Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/461 K.2024/321

: 2- VEKİLİ :Av. : 3- VEKİLİ : Av. : 4- VEKİLİ : Av. :5- VEKİLİ : Av.

KONKORDATO GEÇİCİ

KOMİSERİ

DAVA

Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 23/02/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 23/02/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili vermiş olduğu 21/09/2023 havale tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin 2021 yılında kurulduğunu, müvekkilinin grup şirketi olan ... Ltd.

Şti.'nin oto bakım ürünleri, araç kozmetik ürünlerinin pazarlama işini yapan şirket olduğunu, müvekkili şirketin de bu ürünlerin üretimini yapan yan grup şirketi olduğunu, finansal sıkıntılardan dolayı ... şirketi hakkında konkordato başvurularının olduğunu, müvekkili şirketlerin sektörde öncü olduğunu, ülke geneli petrol istasyonlarındaki marketlerde oto bakım ürünlerinin üretim ve pazarlamasının işinin yapıldığını, grup şirketlerin 10.000m2 alana sahip fabrika binasında 45 kişiye istihdam sağlayacak şekilde çalıştığını, müvekkili şirketin 31/08/2023 tarihi itibariyle sermayesinin 3.000.000,00TL olduğunu,

şirketin %100 hisse sahibi tek ortağının ... olduğunu, lokomotif ana şirket olan ... şirketinin mali sorunlar nedeniyle bankalar, tedarikçiler ve alacaklılar tarafından sıkıntılar yaşaması nedeniyle müvekkili şirketin de zor durumda olduğunu, müvekkili şirket yetkililerinin harici mallarını satarak ve alacaklarının tahsilini hızlandırarak içinde bulundukları durumu fonlamaya çalıştıklarını ancak Ağustos ayı sonu ve Eylül ayı keşide tarihli bir kısım çeklerin maddi imkansızlıklar nedeniyle yazdırıldığını,

yapılan kısmi ödemelerle şimdilik takiplerin önlendiğini ancak kısa bir süre içerisinde tedbir alınmazsa büyük emekler sonucu oluşturulan işletmelerin alacaklıların haciz baskısı altında çalışamaz duruma geleceğini, şirketlerin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabileceğini, müvekkil şirket hakkında İİK'nun 285.maddesi uyarınca konkordato başvurusu yapmaya karar verildiğini, ilgili kanun gereğince 31/08/2023 tarihli bilanço ve finansal tablolar dikkate alınarak konkordato ön projesi hazırlandığını, konkordato başvurusu için gerekli şartların oluştuğunu beyanla müvekkili şirket hakkında şimdilik üç aylık geçici mühlet kararı verilmesine,

geçici konkordato komiseri atanmasına, müvekkil şirketin mallarının muhafazası için gerekli tedbir kararlarının alınmasına, davacı lehine tedbirlere hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle.

"Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, Davacı şirketin, tek ortağı ve yetkilisi ... olan bir sermaye şirketi olduğu, davacı şirketin konkordato talep dilekçesine ekli olarak dosyaya sunduğu 31/08/2023 tarihli ara bilançosunda 10.344.390,00 TL toplam tutarlı alacak senedi varlığı bildirilmesine rağmen, bu senetlerin dosya için görevlendirilen geçici konkordato komiserliğine fiziken sunulamadığı gibi, depo veya blokesi için komiserlik tarafından işaret edilen ilgili birimlere ibraz olunmadığı,

bilahare davacı şirket tarafından hazırlanan 31/10/2023 tarihli revize ara bilançoda söz konusu varlık kalemine yer verilmeyerek düzeltme yapıldığı, bu husus duruşmada Mahkememiz huzurunda beyanı tespit edilen şirket yetkilisi ...'a sorulduğunda ise; alacak senetlerinin tahsil edildiği, elde edilen nakit paranın ham madde ile araç, gereç temininde ve ayrıca şirket çalışanlarının ücretlerinin ödenmesinde kullanıldığı şeklinde izahatta bulunulduğu,

davacı yetkilinin dayanak belgelerden yoksun açıklamalarına bir an için itibar edilecek olsa dahi, konkordato talebi ve geçici mühlet kararı verilmesinden sonra ve üstüne üstlük komiserliğin icazeti olmaksızın yapılan tahsilat işlemlerinin davacıda en başta bulunması gerekli alacaklılar arasında korunması gerekli eşitlik ilkesine ve dürüst davranma ilkesine aykırılık teşkil ettiği, tahsil edilen senetler borç ödemesinde kullanılmış olsa bile,

ödemenin tüm alacaklılara nisap ölçüsünde yapılmasının gerektiği, öte yandan konkordato geçici komiserliğinin tespit ettiği bazı gerçeğe aykırı varlık bildirimleri üzerine komiserliğin teklifiyle hazırlanan 31/10/2023 tarihli revize edilmiş davacı şirket ara bilançosunda, ortaklardan alacaklar hesabı kaleminde sayılan ve şirketin tek ortağı ve yetkilisi olan ...'a şirket varlıklarının devri sonucunda oluşmuş 16.791.541,03TL tutarlı bir alacak varlığının bildirildiği, bu durumun yazılı olarak açıklanması için davacıya imkan tanındığı,

komiserlik makamına hitaben yazılan dilekçesinde davacının, şirkete ait evrakların (çeklerin) önce şirket ortağı ...'a devredildiğini, ...'un bu çekleri otomobil ve gayrimenkul alım-satımında kullandığını, buradan elde edilen nakit paranın hammade ile üretim araç ve gereçlerin temininde ve ayrıca personel ücretlerinin ödenmesinde kullanıldığını dile getirdiği, davacı şirket yetkilisi ile şirket muhasebecisinin Mahkememiz huzurundaki beyanlarında da benzer anlatımlarda bulunduğu, tüm bunlarla birlikte söz konusu alacağın teminatının davacı şirketin yetkilisinde olmadığı ve bu miktarı ödeme kabiliyetinin olmadığı,

buna ilişkin Mahkememize bir güvence sunulamadığı, buradan hareketle davacının revize ara bilançosunda gösterdiği 16.791.541,03TL tutarlı varlığın bir değerinin olmadığı ve bu durumun davacının sunduğu projenin güvenilirliğini ve uygulanma kabiliyetini ortadan kaldırdığı anlaşılmıştır.

Hal böyle olmakla, davacı şirketin kaynakları ile projede ödeneceği bildirilen tutar arasında orantısızlık olduğu ve kaynakları ile orantılı olmadığı, bilançoda bildirilen bazı varlık kalemlerinin gerçekte karşılığının olmadığı, şirketin tek ortağına şirket varlığından yapılmış ve güvencesi olmayan devirlerin bulunduğu ve bu devirlerin şirket yararına kullanıldığına ilişkin beyan ve izahatların somut verilere dayandırılmadığı,

davacı şirketin alacaklılarını zarara uğratma amacıyla hareket ettiği, salt gelecek yıllarda elde edilmesi ihtimali bulunan kar marjına göre projenin uygulanılabilir olduğu sonucuna varılamayacağı, davacının en başta gözetmesi gereken dürüstlük kuramına ve iyi niyet ilkesine aykırı tutum ve davranışlarının olduğu, kötü niyetle baştan sakatlanmış konkordatonun tasdik edilemeyeceği ve bununla ilgili işlemlerin sürdürülemeyeceği, kesin mühlet aşamasına geçilmesinin alacaklıları daha da mağdur edeceği, revize edilen projenin başarıya ulaşma imkanının bulunmadığı,

böylece İİK'nun 292/1, b-c maddesinde belirtilen konkordatonun reddi sebeplerinin oluştuğu, bunlarla birlikte davacı şirketin borca batık olduğu, alacaklıların daha fazla zarara uğramaması için mal varlığının korunması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak; konkordato davasının reddine, davacı şirketin iflasına, geçici mühlet kararının ve mahkememizce verilen tedbir kararlarının kaldırılmasına,

geçici konkordato komiserinin görevine son verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekliyle hüküm oluşturulmuştur." şeklinde 2004 s. İİK.nin 288/1 yollamasıyla, 2004 s. İİK'nin 292/1-a ve 292/1-b maddesi gereğince, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .... sicil numarasında kayıtlı.... Ve TİC. LTD.

ŞTİ.'nin KONKORDATO DAVASININ REDDİNE, mahkememizin 22/09/2023 tarihli ara kararı ile verilen GEÇİCİ MÜHLETİN, kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal KALDIRILMASINA, mahkememizin 22/09/2023 tarihli ara kararı ile verilen BÜTÜN İHTİYATİ TEDBİRLERİN ve KONKORDATO ŞERHLERİNİN kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal KALDIRILMASINA, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ....sicil numarasında kayıtlı.... TİC. LTD.

ŞTİ.'nin İFLASINA, 11/12/2023 günü saat 11:17 itibariyle İFLASININ AÇILMASINA, iflas tasfiyesinin ADİ TASFİYE şeklinde yapılmasına, Mahkememizce konkordato komiserinin tasfiye memuru olarak görevlendirilmesine yer olmadığına dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece konkordato komiserinin konkordatonun başarıya ulaşabilir ve gerçekçi olduğunu teyit eder beyanlarının dikkate alınmadığını, konkordato kurumunun amacının ve alacaklıların yararının göz ardı edildiğini, kanunun emredici hükümlerine riayet edilmeyerek hukuka ve usule aykırı karara hükmedildiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran tarafların dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda re’sen gözetilerek yapılmıştır.

Dava, borçlarını ödeme güçlüğü içinde olduğunu ileri süren davacının İİK'nun 285 vd. maddeleri gereğince geçici ve kesin mühlet kararı verdikten sonra ileri sürdüğü vade konkordatosunun tasdiki istemine ilişkindir.

Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür. Borçlu ile alacaklılar arasındaki bir çeşit sulh sözleşmesi niteliğinde olan konkordato, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen ve mali durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak amacıyla getirilmiş bir müessesedir.

Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu vade verilmek veya indirim yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.

İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkânı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkânları da korunmuş olur.

Konkordatonun tasdikinin şartları, talep tarihinde yürürlükte bulunan İİK'nın mülga 297 ve 298. maddesi hükümlerinde sayılmış olup, buna göre yasada açıkça belirtilmese de öncelikle borçlunun dürüst olması, daha sonra, teklif olunan meblağın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, konkordatonun 297/1. maddesi uyarınca alacaklıların yarısı ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmesi, borçlunun konkordato işlemlerinin yerine getirilmesi, alacakları kabul edilmiş olan imtiyazlı alacakların tamamen ödenmesi ve mühlet sırasında komiserin onayı ile akdedilmiş borçların ifasını sağlamak için yeterli teminatı göstermesi,

konkordatonun tasdikinin gerektirdiği, yargılama masrafları ve ilam harçlarının tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması gerekir. (AYNI YÖNDE BAKINIZ YARGITAY 23 HK DAİRESİNİN 2019/3021 ESAS , 2020/292 KARAR SAYILI İLAMI)

Konkordato, belli (nitelikli) bir alacaklı çoğunluğunun muvafakat etmesi halinde borçlunun ekonomik faaliyetine devam etmesine imkan vererek mallarının cüz’i veya külli icra yoluyla paraya çevrilmesine engel olan özel bir cebri icra alternatifi teşkil etmektedir. Öyle ki, bu cebri icra aracı, konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklıları da bağlamakta ve resmi organların katılımıyla cereyan etmektedir. Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği kombine/karma konkordato şeklinde olabilir. Borçlu bu seçenekleri değerlendirirken alacaklılar arasındaki eşitliği ya da en azından denkliği sağlayacak ve onların kabul oyunu alacak uygun bir kombinasyona ulaşmaya çalışacaktır.

Somut dosyamızda. 21/09/2023 tarihinde istemde bulunulduğu, mahkemece 22/09/2023 tarihinde 3 ay geçici mühlet kararı verildiği;, Mahkemece: Davacı şirketin gerek bilançolarındaki yukarıda yazılı sorunlar ve en önemlisi davacı şirket adına yapılan işlemlerin bilançoya samimi olarak yansıtılmaması güven sarsıcı nitelikte bulunmuş, davacı şirketin konkordato projesinin uygulanabilir olmadığı,

Konkordatonun başarıya ulaşamayacağının anlaşılması ve ayrıca, davacı şirketin malvarlığının korunması için gerekli görülmesi nedeniyle, davacı şirketin 2004 s. İİK.nin 292/1-b, ve 292/1-c maddeleri gereğince davacı şirketin konkordato isteminin REDDİNE, ŞİRKETİN İFLASINA karar verilmiştir.

Gerekçeli karar Borçlu vekiline 20/01/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olup İİK 308/a maddesi gereğince 10 gün içinde 25/01/2024 tarihinde istinaf edildiğinden istinafın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan Yasa'nın "Kesin Mühlet İçinde Konkordato Talebinin Reddi ile İflâsın Açılması" başlıklı 292. maddesi gereğince:

"İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a)Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa,

b)Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa,

c)Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa,(Ek:06/12/2018-7155/m.16) ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa.

d)Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse,

İflâsa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hâllerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine re'sen karar verir.

Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder." hükmü emredicidir.

Diğer bir anlatımla borçlunun konkordatoda DÜRÜSTLÜK koşulunun arandığı aşikardır.Aslında borçlunun alacaklılarını zarara uğratma amaçlarına yönelik hareketleri esasen kanunun amcı dikkate alındığında konkordatonun başarıya ulaşmasını engelleyecektir.Bu bendin varlığının mahkemece tespiti halinde kesin mühlet kararı kaldırılarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun İİK'nin 292/1.b. maddesi gereğince iflasına re'sen karar verilir.

İİK m. 292. madde gereğince konkordato mühleti içerisinde maddede öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde mühlet kararı kaldırılarak iflasa tabi borçlunun iflasına karar verilecektir. Yani İİK’nın 292. Maddesi1,b,c bendi uyarınca, iflas kararı verilebilmesi için şirketin borca batıklık şartının aranmasına gerek yoktur. Konkordatonun tasdik edilmemesi ile birlikte derhal borçlunun iflasına karar verecek ve bu karar ile birlikte iflasa bağlanan sonuçlar ortaya çıkacaktır.

Dosyamızda davacı şirket borca batıktır.(AYNI YÖNDE BAKINIZ YARGITAY 23 HK DAİRESİNİN 2019/2690 ESAS, 2021/117 KARAR SAYILI İLAMI)

Yine İİK 292/ son fıkrası “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder.” Hükmü gereğince . konkordato talep eden borçlu şirketin tek yetkili temsilcisi ... un katıldığı 11/12/2023 tarihli son oturumda beyanı alınmıştır.

Bu açıklamalara ve dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesindeki hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, HMK.'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca itirazın esastan reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.