Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/813 K.2025/967

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/02/2025 tarih ve 2023/832 E -2025/104 sayılı kararı davalı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı idare arasında 24/11/2021 tarihinde akdedilen "Kombine Kanal Temizleme Aracı Kiralanması" konulu hizmet alım sözleşmesinin 7394 sayılı Kanun ile 05/01/2002 tarihli 4735 sayılı Kamu İhale Kanununa eklenen geçici 6. madde ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin esasları belirten 5546 sayılı Cumhurbaşkanı kararına istinaden feshi sonrasında davacı şirketin davalı idareye borçlu olmadığının tespiti ile davacı adına Akbank T.A.Ş. tarafından davalı idareye verilen 23/11/2021 tarihli,...-...-...-...-... seri numaralı 230.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubunun dava sonuna kadar nakde

çevrilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına, davacının 24/11/2021 tarihli "Kombine Kanal Temizleme Aracı Kiralanması" konulu hizmet alım sözleşmesine aykırılık iddiaları nedeniyle davalı idareye 133.848,00-TL tutarında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu idari karara ilişkin olduğundan idari yargının görevli olduğunu, davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davalı ...'nin 2560 sayılı İski Kanunu'na tabi olup, TTK'nun 3,11,16/1 maddeleri 5560 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca faaliyetlerini özel hukuk hükümlerine göre sürdüren tacir tüzel kişi olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu tür uyuşmazlıklarda arabuluculuk şartı arandığını, arabululuk başvurusu yapılmadığı için davanın usulden reddi gerektiğini, davacının hukuki yararı olmadığını bildirerek, davanın reddine usulden reddine, olmadığı takdirde esastan reddine karar karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "....Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından 18/10/2021 tarihinde yapılan ihale sonucu 2 adet kombine kanal temizleme aracı kiralama hizmet alım işinin davacı şirkete verildiği, sonrasında taraflara arasında 24/11/2021 tarihli kombine kanal temizleme aracı kiralanması konulu hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, yine sözleşmenin eki mahiyetinde teknik şartname imzalandığı,

buna göre işin teslim süresi 35 ay olup iş yeri teslim tarihi 01/12/2021, işin bitiş tarihi 31/10/2024 olarak belirlendiği, sözleşme devam ederken ... tarih ve ... sayılı resmi gazetede yayınlanan 7394 sayılı kanun ile 15/01/2022 tarihli 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'na eklenen geçici 6. Maddesi uyarınca işin tamamlanma oranı %8,79 olduğundan davacının başvurusu üzerine davalı idarenin 13/06/2022 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan 92 nolu karar ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiği,

sonrasında davalı tarafından sözleşmenin devam ettiği zaman dilimi içerisinde 01/07/2022 tarihli kontrol tutanağına göre davacıya ait 2 adet aracın ve personelin 01/05/2021-13/06/2022 tarihleri arasında çalışmadığı tespit edilerek davacıya 133.848,00-TL cezai işlem uygulandığı, davacının bu ceza işleminin sözleşmeye ve mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla eldeki menfi tespit davasını açtığı,

Kamu İhale mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişi tarafından sunulan 21/12/2024 tarihli rapora göre ...

Kontrol Teşkilatının 01/07/2022 tarihli tutanağına göre iş süresince çalışmakta olan araçlardan... plakalı aracın 01/05/2022-13/06/2022 tarihleri arasında 44 gün, ... plakalı aracın 01/05/2022-13/06/2022 tarihleri arasında 44 gün çalışmadığı ve kombine kanal temizleme aracı içinde çalışan personellerinde (6 X 44 gün=264 gün) çalışmadığının tespiti üzerine iki araç ve bir personel için (352 X 380,25-TL=133.848,00-TL) cezai işlem uygulandığı, kesilen cezanın sözleşmenin 16. Maddesi ile eki şartnamenin 3. Maddesi uyarınca uygun olduğu,

hatta davalı idarenin, davacının daha önceki sözleşmeye aykırılıkları göz önünde bulundurarak sözleşmenin 16.1.1 maddesi uyarınca %50 artırımlı ceza kesebilecek iken davacı lehine davranılarak artırımlı ceza uygulanmadığı, kesilen cezanın sözleşme ve mevzuata uygun olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf aynı aykırılığa birden fazla ceza kesildiği iddiasında ise de 2 adet aracın aynı anda çalışmaması nedeniyle çalışma saatleri toplanarak ceza miktarı hesap edilmiş olmakla kesilen cezada bu yönden de bir aykırılık bulunmamaktadır. Yine tutulan tutanağın maddi gerçeğe aykırı olduğu iddia edilmiş ise de yazılı tutanağın aksini gösteren başkaca bir delil yahut mahkeme kararı bulunmamaktadır. Bunun haricinde davacı vekilinin bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazlar dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar ile aynı mahiyette olup raporda değerlendirilmiş olduğundan yeniden ek rapor alınmasına gerek görülmeyerek...." gerekçesiyle Davanın REDDİNE, karar verilmiştir.

İşbu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemenin gerekçeli kararının 19/02/2025 tarihinde uets aracılığıyla İdareye tebliğ edildiğini, yerel mahkeme kararında davanın reddine karar verilmesine rağmen İdarenin lehine vekalet ücretine takdir edilmesi gerekirken İdare aleyhine olacak şekilde davacı lehine vekalet ücreti ödenmesine karar verildiğini belirterek;

istinaf dilekçesinde arz ve izah ettiği istinaf nedeni ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/832 Esas 2025/104 Karar ilamının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine, İdare aleyhine hükmedilen vekalet ücreti bakımından kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda İdare lehine vekalet ücretine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın esastan reddine karar verilmiş, hükmün 5. bendinde davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davalı tarafından kararın sadece bu yönden istinaf edildiği anlaşılmıştır. Oysaki davanın reddi halinde haksız çıkan taraf olan davacı yargılama giderlerinden sorumlu olup onun aleyhine davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekle hükmün düzeltilmesine karar vermek gerekmiştir. Fakat bu husus ayrıca yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalının istinaf isteminin bu nedenle kabulü ile kararın kaldırılarak, hükmün bu yönleriyle HMK.353/1-b.2 mad gereği düzeltilmesine karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 2023/182 esas-2024/203 karar sayılı,04/12/2024 tarihli ve Resmi Gazetenin ... tarihli ... sayılı sayısında yayımlanan kararıyla, 6100 sayılı HMK na 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı kanunun 44. Md ile eklenen ek 1. Maddesinin (2) numaralı fıkrasında yeralan "...341 inci ve 362 inci..." ibaresi ile "....362 inci..." ibaresinden sonra gelen "...ve..." kelimelerinin Anayasa aykırılığı nedeniyle iptaline karar verilmiş olması, Danıştay 12. Dairesinin emsal 2021/6033 esas-2021/5638 karar sayılı içtihadı ve yerleşmiş istikrarlı içtihatları ile Anayasanın 153.

Maddesinde yer alan Anayasa mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm birlikte gözetildiğinde.

Her ne kadar işbu iptal kararının Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmişse de, Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edecek olması nedeniyle, dairemizce verilen işbu istinaf karar ilamı yönünden dava tarihindeki kesinlik/temyiz sınırı dikkate alınmış ve bu sebeple de Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.