Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/80 K.2021/128

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 07/11/2012 tarihinde ...'ya ait olan ... plakalı araç sürücüsü ...'in ... Caddesi istikametinden ... Caddesini takiben seyrettiği sırada bisikletli sürücü ...ya çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda kazada yaralanarak malul kalan ... tarafından ... Hesabı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dosyada verilen karar üzerine Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına 15/05/2019 tarihinde 9.314,03-TL tazminat, 31/10/2018 tarihinde 4.067,10-TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplamda 13.381,13-TL ödeme yapıldığını, ... Hesabının ödediği tazminat ile karar ve ilam harcını ... plaka sayılı aracın işleteni ve sürücüsünden tahsil etmek amacıyla Konya ..İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali ile takibin devamına, ayrıca davalının alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, dava masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanını tekrar etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Dava; İtirazın iptali davası olup, İ.İ.K.'nun 67. maddesi gereğince yasal bir yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının davacıya borçlu olup olmadığı, buna dayalı olarak Konya ..İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği hususunda olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, Konya .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilmiştir.

Dosya kül halinde değerlendirildiğinde, davacı vekili 07/11/2012 tarihinde ...'ya ait olan ... plakalı araç sürücüsü ...'in bisikletli sürücü ...'ya çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda yaralanarak malul kalan ... tarafından .. Hesabı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını beyan etmiştir. Dosyada verilen karar üzerine Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına 15/05/2019 tarihinde 9.314,03-TL tazminat, 31/10/2018 tarihinde 4.067,10-TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplamda 13.381,13-TL ödeme yapılmış, ... Hesabı ödediği tazminat ile karar ve ilam harcını ... plaka sayılı aracın işleteni ve sürücüsünden tahsil etmek amacıyla Konya ..İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış, davalının takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptalini talep etmiştir.

Açılan dava, haksız fiilden kaynaklanan rücuen tazminat davası niteliğindedir.

T.T.K.'nun 4.maddesinde ticari davalar ve çekişmesiz yargı işleri düzenlenmiştir. T.T.K. 'nun 4. maddesine göre; Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a,b,c,d,e,f bendlerinde sayılan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

T.T.K.'nun 5.maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca Ticaret Mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir.

Bir davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin;

1-) Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-) Ya da T.T.K.' nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması,

3-) Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması,

4-)Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Eldeki dava T.T.K.' nda düzenlenmiş bir dava ve iş değildir.

Eldeki dava T.T.K.'nun 4/1-b-c-d-e-f maddelerinde sayılan dava ve işlerden de değildir.

Eldeki dava özel kanunlarda sayılan Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakacağı dava ve işlerden de değildir.

Böylelikle davalı gerçek kişi olup, olayın da haksız fiilden kaynaklanan rücuen tazminat davası olduğu hususu mahkememizce değerlendirilmiştir.

Nitekim Yargıtay 17. H.D.'nin yakın tarihli olan 14/02/2019 tarihli, 2016/6366 E. 2019/1514 K. Sayılı emsal ilamında da;

Trafik kazası sonucu vefat eden 3. şahsın yakınlarına ... Hesabı tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla açılan davada, davalıların gerçek kişi olup, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığını, hal böyle iken mahkemenin görevsizlik kararı verip dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine göndermesi gerekmesine rağmen, uyuşmazlığın esası hakkında karar vermesini doğru bulmamış ve kararı bu nedenle de bozmuştur.

Davaya konu olayda da aynı şekilde davacı ... Hesabı tarafından 3. kişiye ödenen tazminatın davalı gerçek kişiden rücuen tahsili söz konusu olup, davalı gerçek kişi, olay da haksız fiilden kaynaklandığından davada Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir.

Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. H.M.K.' nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. H.M.K.' nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddine karar verilmelidir.

Huzurdaki davanın konusu haksız fiil nedeniyle tazminat talebinden ibarettir. İşbu davaya bakmaya mahkememiz görevsiz olup davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Bu nedenle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin;

Açılan davada mahkememiz görevsiz olduğundan davanın HMK 114/1-c ve 115/2 Maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... Hesabı vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen görevsizlik kararının hukuka aykırı olduğunu, ... Hesabının zorunlu mali mesuliyet sigortalarından kaynaklanan sorumluluğunun ticaret hukuku kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve ... Hesabının bu sorumluluğuna dayanan davaların ise asliye ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, zorunlu mali sigortalarından kaynaklanan ..

Hesabın sorumluluğunun hukuki temelinde TTK md.1483/1 düzenlemesi olduğunu ve TTK md.4/1-a hükmü gereğince de .. Hesabının zorunlu mali mesuliyet sigortalarına dair mesuliyeti ile ilgili her türlü iş ve işlemlerin ticari iş sayılacağını, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve iş bu davada görevli tayin ve tespit edilmesini, yargılama ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazasında üçüncü şahsa .. Hesabı tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4.maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 1483 ve devamı maddelerinde “zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda davanın, trafik kazası nedeniyle güvence hesabı tarafından zarar görene ödenen tazminatın zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan araç malikinden rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın Türk Ticaret Kanunun 1483 vd. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup, zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK.nda düzenlenmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 22/01/2018 tarih ve 2017/10924 esas 2018/399 karar sayılı ilamı, Yargıtay17.

Hukuk Dairesinin 2016/9691 esas 2019/4056 karar sayılı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/15604 esas 2014/15989 karar sayılı ilamı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/2830 esas 2019/1603 karar sayılı ilamı )

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.