Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/388 K.2022/307

T.C. KONYA BAM . HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

KARAR TARİHİ : 15/02/2022

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ : 06/12/2021

NUMARASI : D.İş Karar

İHTİYATİ HACİZ

İSTEYEN

VEKİLİ

KARŞI TARAF

TALEP

İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 15/02/2022

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 16/02/2022

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle. Davalının ... plakalı çekici ile ... plakalı dorse cinsi kamyonun maliki olup bu araçlar ile ticari eşya taşımacılığı yaptığını, davacının sigorta şirketi olup, sigortalısı dava dışı .... nin dava dışı .... nin Hatay-Gaziantep-Şanlıurfa-Diyarbakır-Van illerindeki mağazalarına sevk edilmek üzere ... plakalı tır araca yüklediği 180 çuval ceviz, 597 koli muz emtealarını nakliyat rizikolarına karşı .... nolu ....

Poliçesi şartları ile sigortaladığını, taşımayı yapan kamyonun 23/11/2020 tarihinde Kadınhanı ilçesinden, Konya İli yönüne seyri sırasında 5.4 KM de kamyon şoförünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle çekicisinin şarampole düşmesi ve akabinde dorsenin üzerindeki kasa kısmının yana devrilmesi sonucu kamyonda yüklü eşyaların hasarlandığını, müvekkilinin bu hasar nedeniyle sigortalısının 154.819,70 TL sigorta tazminatı ödediğini ve sigortalısının haklarına kanuni halef olduğunu ayrıca 29/02/2021 tarihli temlikname gereğince de akdi halef olduğunu,

davalı taşımacının oluşan zarardan TTK nun 875 vd. Hükümleri ve TBK nun 49 vd ile 66. Maddesi gereğince sorumlu olduğunu, zararın sebenini haksız fiil hükümlerine dayalı olmakla, davalının haksız fiilin ika edilmesi ile temerrüde düştüğünü, müvekkilinin söz konusu alacağı için T.C. Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş Esas ....

D.İş Karar sayılı kararı ile karşı taraf ........... ın malvarlığının ihtiyaten haczine karar verildiğini, ihtiyati haciz kararının süresi içerisinde Kadınhanı İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından infaz edildiğini ve borçlu hakkında icra takibi başlattıklarını, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiğini, itiraz dilekçesine 7 günlük sürede itirazın iptali davası açılması gerektiği halde gün hesaplamasında yanılgıya düşülerek 8. günde arabuluculuğa başvurulduğundan bahisle ön görülen süre geçtiğinden ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalktığını, tüm bu nedenlerle müvekkilinin 154.819,70 TL alacağı için karşı taraf ........... ın menkul, gayri menkul malları,

üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ve ... plaka sayılı çekici/dorseden müteşekkil araçlarının üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi yönünden ihtiyati haciz talep edildiğini, T.C. Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasına yatırdıkları nakit teminatın bu dosyaya teminat olarak kabulüne, masraf vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi 06/12/2021 tarih, ... D.İş .... karar sayılı değişik iş kararında özetle. "Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, Bölge Adliye Mahkemesi ilamı ve somut olay bir bütün olarak değerlendirildiğinde. Talepte bulunan tarafından T.C. Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesinin 14/07/2021 Tarih ve .... D. İş-....

Karar sayılı kararıyla talebe konu alacağa ilişkin olarak ihtiyati haciz kararı alındığı, ihtiyati haciz kararının süresi içerisinde Kadınhanı İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından infaz edildiği, borçlu hakkında icra takibi başlattıkları, borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, itiraz dilekçesine 7 günlük sürede itirazın iptali davası açılması gerektiği halde gün hesaplamasında yanılgıya düşülerek 8. günde arabuluculuğa başvurulduğundan bahisle ön görülen süre geçtiğinden ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalktığı, bunun üzerine Mahkememizde yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edildiği, ihtiyati haczin geçici hukuki koruma tedbirlerinden biri olduğu ve amacının kötüniyetli borçluların mal kaçırmasını önlemek ve bu şekilde alacağı tedbiren koruma altına almak olduğu,

ancak her hakta olduğu gibi bu hakkında alacaklıya sınırsız bir ihtiyati haciz talep yetkisi sağlamayacağı, bu nedenle talep edene mevcut delil durumu değişmeden yeniden talep hakkı vermeyeceği, bu hakkın davalı lehine oluşan usulü kazanılmış hakkın ortadan kaldırılmasına da yol açacak şekilde kullanılamayacağı anlaşılmakla talep edenin ikinci kez yaptığı ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak;

İhtiyati haciz talebinin REDDİNE" şeklinde karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle.

İİK m.264'de sürelerin geçirilmiş olmasının hukuki sonucunun ihtiyati haczin hükümsüz kalması olduğunu, alacaklının her zaman ihtiyati haciz talep hakkının mevcut olduğunu bu hususta yasa ile getirilmiş bir sınır ya da engelin bulunmadığını, alacaklının süreler geçtikten sonra da alacağı için dava açabileceğini, alacaklının ihtiyati haciz talep etme hakkının elinden alınmasının alacaklıyı bir nevi cezalandırmak olduğunu, ihtiyati haciz talebinin bir dava olmayıp geçici bir koruma tedbiri olduğunu, huzurdaki dosyada aranan ihtiyati haciz şartlarının mevcut olduğunu,

geçici hukuki korumada aranan yaklaşık ispatın dosyaya sunulan delillerle sağlandığını, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini, karşı tarafın ... ve ... plaka sayılı çekici ve dorsenin müteşekkil araçlarının üçüncü şahıslara devrenin önlenmesini ve karşı tarafın sair menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini, masraf ve vekalet ücretinin ise karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, TTK 1472. Maddesi gereğince, sorumluluk sigortasının ödediği bedeli, zarar veren üçüncü kişiden rücuen tahsiline yönelik rücu talebi için ihtiyati haciz talebinin mahkeme ara kararı ile reddedilmesi nedeniyle bu kararın kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinden ibarettir.

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan maddi tazminat alacağını teminen de ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin reddine karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dosyada bulunan mahkeme kararı, belgeler, istinaf ve istinafa cevap dilekçeleri ve sunulan bilgi ve belgeler muvacehesinde, yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde alacağın rehinle de temin edilmediği de nazara alınarak, davacı tarafın alacağını alamaması tehlikesinden korunması da gerektiğinden ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle bu talebin reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığından kararın kaldırılarak aşağıdaki şekilde ihtiyati haciz kararı vermek gerekmiştir.

(Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları)

Aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı, 2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Yine istem tarafın lehine alınmış ihtiyadi haciz kararının kanundaki belirtilmiş sebeplerle kendiliğinden kalkması halinde tekrar talep edilemeyeceğine yönelik yasal bir mevzuat olmaması ve şartların mevcudiyeti bulunduğu müddetçe talep etmesi ve karar verilmesine herhangi bir yasal engel bulunmamaktadır.Bu durumda mahkemece, davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.