Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/183 K.2024/385

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30/07/2018 tarihinde ...... e ait olan ..... sevk ve idaresinde bulunan ...... plaka sayılı motosikletin Çakırlı Caddesi üzerinde uygulama yapan trafik polisi .....'in dur ihtarına uymaması ve .....'e çarpması sonucunda trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonucu .....'in yaralanarak malul kaldığını, trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda ..... plaka sayılı motosiklet sürücüsünün dur ihtarına uymama maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğunun bildirildiğini, motosikletin ZMSS nin bulunmaması üzerine .....'in ....

Hesabına başvurusu üzerine 19/04/2019 tarihinde 172.395,00 TL maluliyet tazminatı ödendiğini, .... Hesabı Yönetmeliğine göre ise rücu hakkının bulunduğunu, hükümleri gereği tazminat alacaklısının yerine geçen müvekkili hesabının ödediği tazminatın ...... plakalı motorsikletin işleteni ve sürücüsünden tahsil etmek amacıyla Konya .. İcra Dairesi'nin ....

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından borca itiraz edilerek icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olarak durdurduğunu, yapılan itirazların haksız ve hukuka aykırı olduğunu, arabuluculuk yoluna başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını, açtıkları itirazın iptali davasının kabulü ile yapılan yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesini talep ettikleri görülmüştür.

Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın reddine karar verilmesini, tazminatın neye ve niçin hesaplandığı konusunda bir beyan bulunmadığını, keşif ve CD çözümü ile müvekkilinin kusursuz olduğunun ispatlanacağını, açılan davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle. "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu (trafik kazası olmadığı) sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297.

Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davalılar aleyhine açtığı davasının reddine, davalı yanın kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine dair Mahkememizce oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. " şeklinde Davacının, davalılar aleyhine açtığı davasının reddine, davalı yanın kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin eksik inceleme neticesinde hüküm kurduğunu, HMK 187 hükmüne aykırı olarak yapılan inceleme sonucunda hukuka ve usule aykırı hüküm kurulduğunu, yapılan incelemelerin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğunu, meydana gelen trafik kazasının oluş şekline göre kusur oranlarının tanziminin yapılması gerekirken kazanın nitelendirilmesine ilişkin inceleme yapılmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan kusur raporuna karşı sunulan itirazlarının ilk derece mahkemesince değerlendirilmediğini,

dava dışı 3.kişiye yapılan ödemeye konu zararın trafik kazasından kaynaklandığını beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

İDM CE DAİREMİZCE VERİLEN KALDIRMA KARARI DOĞRULTUSUNDA İŞLEM YAPILMASINA

BU BAĞLAMDA

Kusur raporuna itiraz hakkında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 49- Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır.

Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır.

Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Ceza davasında hükme dayanak yapılan maddi olgularla ve özellikle eylemin hukuka aykırılığını ve failini belirleyen, mahkumiyet kararının bu yönlerinin hukuk hakimini bağlayacağı, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın hukuk hakimini bağlamayacağı hususlarının doktrinde ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında kabul edilmekte olduğu, bunun yanında, maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararının, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşıdığı, (YHGK'nın 23.01.1985 gün ve 1983/10-372 esas, 1985/21 karar sayılı ilamı) ceza mahkemesinin, uyuşmazlık konusu olayın tespitine;

diğer bir söyleyişle, olayın varlığına ve sanık tarafından işlendiğine ilişkin maddi olgular hakkındaki kesinleşmiş saptamasının, aynı konudaki hukuk mahkemesinde de kesin hüküm oluşturacağı, bunun nedeninin, ceza yargılamasındaki ispat araçları bakımından ceza hakiminin hukuk hakiminden çok daha elverişli bir konumda olmasından kaynaklandığı, (Mustafa Çemberci, Hukuk Davalarında Kesin Hüküm, 1965, s. 22 vd; Turgut Uygur, Borçlar Kanunu Şerhi, C. 1, S. 844.

YHGK'nın 28.03.2012 gün ve 19-24 esas, 243 karar sayılı ilamı) böylece, kural olarak hukuk hakiminin ceza yasasındaki hükümlerle ve ceza hakiminin kararıyla bağlı tutulmadığı, ancak ceza yargılamasındaki mahkumiyet kararı, kusurun takdiri ve zarar tutarının saptanması konusunda hukuk hakimini bağlamaz ise de; mahkumiyet kararı, eylemin haksızlığını ve sanık tarafından işlendiği hususları hukuk hakimini bağlayıcı niteliktedir.

6098 sayılı TBK'nun 74. maddesi gereğince hukuk hakimi, ceza mahkemesince belirlenen kusur durumu, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleri ve beraat kararı ile bağlı değil ise de; ceza mahkemesinde belirlenen maddi vakıa ile bağlıdır.

Mahkeme dosyasının Hasar Kusur uzmanı bilirkişi .....N'a tevdi edildiği, bilirkişinin raporunda özetle; " Dava dosyası ve ekinde sunulan dosya içerikleri bir bütün olarak değerlendinldiğinde: dava konusu kazanın oluşumunda ...... plakalı araç sürücüsü .....'na ve polis memuru .....'e 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında herhangi bir kusur atfetmenin mümkün olmayacağı kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında bulunan trafik kaza tespit tutanağında ise olayan trafik kazası olduğu ve sürücünün dur ihtarına uymamak eylemini gerçekleştirdiğinden tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Mahkemece kaza tespit tutanağı ile rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi cihetine gidilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda mahkemece, ilgili ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararı ile birlikte dosyanın İstanbul Teknik Üniversitesinden ve karayolları fen heyetinden seçilecek 3 kişilik kusur konusunda uzman bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamına göre,KAZANIN TRAFİk KAZASI OLUP OLMADIĞI, OLAYIN oluş şekli, çarpma noktaları,olayın görgü tanıklarının anlatımları da gözönünde bulundurularak sürücülerin olaydaki kusur durumlarının tespiti hususunda, önceki bilirkişi raporlarının da irdelendiği ayrıntılı, gerekçeye ve denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru olmayıp davacı vekillerinin istinafı yerindedir......

GEREKÇESİYLE YAPILAN KALDIRMA SONRASI ALINAN

Mahkeme dosyasına düzenlenen Karayolları Fen Heyeti bilirkişiler Makine Mühendisi....., Makine Mühendisi .... ve Makine Mühendisi.... tarafından müştereken düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu kazanın TRAFİK KAZASI OLARAK DEĞERLENDİRİLEMEYECEĞİ, kazanın oluşunda motorsilet sürücüsünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık davranışı gösterdiği ve bu durumda kazaya karışan motosiklet sürücüsü ..... ile Polis Memuru .....' e 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'a dayalı olarak kusur taktirinin mümkün olamayacağını bildirir rapor da dikkate alındığında,

Ortada bir trafik kazası olmadığı, dolayısıyla yukarıda zikredilen yasal mevzuat hükümlerinin şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından, davacı yanın rücu taleplerine itibar edilmemesi doğrudur.

Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.