Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/649 K.2022/705

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... plaka sayılı ... şasi numaralı damperli kamyon niteliğinde aracın maliki olduğunu, müvekkile ait damperli kamyon ; davalı 20/09/2020 başlangıç - 20/09/2021 bitiş tarihli ... poliçe numaralı Konya İlinde düzenlenen poliçe ile sigortalandığını, müvekkile ait ... plaka sayılı araç Zonguldak İlçesi ...

Liman İnşaatında çalışma esnasında 19/11/2020 tarihinde devrilerek hasar gördüğünü, meydana gelen kaza ve oluşan hasarla ilgili olarak derhal/ivedi olarak davalı ... şirketine durum bildirildiğini ve müvekkil aracında meydana gelen zararın davalı ... şirketince karşılanması talep edilmiş, ekspertiz raporu alındığını, hasar dosyası açıldığını, ancak davalı ... uzun zamandır müvekkili oyaladığını ve bu güne kadar sadece 8.000,00 TL ödemede bulunduğunu, bakiye zararın giderilebilmesi için hiçbir ödemede bulunmadığını, müvekkile ait kamyonda 19/11/2020 tarihinde meydana gelen hasar teminat ve kasko poliçesi kapsamında olduğunu,

bu nedenle davalı ... müvekkilin zararlarını gidermekle yükümlü olduğunu, haklı davamızın kabulüne karar verilmesini, 19/11/2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeni ile müvekkilin uğradığı ve poliçe kapsamında kalan zararın fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ve toplam zararın ortaya çıkması halinde HMK 107.

Maddesi kapsamında ileride arttırılmak üzere şimdilik 5.000,00 TL’sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı ... şirketinden tahsiline, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Öncelikle bu hususların saptanabilmesi, davanın esasına ve usule ilişkin itirazlarımızın sunulabilmesi için tüm delillerin tarafımıza tebliği gerektiğini, bu nedenle HMK. Md. 121 gereğince delillerin şirketimize tebliği gerektiğinden esasa ilişkin diğer cevap ve delil sunma hakları saklı tuttuklarını, davacıya ait ... plaka sayılı araç müvekkil şirket tarafından ...

No'lu Kasko Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile 20/09/2020-2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde meydana gelebilecek rizikolara karşı teminat altına alındığını, davacı yan tarafından, müvekkil şirket nezdinde sigortalı aracın 19/11/2020 tarihinde trafik kazası neticesi hasarın meydana geldiği iddiası ile yapılan hasar ihbarı üzerine ...

No'lu Hasar Dosyası açıldığını ve inceleme başlatıldığını, davacının poliçe teminatında kalan zararı olduğunun tespiti halinde tespit edilecek zarara %80 muafiyet uygulanarak hüküm kurulması gerektiğini, eksper tarafından hasar bedeli 40.000,00 TL belirlenmiş olup %80 muafiyet uygulanarak 22/12/2020 tarihinde 8.000,00 TL davacıya ödendiğini, tespit edilen tüm tutar ödenmiş olup davacının bakiyeye ilişkin talebinin reddi gerektiğini, esasa ilişkin cevap bilahare delil sunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davacı delillerinin taraflara tebliğini,

dosyanın işbu davayı görmeye yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne gönderilmesini, yapılacak yargılamada tüm delillerin toplanmasından sonra sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin gözetilerek, davacının açmış olduğu haksız ve yersiz davanın öncelikle usulden , aksi halde esastan reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Hasar dosyası içerisinde davacı firma tarafından sunulan Kamyon Kira Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; tarafların davacı firma ve dava dışı ... Yapı... ŞTİ olduğu, sözleşme konusunun dava konusu ... plakalı kamyonun da bulunduğu 12 adet kamyonun kiralanmasına ilişkin olduğu, kira bedellerinin mesafe ve kamyon kasa ölçümüne göre belirlendiği, çalışma şartları ve iş sürelerine ilişkin anlaşma sağlandığı görülmüştür.

Türk Borçlar Kanunu'nun 299. Maddesi; "kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanma ile birlikte ondan yararlanmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir."hükmüne havidir.

TBK'nın 299. Maddesi kapsamında hasar dosyası içerisinde bulunan Kamyon Kira Sözleşmesi değerlendirildiğinde; kamyonun kullanılması ve yararlanılması karşılığında ücretlerin belirlenmesini ve kullanım şartlarını kapsayan sözleşmenin açık şekilde kira sözleşmesi olduğu takdir ve kanaatine varılmıştır.

Taraflar arasındaki genişletilmiş kasko sigorta poliçesini kullanım şekli istisna klozu başlıklı bölümünde kiralanan araçlarda meydana gelen .... her hasarda, hasar bedelinin %80'ini sigorta tarafından karşılanacağı kararlaştırılmış olup, bu hükme göre kiralanan araçta davalı ... firmasının hasar bedelinin %20'sinden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce hasar ve mahrumiyet zararına ilişkin davacı talepleri hususunda bilirkişi ...'a dosya tevdii edilmiş ve 06/08/2021 tarihli raporda; ... plakalı aracın hasar tutarının 64.702,27 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Taraflar arasındaki genişletilmiş kasko poliçesine göre kiralanan araçtaki davalı ... sorumluluğunun tespit edilen bedelin %20'si karşılığı olan 12.940,45 TL olduğu anlaşılmış olup, dava evvel yapılan 8.000,00 TL ödemenin mahsubu ile bakiye 4.940,45 TL'nin, sigortaya başvuru tebliği ve tanınan süre nazara alınarak belirlenen 01.01.2021 temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

Hasar bedeli olarak 4.940,45 TL tazminatın davalı ... firmasında 01/01/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,

Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE

" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilleri sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; somut olayda kira sözleşmesi olmadığı gibi hiçbir şekilde kira ilişkisinin de bulunmadığını, söz konusu sözleşmenin taşeronluk sözleşmesi olup bir tarafın diğeri adına bir iş yapmayı üstlendiği bir sözleşme olduğunu, taraflar arasında hakediş için yapılan belirlemenin de yapılan işe göre olduğunu, sözleşme maddeleri ayrıntılı olarak incelendiğinde poliçe kapsamındaki araçların kiralandığına dair herhangi bir madde bulunmadığını, ayrıca sözleşme gereği işveren ...

Yapı Ltd. Şti.

Tarafından ödenen işçilerin maaşı, SGK masrafları ve yemek, barınma, OSBG gibi masrafların taşeron firma olan müvekkilinin hakedişinden kesildiğini, dosyaya hakediş dosyası sunulmasına rağmen yerel mahkeme tarafından söz konusu belgeler üzerinde hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadığını ve hakediş dosyasını kapsayacak şekilde bir bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın hüküm kurulduğunu, bu hükmün hatalı olup kaldırılması gerektiğini, yerel mahkemenin kira bedellerinin kamyon kasa ölçümüne ve mesafeye göre belirlendiğini ifade etmesine rağmen bu ifadenin esasen kanunda tanımlanan kira bedeli tanımına aykırı olduğunu,

gerekçeli kararın bir kısmında %80 bedelin sigorta şirketi tarafından sigortacıya ödenmesi gerektiği işaret edilmesine rağmen hükmün %20 bedel üzerinden kurulduğunu, yerel mahkeme kararının açık ve anlaşılır olmadığını ve somut olayda Türk Borçlar Kanunu’nun 471.

Maddesi’nin uygulanması ve incelenmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda davanın tümden kabulüne, davanın istinaf mahkemesince görülerek karar verilmesi mümkün değilse; söz konusu kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmek üzere dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak sigortalı tarafından sigorta şirketi aleyhine açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı şirkete ait aracın olay tarihinde dava dışı ... yapı madencilik’e kiralanıp kiralanmadığının tespiti gerekmektedir. Mahkeme kararında aracın kiralık olarak kullanılıp kullanılmadığı hususu tartışılmadan hüküm tesis edilmiştir.

Bu durumda mahkemece dava dışı sürücü ... ’ın usule uygun olarak dinlenilmesi, daha sonra konusunda uzman bilirkişi marifetiyle davacı şirket ile dava dışı ... yapı madencilik’in ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak taraflar arasında kazaya karışan araçla ilgili araç kiralama sözleşmesi yapılıp yapılmadığı, aracın kira sözleşmesi gereği dava dışı şirkete teslim edilip edilmediği, araç üzerinde dava dışı şirketin fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanmasının bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği,

varsa kiralama sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği hususlarında rapor alınması, kaskolu aracın dava dışı ... yapı madencilik’’ne kiralanıp kiralanmadığının tespiti ne göre karar verilmesi gerekmektedir. (YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2012/788 E 2012/6323 K, 2013/5872 E 2013/7660K)

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.