Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/56 K.2024/197

Av.

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 09/02/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 12/02/2024

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

26.02.2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait ... plakalı araç ağır hasar aldığını, araca 19.11.2021 başlangıç 31.08.2022 bitiş tarihli olmak üzere davalı şirket tarafından .... poliçe numarası ile ''Genişletilmiş Filo Kasko Sigorta Poliçesi'' kesildiğini, kaza sonrasında ... plakalı 2015 model Toyota Corolla marka araçta oluşan ağır hasar sonucunda perte ayrılması neticesinde müvekkile 231.500,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkiline yapılan ödeme rayiç bedelin oldukça altında olduğunu, müvekkilinin aracının rayiç değerinin çok daha fazla olduğunu, müvekkilinin aracının model,

km ve diğer yönlerden benzeri diğer ilanlarda da görüleceği üzere aracın piyasa rayiç değerinin ortalama 300.000,00-TL civarında olduğunu, bu nedenlerle 26/02/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın tam rayiç bediinin fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava konusu araçta pert total kapsamına tabi tutulduğunu, rayiç bedelden sovtaj bedeli düşürülmek suretiyle ödeme yapıldığını, müvekkilinin sorumluluktan kurtulduğunu, davacının fazlaya ilişkin haklarından feragat ettiğini, esasa ilişkin feragat dava hakkını düşürdüğünü, davacı tarafından imzalanan evrakta, açıkça kaza sebebiyle müvekkilinden herhangi bir alacağının kalmayacağının beyan edildiğini, başvuranın bakiye tazminat talep edemeyeceğinden dolayı kötü niyetli olarak iş bu davayı açtığını,

ödenen maddi hasar tazminatı ile ödenmesi gereken maddi hasar tazminatı arasında fahiş nispette fark yok ise ödemeye dair anlaşmanın geçerli kabul edildiğini, davacının dava tarihinden itibaren faiz taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden reddini, mahkememiz aksi kanaatte ise esastan reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle. "Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede.

Yüksek Mahkemenin ve Mahkememizin denetimine elverişli, ayrıntılı , gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırladığı değerlendirildiğinden hükme esas alınmasına karar verilen 21.06.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre kaza tarihi olan 26.02.2022 tarihi itibariyle kasko değerinin 246.616,00-TL olduğu ,piyasa değer artışları ile oranlama yapıldığında kaza tarihi itibariyle ortalama piyasa rayiç değerinin ise 292.000,00-TL olabileceğinin belirtildiği,

davadan önce davalı tarafından davacıya 231.500,00 TL 'nin ödendiği , bu miktar düşüldüğünde davacının davalıdan talep edebileceği bakiye araç rayiç bedelinin 60.500,00 TL olacağına Mahkememizce kanaat edilmekle açılan davanın bu miktar yönünden kabulüne karar verilerek dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve;

Davacının davasının bedel arttırım dilekçesi de nazara alınmak suretiyle KABULÜ İLE; 60.500,00 TL araç rayiç bedeli maddi tazminatının davalı sigorta şirketinden dava tarihi olan 18.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özet olarak; mahkeme tarafından verilen kararın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, aracın pert kapsamına tabi tutulduğunu, rayiç bedelden sonra sovtaj bedeli düşürülmek suretiyle ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluktan kurtulduğunu, 26/02/2022 tarihli kaza sonrası maddi hasar başvurusu üzerine müvekkili şirket tarafından yapılan incelemelerde başvuran aracın pert total kapsamında sayılmasının talep edildiğini, başvuran ile bu hususta anlaşma yapıldığını, aracın rayiç bedelinin 235.000,00 TL olacağını, sovtaj bedelinin 73.500,00 TL olduğunu,

bakiye 161.500,00 TL bedelin davacıya ödenmesi suretiyle maddi hasarın giderileceğinin kararlaştırıldığını, toplamda 235.000,00 TL ödeme alan davacının davasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin ibra edildiğini, davacının fazlaya ilişkin haklarından feragat ettiğini, esasa ilişkin feragatin dava hakkını düşüreceğini, mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan araç rayiç değerinin fahiş hesaplandığını ve denetime elverişli olmadığını, bilirkişi tarafından rapora esas alınan bilgilerin taraflarınca teyit edilmediğini, denetime elverişli olmadığını ve raporu kabul etmediklerini,

yine bilirkişi raporunda aracın sovtaj değerinin belirlenmediğini, taraflar arasında tanzim edilen kasko poliçesi gereği hesaplanacak hazardan muafiyet tenzili uygulanması gerektiğini, mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 1-Hasar raporuna ilişkin itirazın incelenmesinde:

01.04.2013 tarihli Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının "3.3. Sigorta Bedeli, Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi" başlığı altında düzenlenen 3.3.2.2. bendinde "Onarım masraflarının sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, aracın hasar anındaki rayiç değeri ödenir.

Bu durumda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Aynı şekilde kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur.

Onarım masrafları sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.

Sigortalının ve sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerin aracın hasarlı haliyle sahibine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar sigortalıya tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre yukarıdaki paragraflarda düzenlenen usul çerçevesinde işlem yapılır. Sigortalının onayı ile aracı hasarlı haliyle sigortalıya terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır. " düzenlemesi yer almıştır. (Bkz. Yargıtay 17. HD 2018/4256 Esas, 2018/8856 Karar sayılı ilamı)

Buna göre, davalı sigorta şirketi, meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içerisinde ödeme yükümlülüğü altında olup sigortalı araç hurdasını sigorta ettiren kendisine verilmesini istemedikçe, sigortacı tarafından, araç hurdası sigorta ettirenin uhdesinde bırakılıp, hurda bedelinin tazminattan indirilmesi olanaklı değildir. Mal sigortalarından olan Kasko sigortasında aslolan amaç zarar bedelinin tamamen karşılanmasıdır. Hasarlı aracın kimin uhdesinde kalacağı hususunda sigortalıya seçimlik hak tanınmıştır. Sovtajın sigortalı tarafından talep edilmemesi halinde, sigortacıda kalacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Mahkemece bilirkişiden ek rapor alınarak aracın perte ayrılmasının gerekip gerekmediğinin ,sovtaj değerinin tespiti ile KTK: ve kasko genel şartlarına göre sovtajın kimde kalacağı konusunda davacının gerek dava dilekçesi, gerek istinaf dilekçesi ve dosya kapsamına göre karar verilmesi gerekmektedir.

2-Muafiyet tenzili itirazının incelenmesinde:

Taraflar arasında düzenlenen olay tarihini de kapsayan genişletilmiş kasko poliçesinde düzenlenen muafiyet bilgileri kasko muafiyeti klozu " Her bir hasarda rayiç bedel üzerinden 3.000,00-TL tenzili muafiyet uygulanacaktrı.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davalı sigortanın 09/02/2023 tarihli dilekçesinde 3.000,00 TL muafiyet yapılarak ödeme yapıldığı anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davalı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6. maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.