Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1320 K.2024/1563

: 2- VEKİLİ : Av. :3-.....

DAVA

Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 25/09/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 26/09/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle.

Müvekkili .....'un, Konya Büyükşehir Belediyesi'nden almış olduğu ihale kapsamında Konya Büyükşehir Belediyesi Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Depolama Sahası’nı 2013 yılından beri işlettiğini, müvekkilinin Konya Büyükşehir Belediyesi ile Aslım Mevkiinde bulunan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Depolama Sahasının İşletmesi hakkında 29.01.2013 tarihli sözleşmesinin mevcut olduğunu, bu sözleşmenin 10 yıllık süreyi kapsadığını, müvekkilinin, Konya Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki, belediyenin gösterdiği ve izin verdiği,

tek yetkili sahanın mecuru olduğunu, buna göre, Konya ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren tüm özel veya resmi kişi, kurum ve kuruluşlar, faaliyetleri esnasında çıkan hafriyat, moloz, inşaat ve yıkıntı atıkları ve benzerlerini, müvekkilinin işletmesine getirmekle yükümlü olduklarını, Müvekkilinin almış olduğu ihale kapsamında söz konusu hafriyatın sahaya dökülmesi esnasında 2022 yılı için 3,00 TL/TON bedel tahsil etmekte olup, ayrıca sahasına dökülen malzemeyi değerlendirme / satma hakkının da müvekkiline ait olduğunu, yani müvekkilinin hem sahasına dökülen malzeme için ton başına ücret tahsil etmekte,

hem de dökülen malzemelerin satışından para kazanmakta olduğunu, davalı şirketin yüklenicisi olduğu, kazı ve yol yapılması işi sırasında çıkan hafriyatın, müvekkilinin işletmekte olduğu sahaya getirilmemesi sebebiyle müvekkilinin, hem ton başına tahsil edeceği 3,00 TL döküm ücretinden hem de bu malzemelerin satışından elde edeceği gelirden yoksun kaldığını ve zarara uğratıldığını, bu nedenlerle (yargılama sırasında miktarın tam ve kesin olarak belirlenebilir olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL - Belirsiz Alacak Davası) davamızın kabulüne,

müvekkilin uğradığı zararların günümüz ekonomik koşulları da dikkate alınarak tespiti ve faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı............ Belediyesi vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili belediye ile davacı arasında 29/01/2013 tarihli “Aslım mevkiinde bulunan Hafriyat Toprağı ve İnşaat yıkıntı atıkları depolama sahasının 10 yıl müddetle 31.12.2022 tarihine kadar kiralanmasına ilişkin olarak kira sözleşmesi imzalandığını, Müvekkili belediye tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na göre yapılan ihale neticesinde davacı ile 29/01/2013 tarihli kira sözleşmesi imzalanmıştır.

Kira sözleşmesinin eki İdari Şartnamenin 22.4. Maddesinde “Konya Büyükşehir Belediyesi ve Merkez İlçe Belediyeleri, dolgu ve rekreasyon amacı ile hafriyat toprağının hafriyat sahası dışına dökülmesi hususunda serbest olduğunu, bu hususta kiracının herhangi bir hak ve talepte bulunmayacağını kabul ve taahhüt etmiştir." denildiğini, diğer davalı .....

Belediyesi merkez ilçe belediyesi olup, söz konusu düzenleme dikkate alındığında davacı tarafın iddialarının yerinde olmadığı, davacı tarafin iddia hususlara ilişkin olarak müvekkili belediyenin hem kira sözleşmesinden kaynaklı hem de yasal mevzuattan kaynaklı olarak herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olarak açılmış bulunan davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .........

Belediye Başkanlığı vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; davacının dava dilekçesinde iddia ettiği olayların meydana gelme anında değil de, belirsizlikten faydalanabilme amacıyla üzerinden yıllar geçtikten sonra kötüniyet ile hareket ederek işbu davanın açılmış olduğunu, davacının dava dilekçesinde oluşturmaya çalıştığı; “sanki her hafriyatın davacının işletmesine dökülmesi zorunluymuş” gibi hatalı ve haksız bir algının aksine, gerek yasal düzenlemeler, gerek davacının kira sözleşmesinde yer alan hükümler, gerek ihale dökümanları vb. ile de sabit olduğunu, dava konusu “hafriyat işi” ile ilgili diğer Davalı .....

Belediyesi tarafından Müvekkil ....

Belediyesine herhangi bir yetki devrinin olmadığını, Davacı ..... 'un hafriyat sahası işletmesi için gerekli olan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınması gerekli olan izin ve lisansların olup olmadığı, var ise hangi yılları kapsadığı hususunun da belli olmadığını, bu nedenlerle sair sebeplere binaen; haksız davanın Müvekkil.........Belediyesi yönünden usul ve esastan reddine, her türlü yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... İnşaat Ltd.Şti.nin davaya cevap dilekçesi özetle. Söz konusu olayın ........ Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından ihale edilen 20/12/2017 tarihli, 2017/608620 ihale kayıt numaralı iş olduğunu, kendilerinin ihale ile bu işin yüklenicisi olduğunu ve işi şartname ve sözleşme hükümlerine göre gerçekleştirdiklerini, işin yapılma yerinin Selçuklu İlçesi ......

Mahallesi ......... paftada bulunan Kısmen Park Ve Rekreasyon Alanı ile Park Ve Rekreasyon Alanı Kuzey Bölgesi olarak belirtildiğini, işin yapılma yeri rekreasyon alanı olduğunu, kanun ve yönetmelikte belirtildiği üzere çalışmalar yapıldığını, Sözkonusu kazıdan çıkan malzemenin hiçbir şekilde taraflarından satılmadığını, sözleşme içeriğinde yer alan "2.Etap Kazı ve Reglaj Yapılması işi şartnamesinde idarenin uygun bulduğu yüklenici tarafından belirlenen dolgu sahalarına dökülecektir " madddesine istinaden uygun görülen yerlere Selçuklu Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü kontrolünde malzemenin döküldüğünü, Hafriyat Toprağı,

İnşaat ve Yıkıntı Atıkları sözleşmesinde yer alan içeriklere göre tüm işlerini belediye kontrolüne göre yaptıklarını, bu nedenlerle öncelikle davanın reddine karar verilmesini, her türlü yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle. "Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; her ne kadar davacı tarafından davalılardan ..... İnş. Taah. Ltd.Şti. tarafından diğer davalı .........

Belediyesi Kent Tarihi ve Tanıtımı Müdürlüğü tarafından ihale edilen hafriyatın kendi işletmiş olduğu depolama sahasına dökmediği iddiasıyla eldeki davayı açmış ise de; davacı ile davalı şirket arasında bir akdi ilişki olup olmadığı açısından yapılan değerlendirmede; taraflar arasında herhangi bir sözleşmenin bulunduğuna dair herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı, usul ekonomisi gereğince tanık dinlenmesinin ve mahallinde keşif icrasının yargılamaya bir etkisinin de olmayacağı, davacı ile davalı şirket arasında söz konusu alandan çıkan hafriyatın davacıya ait sahaya döküleceğine ilişkin bir akdi ilişki olmadığı,

davacı ile davalı belediye arasında akdedilen 29/01/2013 Tarihli sözleşme ve teknik/idari şartname gereğince davacı tarafından yapılan herhangi bir müracaat ya da davalı şirketin sözleşme hükümlerine aykırı olarak hafriyat döktüğüne ilişkin herhangi bir tutanak da bulunmadığı anlaşılmakla, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/04/2019 Tarih ve 2016/5907 Esas-2019/1278 Karar sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 26/11/2018 Tarih ve 2017/133 Esas-2018/6080 Karar sayılı ilamları dikkate alınarak davalı .....

İnş. Ltd. Şti. yönüyle açılan davanın esastan reddine karar verilmiş, diğer davalılar .............. Belediye Başkanlığı ile ..........

Belediye Başkanlığına açmış olduğu davalar açısından ise taraflar arasında akdedilen sözleşmede davacının gelirleri tahsil edemediğinden bahisle Belediye'den bir talepte bulunamayacağının kararlaştırıldığı ve dahi söz konusu iddia edilen mevzuata aykırı hafriyat dökme eyleminin davalı belediyeler tarafından yapılmadığı anlaşılmakla bu davalılara husumet yöneltilemeyeceğinden pasif husumet dava şartı yokluğundan her bir davalı yönünden ayrı ayrı usulden reddine karar verilmiştir. " şeklinde davacının, davalılar ..........

Belediye Başkanlığı ile ....... Belediye Başkanlığına açmış olduğu davalarının 6100 sayılı HMK m. 114/1-d maddesi gereğince pasif husumet dava şartı yokluğundan her bir davalı yönünden ayrı ayrı usulden reddine, davacının, davalı ..... İnşaat Taahhüt Nakliyat San.Tic.Ltd.Şti yönüyle açmış olduğu davasının reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasında hafriyatın depolanması hususunda sözleşme olup olmadığı konusunda bir uyuşmazlığın bulunmadığını, böyle bir sözleşme yapıldığı iddiasında da bulunulmadığını, davanın sözleşmeye aykırılık nedeniyle açılmadığını ancak mahkemece taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı bir uyuşmazlık olduğu şeklinde hatalı bir değerlendirmenin yapıldığını, eldeki davanın dayanağının mevzuata aykırılık nedeniyle haksız fiile ilişkin olduğunu,

dava konusu uyuşmazlık hakkında emredici açık yasal düzenlemeler var iken benzer olayları değerlendirmeyen Yargıtay kararlarının hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davaya konu olayda ihaleyi yapan........

Belediyesinin hafriyat üreticisi konumunda olduğunu, asıl iş sahibinin Selçuklu Belediyesi olduğunu, ihale ile yapım işini davalı şirkete vermiş olmasının davalı belediyeyi işin dışında 3.kişi konumuna sokmadığını, Selçuklu Belediyesinin hem ihaleyi yapan hem davalı şirket hafriyat atığı üreticisi konumunda olduğunu, çevrenin korunması için gerekli yasal mevzuat gayet güzel bir şekilde kanun koyucu tarafından oluşturulduğunu, yerel mahkemece çevre konunu ve ilgili yönetmelik gereğince dikkate alınmadığının ortada olduğunu,

yerel mahkemece hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Konya Büyükşehir Belediyesi Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Depolama Sahasını 2013 yılından beri işlettiğini, sözleşmenin 10 yıllık süreyi kapsadığını, Konya ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren tüm özel ve resmi kurum kuruluşların inşaat yıkıntı ve atıklarını işletmesine getirmekle yükümlü olduğunu, ancak diğer davalılar tarafından yaptırılan işler ve faaliyetler sonucu çıkan hafriyat toprağının sahasına getirilmeyip yönetmeliğe ve mevzuata aykırı şekilde naklinin yapıldığını, bu nedenle zarara uğradığını, iddia etmektedir.

Altyapı malzemesi olarak geri dönüşümünün sağlanması için Aslım mevkiinde bulunan Hafriyat Toprağı ve İnşaat Yıkıntı Atıkları depolama sahası 10 yıl müddetle davacı .....'a 31.12.2022 tarihine kadar kiralanmıştır..............Belediyesi ile Davacı arasında Konya ... Noterliğinin29.01.2013 tarih ve ... yevmiye numarası İle de kira sözleşmesi akdedilmiştir.

Davacı taraf, davalı tarafın KİRA SÖZLEŞMESİNE AYKIRI DAVRANDIĞINDAN bahisle tazminat talep etmektedir.

Bu halde somut olayda davalı büyükşehir belediyesi ile dava arasında kira sözleşme ilişkisinin varlığının sabit olmasına göre,kira aktinin tarafı olmayan davalı selçuklu belediyesinden de munzam zararın tazmini talebinin olmasına göre, davada asıl çözümlenmesi gereken ve tartışılması gereken hususun kira sözleşmesine aykırılık kapsamında bulunmasına,

Davacının dayandığı vakıaya göre uyuşmazlığın, aralarındaki 29.01.2013 tarihli kira sözlemesindeki düzenlemelere ve kira hukukuna göre çözülmesi gerektiği anlaşıldığından HMK m. 4/1.a, 114/1.c ve 115/2 uyarınca mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı vermesi gerekirken, davaya bakması isabetsiz olup, görev kamu düzenine ilişkin hususlardan olup re'sen gözetilmesi gerektiğinden dolayı, su sebeple davacının istinafının kabulü ile kararın kaldırılarak mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.