Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2020/640 K.2020/869

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

13/03/2008 tarihinde dava dışı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Ali Ulvi Hoca Cami önünde karşıdan karşıya geçmek isteyen müvekkilin eşi ...'a çarpması neticesinde ...'ın vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin sigortalı aracının sürücüsünün kusurlu olduğunu, kaza ile ilgili müvekkilin zararlarının karşılanması için müracaat edildiğini, ancak uzlaşma talebinin reddedildiğini, ayrıca müvekkil tarafından Konya ...

Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası 03/12/2008 tarihinde ile davalı aleyhine dava açıldığını, mahkemece açılan davanın dava dışı ... aleyhine açılan Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

E. Sayılı dava ile birleştirilmesine karar verilmiş olmasına rağmen dosyanın gönderilmediğini, bu nedenle sigorta şirkenin temerrüdünün 13/03/2008 tarihinde başladığını, bu nedenlerle müvekkilin maddi zararının tespitine, sigorta şirketinin temerrüt tarihiden (03/12/2008) itibaren işleyecek faizi ile birlikte müvekkil için zararın tam olarak tespiti halinde ileride artırılmak üzere şimdilik tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 1.000,00- TL. maddi tazminatın ( 50 TL. cenaze masrafı 950,00.- TL. destekten yoksun kalma ) davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine,

yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ...'ın vefatı sebebi ile müvekkil şirket aleyhine destekten yoksun kalma talepli olarak Konya ... Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davayı ikame ettiğini, iş bu davanın işleten aleyhine açılan Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile irtibatlı olması nedeniyle Konya ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştiğini, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılmasının mümkün olmadığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş olunduğundan vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, aleyhe hüküm kurulması halinde reddedilen kısım için yargılama ücreti ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ÖZETİ

Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... karar sayılı gerekçeli kararı ile; " ...Tüm dosya kapsamı ile Konya ... Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirme kararı verildiği kararın kesinleşmediği anlaşıldığından, davacı tarafça 6100 Sayılı Yasa'nın 114/1-ı maddesi gereğince aynı davanın, daha önceden Konya ...Sulh Hukuk Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyada açılmış ve halen görülmekte olması nedeniyle 6100 Sayılı Yasa'nın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş. 1-Davacı tarafça 6100 Sayılı Yasa'nın 114/1-ı maddesi gereğince aynı davanın, daha önceden Konya ...Sulh Hukuk Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyada açılmış ve halen görülmekte olması nedeniyle 6100 Sayılı Yasa'nın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE," karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; davanın derdestlik itirazı nedeniyle reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, İİK 39/1 ve eski Borçlar Yasası'nın 135/2 maddelerine göre ilamların kararın verildiği günden itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını, birleştirme kararı verilen dosyanın da karar çıktığını ve kesinleştiğini, fiilen iki dosyanın birleştirilmesine artık imkan olmadığını, mahkemece açılan davanın dava dışı ... aleyhine açılan Konya ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olmasına rağmen dosyanın gönderilmediğini ve esasın bu şekilde kapatıldığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararına karşı istinaf başvurularının esastan kabulüne, vakıaların yeniden değerlendirilmesine ve yerel mahkeme kararı üzerinde hukuki denetim yapılmasına, kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesine, yeniden görülmesi mümkün değil ise yerel mahkeme kararının bozulmasına ve yeniden yargılama yapmak üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine veya kararın düzeltilerek onanmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Davacı ve davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf ve tespit edilecek diğer kamu düzeni sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkemece davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilince bu karar istinaf edilmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesince birleştirme kararı verildiği tarihte yürürlükte bulunan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 45. Maddesinde;

"Aynı mahkemede görülmekte olan davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde, davanın her safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir.

Davalar ayrı mahkemelerde açılmış ise, bağlantı nedeni ile birleştirme talebi ikinci davanın açıldığı mahkeme önünde ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, ilk itirazın kabulüne ve davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra bununla bağlıdır.

Davaların aynı sebepten doğması veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde bağlantı var sayılır" denildiği,

Yine aynı kanunun 48. Maddesinde ise;

"Birleştirme ve ayırma istekleri, dilekçe ile veya duruşmada sözlü olarak da yapılabilir.

(Değişik fıkra: 26/09/2004 - 5236 S.K./9.mad) Aynı mahkemede görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararları hakkında istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna; ancak hükümle birlikte gidilebilir. Şu kadar ki, bu husus tek başına; bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenmesi, Yargıtay da bozma sebebi teşkil etmez" hükmünün yer aldığı;

Eldeki davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan HMK'nın "Dava Şartları" başlıklı 114. Maddesinin (ı) bendinde ise; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" nın dava şartı olarak öngörüldüğü yazılıdır.

Somut olayda, aynı olaya ilişkin davacı yanca davalı sigorta şirketine (davanın açıldığı dönemde Güven Sigorta), aynı dava konusuna ilişkin Konya ... Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada, Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine 19/03/2009 tarihinde karar verildiği, verilen bu karar temyiz edilmediği, bu itibarla kesinleşmiş bulunduğu; birleştirilmesine karar verilen Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında ise Sulh Hukuk Mahkemesince birleştirilen dosya mahkemesine gönderilmemesi nedeniyle göz önünde bulundurulmaksızın, birleşen dava yönünden herhangi bir karar verilmeksizin hükmün kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, Konya ... Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının birleştirme kararının kesinleşmiş olup, birleştirilen Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesince, her ne kadar bu birleşen dosya göz önünde bulundurulmaksızın ... Esas sayılı davası karara bağlanarak kesinleştirilmiş ise de, Sulh Hukuk Mahkemesince verilmiş esasa yönelik bir karar bulunmayıp mahkemece davanın esasına girilerek bir karar verilmesi yerine derdestlik bulunduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi isabetsiz görüldüğünden buna yönelik davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Anlatılan nedenlerle, davanın reddine dair karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince duruşma yapılmadan kabulüne dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir