Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2019/123 K.2019/114

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara ilişkin davacı vekilinin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 29/01/2018 tarihli dava dilekçesinden özetle.

04/10/2015 tarihinde dava dışı sigortalı araç sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı ticari hatlı yolcu minibüsü ile Yeni İstanbul Caddesini takiben Mobilyacılar Kavşağı istikametinden gelip sarı ışık sonu kırmızı ışıkta durmadan seyir hızı ile girdiği Aydınlık Kavşağında sürücü... yönetimindeki ... plakalı kamyonetin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında minibüste yolcu olan ...'nin ağır şekilde yaralandığını ve çalışma gücünün azaldığını, ... plakalı minibüsü ZMMS ile sigorta koruması altına alan ...

AŞ aleyhine trafik sigorta poliçesinin sakatlık teminatı klozundan doğan sorumluluğu bağlı olarak Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı dosyasında açılan maddi tazminat davasında alınan raporlara göre minibüs sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun, adli tıp uzmanından alınan hekim raporunda müvekkilinin iyileşme süresinin 4 ayı bulacağının, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilmesi gerektiğinin, bu sürede bakıma muhtaç olduğunun, %22 oranında kalıcı sakatlığı bulunduğunun tespit edildiğini, ... plakalı minibüsün davalı ...

AŞ ne sigortalı olduğunu, ... genişletilmiş lacivert ticari kasko poliçesi içerisinde 100.000,00 TL manevi tazminat klozunu da ihtiva eden bedeni-maddi ayrımsız sigortalı olduğundan manevi zararın tazmini için sigortacı sıfatı ile davalının sorumluluğuna gidildiğini, haksız fiil sonucu cismani zarara uğrayan kimsenin bu olaydan dolayı acı ve üzüntü duymasının asıl olduğunu, müvekkilinin büyük acı ve ıstırap duyduğunu, günlük işlerini yapmakta zorlandığını ve bedensel bütünlüğünün bozulduğunu, sigorta şirketine 29/12/2017 tarihinde başvuru yapıldığını, belirlenen belgelerin tebliğ edildiğini, sigorta şirketinin ödeme yapmadığını,

tüm bu nedenlerle müvekkilinin kaza nedeniyle malul kalması sonucu büyük acı ve ıstırap duyması, bedensel bütünlüğünün bozulması nedeniyle kazanın olumsuz etkilerini ömür boyu taşıyacağından manevi tazminat poliçe limiti gözetilerek 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 21/05/2018 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın müvekkili şirkete 05/01/2015-2016 tarihleri arasında .......... kasko sigorta poliçesine bağlı ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçelerden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinde ise kombine limit olarak kişi başına 100.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminat limitini bildirmelerinin davayı kabul anlamına gelmediğini,

ihtiyari mali mesuliyet sigortası genel şartlarında manevi tazminat taleplerinin ancak ek sözleşme ile sigorta kapsamı içine alınabileceğinin belirtildiğini, kasko poliçesi limitleri dahilinde sorumluluklarının 100.000,00 TL olduğunu davaya ihbar edilen konumunda olmaları nedeniyle müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmamasını talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle müvekkili şirketin sorumluluğunun yukarıda açıklanan şartlar çerçevesinde yorumlanmasını, açılan davanın reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesine ait 29/11/2018 tarihli ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli karar ile ; " ...davacının davalı tarafından sigortalanan minibüste yolcu olarak bulunmakta iken meydana gelen trafik kazasında yaralandığını beyan ederek manevi tazminat talebinde bulunduğu, taraflar arasında daha önce görülen maddi tazminat talebine ilişkin mahkememizin ... Esas ...

Karar sayılı dosyasında alınan kusur raporuna göre davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, aynı dosyada alınan doktor raporuna göre davacının %22 oranında malul kalacak 4 ay iş ve güçten kalacak şekilde yaralandığı,davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş ...

Genişletilmiş Lacivert Ticari Kasko Poliçesinin manevi tazminat klozu başlıklı maddesinde " ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartlarında belirtilen manevi tazminat talepleri bedeni zararlar limitleri ile teminat kapsamına dahil edilmiştir." hükmünün yer aldığı, buna göre davalı sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumlu olduğu,

gözönüne alınarak takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinin dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediği davacının dava tarihinden itibaren faiz talep ettiği gözönüne alınarak dava tarihi olan 29/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (davalı tarafından sigortalanan aracın ticari araç olması nedeniyle) ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile,

20.000,00 tl manevi tazminatın dava tarihi olan 29/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, " şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

DELİLLER

Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... Esas ... Karar sayılı dosya ve ekinde Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili 10/01/2019 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; hükmedilen manevi tazminatın miktarının uğranılan manevi elem ve ızdırabı karşılamayacak kadar az olduğunu, müvekkilinin isteyebileceği manevi tazminatın tavan tutarının 131.000,00 TL olduğunu, poliçe limiti gözetilerek 100.000,00 TL tutarında manevi tazminat istendiğini, TBK 56.maddesi uyarınca hakimin özel halleri gözönünde tutularak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarının adalete uygun olması gerektiğini, tazminat sınırının bu amaca göre belirlenmesi gerektiğini,

takdir edilecek miktarın mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerektiğini, manevi tazminatın reddedilen bölümü için davalı aleyhine vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat hesaba dayalı olmadığından ve takdire dayalı olduğundan davanın kısmen reddi durumunda davalı lehine vekalet ücretine hükmolunmasının hak arama hürriyetini kısıtladığınıve hak arama hürriyetine aykırılık teşkil ettiğini, yapılan yargılama giderinin tamamına hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu,

tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve itirazları doğrultusunda yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU

Davanın, davacının davalı tarafından sigortalanan minibüste yolcu olarak bulunmakta iken meydana gelen trafik kazasında yaralandığını beyan ederek manevi tazminat istemi olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Reddedilen kısım açısından vekalet ücretine hükmedilemeyeceği ve yargılama giderinin tamamının tahsilinin gerektiği istinafı yönünden;

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin;

" 10 – (1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

(3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur.

(4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir. " hükmünü taşımaktadır

Mahkemece dava kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğine göre, reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı taraf lehine vekalet ücreti takdir edilmesi ve kabul oranı dikkate alınarak yargılama giderine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, manevi tazminat taktirinin ve bunun mahkemece belirlenmesinin bu durumu değiştirmeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin buna yönelik istinaf istemlerinin reddine, karar vermek gerekmiştir.

Hükmedilen manevi tazminatın azlığı yönünden istinaf ;

Kazaya karışan ticari minibüsle ilgili Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş ... Genişletilmiş Lacivert Ticari Kasko Poliçesinin manevi tazminat klozu başlıklı maddesinde "ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartlarında belirtilen manevi tazminat talepleri bedeni zararlar limitleri ile teminat kapsamına dahil edilmiştir." hükmünün yer aldığı, maddi tazminat klozunu da ihtiva eden bedeni-maddi ayrımsız 100.000 TL teminat limitli İMMS ile sigortalanmış olduğundan buna göre davalı sigorta şirketinin manevi tazminattan bu teminatla sınırlı sorumlu olduğu açıktır.

İlk derece mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında alınan kusur raporuna göre davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, aynı dosyada alınan doktor raporuna göre davacının %22 oranında malul kalacak 4 ay iş ve güçten kalacak şekilde yaralandığı anlaşılmaktadır.

Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Yukarıda belirtilen manevi tazminat kriterleri, davacının tespit edilen sosyal ve ekonomik durumuna, davacının kaza nedeniyle % 22 oranında meslekten kazanma gücünü kaybettiği ve iyileşmesinin 4 ay olduğu gözetilip olayın oluş şekli dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu, 30.000 TL manevi tazminat taktirinin dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun olacağı bu itibarla davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olduğu,

HMK'nin 355. maddesinde, “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” 353. maddesinde, “ (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; ... b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1)..., 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, ... duruşma yapılmadan karar verilir.” düzenlemelerini içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilk derece mahkemesinin kararında yukarıda belirtilenler dışında HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden herhangi bir yanlışlığın da bulunmadığı gözetilerek manevi tazminatın 30.000 TL olarak belirlenip, davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip