Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/161 K.2024/222

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesiyle, asıl taleplerinin dışında ayrıca davaya konu kazaya ilişkin ... plakalı araç dahil olmak üzere davalılar ..... ve Tic. Ltd. Şti. ve ... adına kayıtlı diğer taşınır ve taşınmazları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir. Davalılar vekilleri 14/11/2023 ve 15/11/2023 tarihli cevap dilekçelerindeki asıl beyanlarının yanı sıra ; haksız ve mesnetsiz iddialarla, usul ve yasalara aykırı bir şekilde verilen ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen 30/11/2023 tarihli ara kararda özetle.

"Somut olayda: itiraza konu ihtiyati haciz kararının mevcut delil durumu itibarıyla, uğranılan zarara dayalı olarak olay tarihi itibarıyla muaccel olabilecek muhtemel alacağın teminat altına alınmasında davacı tarafın hukuki yararının varlığı nedeniyle ve teminat karşılığında verildiği, davalıların itirazlarının yerinde olmadığı, Mahkememizin ihtiyati hacze hükmettiği ara kararlardan sonra dosya kapsamında haciz hususunda değişiklik yapılmasını gerektirir bir durum ve/veya delilin söz konusu olmadığı anlaşıldığından;

davalıların ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde davalıların, 03/11/2023 tarihli ihtiyati haciz ara kararına yönelik itirazının reddine, dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının haksızlık teşkil ettiğini, İİK'da ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan şartların bu davada mevcut olmadığını, yerel mahkemece henüz delillerin toplanılmadan evrak üzerinden davacı lehine davanın özüne uymayan ihtiyati haciz kararı verilmesinin, bu kararın teminatsız oluşunun, davacı lehine açık eşitsizlik yarattığını, yargılamada tarafların adil ve eşit yargılanması ilkelerinin ihlal edildiğini, kararın gerekçesiz olduğunu beyan ederek Yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....

Tic Ltd Şti vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, somut olayda davacı şirketin ihtiyati haciz istemini sadece faturaya dayandırdığını, bu hali ile faturanın tek taraflı bir belge olarak düzenlendiğinin dikkate alındığında ihtiyati haciz için faturanın kabul edilmesinin kötü uygulamalara yol açabileceğini, faturanın niteliği itibari ile sözleşmenin ifa aşaması ile ilgili bir belge olduğunu ve tek başına sözleşmesel ilişkinin varlığına kanıt teşkil edemeyeceğini,

davacı şirketin müvekkili şirketin hesaplarına takip çıkışı olan miktar kadar bloke koymasına rağmen müvekkilinin ve diğer davalının da başka banka hesaplarına, araçlarına, taşınmazlarına da haciz koyarak taşkın haciz yapmaya devam ettiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava konusu uyuşmazlık, davalıya ait taşınmaz malvarlığı üzerine ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin verilen karara yapılan itiraz üzerine ,bu itirazın reddedilmesi nedeniyle bu kararın kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinden ibarettir

Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.

İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.

Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.

Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

İhtiyati haciz talep eden davacılar tarafından dava konusu yapılan maddi tazminat alacağını teminen de ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin kabulüne karar verilmiştir.

Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

Dosyada bulunan belgelere göre davacının maddi zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının maddi ve manevi tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.

Alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarından uygun miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesi gerekir.

(Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E, 2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E, 2017/8052 K, 2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları)

(Aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı, 2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)

Anılan ilke ve düzenlemeler de göz önünde bulundurularak somut olayda, verilen ihtiyati hacizle ilgili kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı.hacizlerin borca yetecek miktarla sınırlandırıldığı,her ne kadar haczin tüm malvarlığına konularak mağduriyet oluştuğu beyan edilmiş ise de ihtiyati haciz kararı alacak miktarı ile sınırlı olarak verilmiş olup icra memurlarınca yapılan aşkın haciz hususlarının icra hukuk mahkemesi nezdinde her zaman taşkın haciz şikayetine konu edilebileceği gözetilerek istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.