Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2019/559 K.2019/553

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 14/11/2018 havale tarihli dava dilekçesinde özet olarak. 22/09/2013 tarihinde ...'a ait kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile D 300-12 karayolunun 33.km sine geldiği sırada yine aynı istikamette önünde sağ şeritte seyir halinde olan plakası tespit edilemeyen tanık beyanlarına göre ...

Belediyesi'ne ait olan su tankerine çarpma neticesinde çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, davalıya ait aracın KTK M53/1 kuralını ihlal ettiğini, tam kusurlu olduğunu ve aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığının anlaşıldığını, kaza nedeniyle malul kalan ..., ..., ... ve ...'a Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas ... Karar sayılı dosyadan verilen karar neticesinde Ilgın İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyasına 23/07/2018 tarihinde ödeme yapıldığını, Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 17.maddesi" Hesap ödediği tazminat miktarınca hukuken zarar gören kişi yerine geçer." yine aynı yönetmeliğin 16/a maddesi ile " Zorunlu sigorta yaptırmayan veya geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu sigortaları yaptırmayan kişilere " 16/c " Zarardan sorumlu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine," rücu hakkı bulunmaktadır." hükümleri gereği tazminat alacaklısının yerine geçen müvekkili Güvence Hesabı'nın ödediği tazminatı tahsil etmek amacıyla Konya 3.İcra Dairesi'nin...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borç yönünden ise kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere araç sürücüsünün kusurundan dolayı araç sahibinin sorumluluğunun açık olduğunu, ZMMS tarafından ödenmesi gereken tazminat tutarının aracın ZMMS poliçesi bulunmadığından müvekkili tarafından ödendiğini, icra takibine davalının yaptığı itirazların haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

yargılama safhasında ortaya çıkabilecek tazminattan indirim sebeplerinin bulunması halinde mahkemece hak sahibinin gerçek zararının tespit ettirilerek tespit edilen gerçek zarar tutarından kusur ve her türlü indirim tutarları düşüldükten sonra davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptalini talep ettiklerini,

tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama safhasında ortaya çıkabilecek tazminattan indirim sebeplerinin bulunması halinde mahkemece hak sahibinin gerçek zararının tespit ettirilerek tespit edilen gerçek zarar tutarından kusur ve her türlü indirim tutarları düşüldükten sonra davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 03/12/2018 tarihli cevap dilekçesinde özet olarak; açılan davanın haksız olduğunu, öncelikle davacı tarafın dilekçesinde bahsettiği ne Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi ne ceza dosyası ne de icra takip dosyasından müvekkili kurumun haberdar olmadığını, davacı tarafın bahsettiği sulama aracının müvekkili kuruma ait olmadığını, müvekkili kurum kayıtlarında böyle bir araç bulunmadığını, davacının araştırma yapmadan sadece tanık beyanlarından hareketle müvekkili kuruma iş bu davayı yöneltmesinin hakkaniyet ilkeleri ile bağdaşmadığını, kötü niyet taşıdığını,

davacı tarafın bahse konu kişiye Ilgın İcra dosyasından ne kadar ödeme yaptığı tam olarak belli olmasına rağmen davayı kaybetme korkusu yaşadığı için kendilerine yönelttiği icra dosyasını tam miktar üzerinden değil de 1.000,00 TL gibi komik bir rakam üzerinden başlattığını, tüm bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olan davanın reddine, davacı tarafın kötü niyeti açık olduğundan davacı tarafın kendilerine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ... tarih ... Karar sayılı gerekçeli karar ile ; " Dava, trafik kazasında yaralanan üçüncü şahsa Güvence Hesabı tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı Güvence Hesabı, Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı sorumlu davalıya rücu etmektedir.

6102 sayılı TTK 16/2 madde ve bendi "...(2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar..." hükmü gereğince davalı belediye tacir değildir.

Davalı tacir olmayıp uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/17566 E. 2018/9129 K. Sayılı ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/11322 E. 2018/2585 K. Sayılı ilamı da bu yöndedir.

Bu nedenle mahkememizin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve davanın mahkememizin görevli olmaması nedeniyle usulden reddine, görevsizlik kararı kesinleştiğinde 6100 sayılı hmk 20. maddesi uyarınca talep halinde dosyanın yetkili ve görevli konya nöbetçi asliye hukuk mahkemesi'ne gönderilmesine,

6100 sayılı hmk'nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hakkında yetkili ve görevli mahkemece karar tayinine, 6100 sayılı hmk 20.maddesi uyarınca taraflardan birinin görevsizlik kararının kesinleştiği tarihten ya da kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesinin gerektiği,

iki haftalık süre içerisinde dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilebileceğinin taraflara ihtarına," şeklinde hüküm kurulmuştur.

DELİLLER

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... Karar sayılı dosya

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili 09/04/2019 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak.

TTK nun 16/2 maddesinde yazılı olan hüküm gereği davalı belediye tacir sayılamayacağından ve uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığından bahisle yerel mahkemenini davaya bakmaya görevli olmadığının belirtildiğini, verilen görevsizlik kararının hukuka aykırı olduğunu, TTK nun 1483/1 maddesi uyarınca Güvence Hesabının ZMMS poliçesinden kaynaklanan sorumluluğunun ticaret hukuku kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve Güvence Hesabının bu sorumluluğuna dayanan davaların ise Asliye Ticaret Mahkemelerinde yürütülmesi gerektiğinin bilindiğini,

somut uyuşmazlıkta davalı belediyeye ait olan ve ZMM sigortası bulunmayan bir motorlu aracın zarar görenlere verdiği zararın müvekkili tarafından tazmin edilmiş ve zarar görenlere ödenen tazminatın zorunlu trafik sigortasını yaptırmayan ve aracın işleteni olan davalı belediyeden rücuen tahsili için açılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali talebi olduğunu, hem İstinaf hem de Yargıtay uygulamasına dikkat edildiğinde dava konusu olayın hukuki bakımdan ticari iş sayıldığı için mahkemenin davaya bakmaya görevli olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile usul ve yasalara aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılarak,

Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin iş bu dava indinde görevli tayin ve tespit edilmesine, davanın yeniden görülmesi için Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Güvence hesabı tarafından açılan rücuen tazminat istemine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 1483 ve devamı maddelerinde “zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda davanın, trafik kazası nedeniyle güvence hesabı tarafından zarar görene ödenen tazminatın zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan araç malikinden rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın Türk Ticaret Kanunun 1483 vd. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup, zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK.nda düzenlenmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.(Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 22/01/2018 tarih ve 2017/10924 esas 2018/399 karar sayılı ilamı, Yargıtay17.

Hukuk Dairesinin 2016/9691 esas 2019/4056 karar sayılı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/15604 esas 2014/15989 karar sayılı ilamı,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/2830 esas 2019/1603 karar sayılı ilamı )

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...