Dosya kapsamı incelendiğinde İİK'nun 258. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi için yaklaşık ölçüde kanaat oluşturacak delil bulunduğu anlaşılmakla uyuşmazlık konusu edilen 1.500.000,00-TL üzerinden ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi için gerekli yasal koşulların bulunduğu, 15/05/2025 tarihli ara kararı ile verilmiş olan ihtiyati haciz kararının yasal düzenlemelere uyumlu olduğu, davalı tarafın ihtiyati haciz kararına itirazlarının yasaya ve yerleşik uygulamaya uygun olmadığı görüş ve kanaatine varılmış olmakla ihtiyati haciz kararına vaki itirazların reddine karar verilmiş "1-Davalı vekilinin 15/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazının reddine," şeklinde ara karar kurulmuştur.

Davalı vekili işbu ara kararı yasal süresi içerisinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle ; davanın konusu, ödünç sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olduğunu, davacı taraf, dava dilekçesinde, müvekkile 1.500.000TL ödünç para verdiğini iddia ettiğini, davacı taraf, iddialarına dayanak olarak,

bir kısım sözleşmelere dayandığını, ancak müvekkilin ödünç para aldığına ilişkin herhangi bir delil sunulmadığını, taraflar arasında imzalanan protokol, müvekkilin davacıdan borç aldığını göstermediğini, müvekkilin bu tutarda bir para aldığına ilişkin herhangi bir dekont, makbuz gibi delil bulunmadığını, müvekkil ile davacı taraf arasında borç ilişkisi bulunmadığını, davacı tarafından iddia edilen alacağın tahsil imkanının ortadan kalkacağı gerekçesiyle de ihtiyati haciz kararı talep edildiğini, yerel mahkeme eksik inceleme sonucunda aldığı kararda ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli yasal koşulların oluştuğuna,

yaklaşık ölçüde kanaat oluşturacak delil bulunduğuna ve ihtiyati haciz kararına karşı itirazların yasaya ve yerleşik uygulamaya uygun olmadığı görüş ve kanaatine vardığını, ihtiyati haciz kararına ilişkin itirazların reddine karar verdiğini, anılan karar hukuka aykırı olduğunu, zira davacı taraf, müvekkile borç verdiğini kanıtlayamadığını, İİK'nun 258. maddesi uyarınca alacaklı alacağı ve gerektiğinde haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermek zorunda olduğunu, dosyada ihtiyati haciz verilmesini gerektirecek delil bulunmamasına rağmen yerel mahkeme ihtiyati haciz kararı verdiğini,

müvekkilin davacı tarafa borcu bulunmadığını, haksız yere verilen ihtiyati haciz kararı neticesinde müvekkilin zarara uğradığını, izah edilen sebeplerden dolayı, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/380E. Sayılı dosyasında, 17.06.2025 tarihinde verilen ihtiyati haczin kaldırılmasına dair itirazın reddi kararının kaldırılarak, müvekkil hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu Düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yapılan inceleme sonunda derdest dava: "...Müvekkil ..., davalı borçlu ...'e 1.500.000,00 TL (bir milyon beş yüz bin türk lirası) borç para vermiştir. Taraflar, arasındaki bu ilişkiyi delillendirebilmek adına kefiller ile birlikte bir protokol tanzim etmişlerdir. 04.06.2024 Tarihli protokol uyarınca borç paranın iadesi 500.000,00 TL (beş yüz bin türk lirası) üç eşit taksit olmak üzere senete bağlanmıştır. İlgili senetlerin düzenleme tarihleri 04.06.2024 ve ödeme tarihleri sırasıyla 05.08.2024, 05.09.2024 ve 05.10.2024 tarihleri olarak belirlenmiştir.

İlgili senetlerin yanı sıra protokolde öngörüldüğü borca karşılık ... plaka sayılı araç üzerine Kayseri 7. Noterliği'nin ... tarihli ve ...yevmiye numaralı işlemi ile 1.500.000,00 TL "Araç Rehin Sözleşmesi" akdedilmiştir.

Söz konusu protokol uyarınca müvekkilin alacağı tahsilde tekerrüre düşmemek kaydıyla rehine ve kambiyo senetlerine bağlanmıştır.

İlgili protokole göre ... plaka sayılı araç ve araca bağlı ...plakalı hakkın üzerinde bulunan Kayseri 6. Noterliğinin 09.01.2024 tarihli rehin sözleşmesiyle eklenen rehnin kaldırılarak ilgili aracın üzerine 04.06.2024 tarihinde şerh edilecek ... lehine rehnin esaslarını ve bu rehne bağlı borcun ödenmesine, düzenlenen senetlerin muacceliyetine ilişkin süreci düzenlemektedir.

İlgili protokol borçlu ... ve dava dışı kefiller ...,... ve ... tarafından imzalanmıştır....SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıkladığımız ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle; teminatsız aksi taktirde teminat karşılığı davalının malvarlığının ihtiyaten haczine, davanın kabulü ile 1.500.000,00 TL alacağın protokolde öngörülen 05.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi..." talebine ilişkindir.

Mahkeme 25/04/0205 tarihli gerekçeli ara kararıyla: "...Somut uyuşmazlık, yapılan genel açıklamalar ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde, delillerin henüz toplanmamış olması, davacının iddialarının yargılamayı gerektirdiği, İİK'nun 257. maddesinde sayılan yasal koşulların bulunduğu ispat etmeye elverişli, mahkemeye yaklaşık ölçüde kanaat getirici delil sunulmadığından ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talebinin REDDİNE, 2-Karardan bir suretin taraflara tebliğine, masrafın davacının yatırdığı gider avansından karşılanmasına, Dair, iş bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere..." karar vermiştir.

Yargılama sırasında davacı vekili 12/05/2025 tarihli dilekçesiyle: "...Mahkemeniz tarafından her ne kadar ret kararına gerekçe olarak yasal koşulların bulunduğu ispat etmeye elverişli, mahkemeye yaklaşık ölçüde kanaat getirici delil sunulmadığından şeklinde belirtilmişse de 04/06/2024 tarihli protokol uyarınca davalı borçlular ve müvekkile 1.500.000 TL (bir milyon beş yüz bin türk lirası) ödemeyi vaadetmişler ve ödeme biçimi olarak 500.000 TL (beş yüz bin türk lirası) bedelli senetler düzenlemişlerdir.

İlgili senetlerin ödeme tarihleri sırasıyla 05.08.2024-05.09.2024-05.10.2024 tarihleridir. Hatta bununla da kalmayarak müvekkil lehine 1.500.000 TL bedelli rehin dahi tesis edilmiştir. Lakin davalı borçlu tarafından müvekkile vadesinde ödeme yapılmamıştır. İcra takibine konu senetlerin teminat senedi olduğunun kabulünde ilgili senetlerin yazılı delil başlangıcı hükmündedir. Taraflar arasında akdedilen protokol ile birlikte borçluların açık kabulü/ikrarı bulunmaktadır.

Dava; sözleşmece müvekkilin vermiş olduğu borç para ile borcun geri ödenmemesi neticesinde sözleşmeden doğan alacak davasıdır. Müvekkilin alacağı hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. İspat yükü davalı da olmakla birlikte davalının borcun ödendiğini ispat etmeleri gerekmektedir.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulu yeterlidir, kesin ispat şartı aranmamaktadır. Dava dilekçemizde ve işbu dilekçemizde izah ettiğimiz üzere yaklaşık ispat koşulu müvekkil tarafından gerçekleştirilmiş olup müvekkilin alacağı söz konusu protokol ile sabittir. Alacağın olmadığı iddiasında ispat yükü davalı üzerindedir.

Tüm bu nedenlerle de mahkemenizce İİK m. 257/1 uyarınca teminat karşılığı ALACAK MİKTARINCA DAVALININ MALVARLIĞININ İHTİYATEN HACZİNE KARAR VERİLMESİ gerekmektedir.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklamış olduğumuz ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle;

İhtiyati haciz talebimiz yeniden değerlendirilerek öncelikle teminatsız aksi taktirde teminat karşılığı davalının malvarlığının ihtiyaten haczine, ..." karar verilmesini yeniden talep etmiştir.

Mahkeme,15/05/2025 tarihli gerekçeli ara kararıyla bu sefer . "....Somut uyuşmazlık, yapılan genel açıklamalar ve bahse konu yasa maddeleri ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde ihtiyati haciz isteyen davacı tarafın davalıdan alacağı olduğu görülmekle İİK'nun 258/1. maddesi uyarınca mahkememizde ihtiyati haciz kararı verilmesi için kanaat getirici bir delil olduğu değerlendirilmiştir. Eldeki davanın açılması ile de alacak muaccel olmuştur. Bu durumda ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Dava dosyası kapsamındaki belgelerin incelenmesinden; borcun süresinde ödenmediği, İİK'nun 257. maddesindeki şartların var olduğu ihtiyati haciz talebi yerinde görüldüğünden İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜ İLE, dava konusu edilen (1.500.000,00)-TL alacağa yetecek davalı ...'in taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi kabil olanların İİK'nun 257. maddeleri uyarınca %15 nakdi teminat veya banka teminat mektubu karşılığında İHTİYATEN HACZİNE,

2-Teminat yatırıldığında, işbu kararın infazı için ıslak imzalı ve mühürlü olarak ibraz edilmesi kaydı ile Kayseri İcra Dairesi'nin yetkili kılınmasına,..." karar vermiştir.

Davalı vekili işbu ihtiyati haciz kararına karşı 29/05/2025 tarihli dilekçesiyle süresinde itiraz etmiştir.

Mahkeme itirazı duruşmalı incelemiş,17/06/2025 tarihli duruşmaya katılan taraf vekillerini dinlemiş ve aynı celsedeki kısa ara kararıyla davalı vekilinin 15/05/2025 tarihli ihktiyati haciz kararına yönelik itirazının reddine karar vermiştir.Bu kısa ara kararı yönünden ayrıca gerekçeli olarak 18/06/2025 tarihli ara karar da yazmıştır.

Gerekçeli ara kararında da : "... Mahkememizce ihtiyati haciz kararı verildiğinden itiraz hakkında da karar vermek görevi mahkememize aittir. İtiraz 7 günlük yasal süresi içinde yapılmıştır. Ancak yasada da açıkça belirtildiği üzere ihtiyati haciz kararına yapılacak itiraz sebepleri sınırlıdır. Bunların dışındaki sebeplere dayalı itirazlar uyuşmazlığın esası hakkında açılacak çekişmeli yargılamada incelenebilecek ve çözümlenebilecek türden olduğundan ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz dava ve duruşmasında incelenemez.

İhtiyati haciz talebinin yasal dayanağı İİK'nun 257 ve devamı maddeleridir. İhtiyati haciz para alacaklarına ilişkin mevcut veya müstakbel bir takibin sonucunun güvence altına alınması için mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici bir hukuki koruma sağlar. İhtiyati haczin hangi hallerde verilebileceği, İİK'nun 257. maddesinde sayılmış olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için haciz konulacak mal varlığının dava konusu olması zorunlu değildir.

Dosya kapsamı incelendiğinde İİK'nun 258. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi için yaklaşık ölçüde kanaat oluşturacak delil bulunduğu anlaşılmakla uyuşmazlık konusu edilen 1.500.000,00-TL üzerinden ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi için gerekli yasal koşulların bulunduğu, 15/05/2025 tarihli ara kararı ile verilmiş olan ihtiyati haciz kararının yasal düzenlemelere uyumlu olduğu, davalı tarafın ihtiyati haciz kararına itirazlarının yasaya ve yerleşik uygulamaya uygun olmadığı görüş ve kanaatine varılmış olmakla ihtiyati haciz kararına vaki itirazların reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin 15/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazının reddine,..." şeklinde belirtilmiştir.

Davalı vekili işbu ara kararını süresinde istinaf etmiştir.

Ön inceleme yönünden bir eksikliğin bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilince istinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri hakkında esastan inceleme yapılmıştır.

İ.İ.K 265. maddesine göre ".Madde 265 – (Değişik madde: 18.02.1965 – 538 S.Kanun/Madde 105)(Değişik 1. fıkra: 17.07.2003 – 4949 S.K/Madde 63) Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

(Ek 2. fıkra: 17.07.2003 – 4949 S.K/Madde 63) Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.

İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir.

(Değişik 5. fıkra: 02.03.2005 – 5311 S.K/Madde 17) İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyati haciz kararının icrasını durdurmaz...." şeklinde hüküm atına alınmıştır.

İİK 257. Maddesinde ise : "Madde 257 – Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1 – Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2 – Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde hüküm altına alınmıştır.

İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı, ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itiraz sebepleri, itirazın duruşmalı yapılan incelemesi sonunda verilen ve istinaf edilen 18/06/2025 tarihli gerekçeli ara karar, dava dilekçesi ve davacı vekili tarafından sunulan 12/05/2025 tarihli ihtiyati haciz talep dilekçesininin içeriği (İhtiyati haciz talebine konu para alacağının rehinle temin edildiğine dair kısımları,

İlgili senetlerin yanı sıra protokolde öngörüldüğü borca karşılık ... plaka sayılı araç üzerine Kayseri 7. Noterliği'nin ... tarihli ve ...yevmiye numaralı işlemi ile 1.500.000,00 TL "Araç Rehin Sözleşmesi" akdedildiğine dair) ile mevcut dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde.

Talebe konu dilekçelerde ihtiyati haciz talep eden davacı tarafça ihtiyati haciz talebine konu alacağının rehinle teminat altına alındığının beyan edilmiş olması, dolayısıyla işbu para alacağının rehin ile teminat altına alındığının beyan edilmiş olması nedeniyle davacıdan ve itiraz eden davalıdan beyanlarda bahsettikleri rehin sözleşmesinin tüm sayfalarını da içerecek şekilde asıllarını ya da onaylı/okunaklı birer suretlerini/fotokopilerini sunmalarının istenmesi, sunulur ise söz konusu rehin sözleşmesinin içeriği de incelenerek, ,İİK 257.

Md uyarınca hüküm altına alındığı üzere Rehinle temin edilmemiş bir alacak olup olmadığı, borcun teminatı olarak verilmiş rehin var ise buna göre rehinle teminat atına alınmış miktar da gözetilmek ve mahsup edilmek suretiyle rehin miktarını aşan şekilde yani rehinle teminat altına alınmamış ihtiyati haciz talebine konu alacağının bulunup bulunmadığı gözetilerek değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre itiraz ve istinaf eden davalı bakımından ihtiyati haciz kararına yönelik itirazı hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirme ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince yukarıda yazılı eksiklikler giderilerek sonucuna göre, itiraz ve istinaf eden davalının ihtiyati haciz kararına yönelik itirazları hakkında bir karar verilebilmesi için itiraz davası/yargılaması yeniden duruşmalı olarak yapılmak üzere dosyasının mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.