Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1912 K.2025/2115

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 01/07/2025 tarih ve 2023/197 E - 2025/644 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının oto galericilik işi yaptığını, müvekkilinin, 2013 yılında davalıdan ... model ... marka bir traktör satın aldığını, ödeme için aralarında 22.10.2013 düzenlenme 30.04.2016 vade tarihli 24.000,00 TL miktarlı bono düzenlendiğini, davalının, aradan kısa bir süre geçtikten sonra söz konusu traktörü müvekkilinin evinin önüne kadar gelerek müvekkilinden geri aldığını, müvekkilin de buna karşılık aralarında düzenlenmiş olan bonoyu isteyince davalı bonoyu vermeye yanaşmadığını, daha sonra müvekkilinin, davalıya ulaşamadığını, davalının,

söz konusu bu bono ile aralarındaki anlaşmadan 5 sene sonra Kayseri 1. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilinin, haciz işlemlerinden çekindiği için icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin, ödemeyi yapınca davalı aleyhine Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/l0829 soruşturma numarası ile "bedelsiz senedi kullanma" suçundan şikayette bulunduğunu, soruşturma neticesinde Kayseri 16.Asliye Ceza Mahkemesi 2020/967 Esas sayılı dosyası ile ceza dosyası açıldığını ve davalı hakkında 3 Ay 22 Gün hapis cezası verildiğini, müvekkilinin ceza dosyası kesinleşince davalıdan bono için ödemiş olduğu bedeli talep ettiğini, ancak davalının bu bedeli ödemediğini,

müvekkilince davalı aleyhine Tomarza İcra Müdürlüğü 'nün ...

Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalının, söz konusu takibe 12.01.2022 tarihinde hiç bir borcu olmadığından bahisle itirazda bulunduğunu ve takibin durdurulduğunu belirterek borçlunun yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına/kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin traktör alım-satım işiyle uğraşan çevresince saygın bir esnaf olduğunu, işi gereği sürekli kıymetli evraklarla (çek,senet vs.) iş yaptığını, bu sebeple sürekli firma veya şahıslardan senet aldığını, davacı tarafından borç sebebiyle müvekkiline 22/10/2013 tanzim tarihli, 30/04/2016 vade tarihli 24.000 TL tutarında senedin teslim edildiğini, senedin 12/09/2018 tarihinde kısmi olarak 15.000 TL üzerinden icraya konulduğunu, Kayseri 1.İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile başlatılan takip 20.02.2019 tarihinde işlemden kaldırıldığını, davacının ödemeye ilişkin sunduğunu belirttiği makbuzun vekalet ücretinin 2.000 TL tutarındaki ödemesine ait olduğunu, davacının bahse konu traktörü teslim alma aşamasında herhangi bir ödeme yapmadığını ve kısa süre içerisinde ödeme yapacağını belirterek müvekkilinin iyi niyetini kullandığını, davacının 6 ay boyunca hem traktörü kullandığını hem de müvekkiline ödeme yapmadığını, daha sonra müvekkilinin traktörü geri alabildiğini ancak traktörün teslim alındığında kullanılabilecek durumda olmadığını, müvekkilinin traktörün her türlü hasarını vs.

Yaptırdığını, traktör değer kaybına uğradığı için müvekkilinin çok düşük fiyata satmak zorunda kaldığını, senedin icra takibine konu edilirken kısmi olarak icraya konulduğunu, müvekkilinin ödeme almadan iyi niyetle davalıya traktör teslim ettiğini ancak bu durumdan zararlı çıktığını, mağdur olduğunu, davaya konu senedin bedelli bir senet olduğunu ve bu sebeple icra takibine konu edildiğini, davacı tarafından başlatılan icra takibinde 18.000 TL asıl alacak miktarı olarak belirtildiğini ancak asıl alacak miktarının 15.000 TL olduğunu, müvekkilinin borcunun olmaması nedeniyle itiraz ettiklerini,

kanun koyucu senedin zamanaşımını vade tarihinden itibaren 3 yıl olarak belirlediğini, süresi içerisinde işlem yapıldığını, müvekkilinin davacıya güvendiği için bir süre beklediğini, davacının takibe konulan bononun bedelsiz olduğunu yazılı delille kanıtlaması gerektiğini beyanla haksız yere açılmış bulunan itirazın iptali davasının reddi ile davacı tarafın % 20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... taraflar arasında 2013 yılında traktör alım satımına konu anlaşmazlık bulunduğu, Kayseri 1. İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası sebebiyle davacının ödeme yaptığı, davacının şikayeti üzerine Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan ceza davasında davalının senedi traktörde meydana gelen hasar ve değer kaybından kaynaklı takibe koyduğunu ikrar ettiği ve mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde de satıma konu traktörün değer, hasar, kullanım bedellerinden kaynaklı alacaklı olduğunu tekrar ettiği,

mahkememizce yapılan bilirkişi hesabı sonucunda 22.10.2013 satın alma tarihinde 1 aylık kira bedelinin 2.250,00-TL olduğu ve davacının 6 aylık kullanımının olduğu anlaşılmakla karşılık gelen 13.500,00 TL sorumluluğu olduğu, yapılan bilirkişi hesabı neticesinde davacının fazla ödemesinin bulunmadığı, dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığı görülmekle davacı tarafa yemin teklif edip etmeyeceğini bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, mahkememizin 01/07/2025 tarihli duruşmasında davalı ...;

" Davacı ... ile traktör satın alma konusunda anlaştığıma, sonrasında bedelini ödemediği için kısa bir süre sonra traktörü kendisinden geri alıp anlaşmaya dair bedelsiz kalan senedi icra takibi vasıtasıyla tahsil etmediğime, davacıya herhangi bir borcum olmadığına tüm dava dosyası kapsamında gerçeğe uygun cevap vereceğime, hiçbir şey saklamayacağıma namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ederim." şeklinde yemin eda etmekle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Davanın REDDİNE, ..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; "...İlgili kanun maddesi gereği ticari defterlerin davalı lehine delil olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Traktörün bedelinin 24.000 TL olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen bono da 24.000 TL bedellidir. Bu konuda müvekkil aleyhine olan hususları kabul etmiyoruz. Ancak traktörün günlük kira bedelinin 75 TL, aylık kira bedelinin 2.250 TL olması mümkün değildir.

Söz konusu traktör 1983 modeldir. Hesaplamaya göre yaklaşık 10 aylık kira bedeli traktörün kendi bedeli kadar etmektedir. Böyle bir durum mümkün değildir. Kiralama bedeli çok yüksek belirlenmiştir. Ayrıca müvekkil traktörü 1 ay kullanmamıştır. Anlaşmaları üzerinden bir kaç gün geçtikten sonra davalı traktörü müvekkilin evine kadar gelip alarak gitmiştir. Tanık olarak dinlenen kişiler dahi 1 ay kullandı diye beyan vermemiştir.

Son olarak müvekkilin icra dosyasına ödeme yaptığı tarihte 18.000 TL ile bir traktör satın alınabilirken şu an muadil traktörlerin fiyatları fahiş derecede artmıştır. Müvekkilin bu yönden de zararı vardır. Davalı, müvekkili bu şekilde de zarara uğratmıştır. İzah etmeye çalıştığımız nedenlerle karara karşı istinaf kanun yoluna başvuru zorunluluğu hasıl olmuştur.

İzah edilen nedenlerle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/197 E. - 2025/644 K. sayılı ilamının kaldırılarak davanın kabulü ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini..." şeklinde talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı itirazın iptali talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından hakkında yapılan kambiyo senedine mahsus takip nedeniyle ödeme yaptığı bildirilen ve sebepsiz zenginleşme kapsamında istirdat talebine konu kambiyo senedinin taraflar arasındaki traktör alım satımı nedeniyle davacı tarafından davalıya teminat amacıyla verildiğinin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı, bu kapsamda traktörün davalıya iadesi nedeniyle davacının istirdat talebinde bulunabileceğinin açık olduğu,

söz konusu bononun satışı yapılan traktörün kullanım süresi nedeniyle kira alacağının karşılığı olarak da verildiğini ispat yükünün davalıya ait olacağı, dosya kapsamında davalının bu hususta ispata yeter yazılı ve kesin delil sunamadığı, ancak delilleri arasında yemin deliline de dayandığı gözetilerek,

HMK'nın 225 vd.maddeleri gereğince davalıya yukarıda açıklanan gerekçeyle yemin hakkı hatırlatılarak sonuçta davaya konu bononun kira bedelinin de karşılığı olarak verildiğinin ispat edilememesi halinde dosyanın hesap alanında uzman bilirkişiye tevdii ile davacı tarafından ispatlanan alacak miktarı ve ödeme tarihi hususunda alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiş,

belirtilen gerekçelerle davacı istinafı yerinde görülmekle HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.