Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/2868 K.2026/24

3- ......

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 13/01/2026

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 13/01/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

HMK 344.maddesi, "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir.

Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir.

Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." düzenlemesini içermekte olup; istinaf kanun yoluna başvuran ihbar olunan ...... tarafından istinafa ilişkin herhangi bir harç yatırılmadığı, istinaf başvurusunun adli yardım talepli yapıldığı anlaşılmış olup, Dairemiz Başkanlığınca adli yardım talebi incelenmiş ve 18/12/2025 tarihli ara karar ile; ihbar olunan ......'ın adli yardım talebinin reddine ilişkin karar verildiği ve bu kararın ihbar olunan vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği,

itiraz edilmeyerek kesinleştiği, bu şekilde yasal süresi içerisinde istinafa ilişkin harç ve gider avansının eksik olduğu, HMK'nun 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme sonucunda anlaşılmıştır.

Adli Yardım Talebi Dairemizce reddedilen ve kesinleşen istinaf eden ihbar olunan ...... tarafından yatırılmayan harçların yatırılması gerektiğinden;

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılamayacağı açıktır. Dosyada, ihbar olunan ......'ın ilk derece mahkemesinin kararına yönelik istinaf başvurusu olduğu halde harç yatırmadığı, adli yardım talep ettiği ve talebinin reddedildiği ve kesinleştiği anlaşılmakla, bu şekilde HMK 352/ç maddesi gereğince başvuru şartlarının yerine getirilmediği görülmekle, mahkemece öncelikli olarak HMK 344. maddesi gereğince,

İstinaf kanun yoluna başvuran ihbar olunan ...... vekiline;

İhbar olunan ...... yönünden 1 adet istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 1 adet maktu karar harcını yatırması için MUHTIRA ÇIKARILARAK,

(a)Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun anılan maddesinde öngörülen prosedür işletildikten,

(b)Davacı/davalı tarafça başvurma ve istinaf harcının yatırılmaması halinde istinaf harcının kim adına yatırıldığı tespit edildikten sonra,

(c)Adına istinaf harcı yatırılmayan davacı/davalı yönünden istinaf dilekçesinin reddi yönüne gidilirse ilgili ek kararın tebliğ edilerek buna ilişkin iki haftalık istinaf süresinin beklenilmesi;

Harçların bir haftalık kesin süre içinde yatırılması halinde harç eksikliği tamamlandıktan sonra tekrar istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmek üzere dosyanın Hukuk Muhakemeleri Kanununun 352. maddesi göre; mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Dosyanın incelenmesinde mahkeme gerekçeli kararının ihbar olunan ...... ve ihbar olunan ......'a tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

HMK'nin 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince,

(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir." hükmü kapsamında mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen “Adil yargılanma hakkı”nın en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın, hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir.

Öte yandan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “adil yargılanma hakkı”na ilişkin 6. maddesinde öngörülen “davanın makul süre içinde görülmesi” kavramının zorunlu içeriğinden birisi de, dosyaların kanun yolu incelemesi için süresinde ve eksiksiz biçimde ilgili mercilere gönderilmesidir. Bu nedenle hem iç hukuk açısından hem de Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmeler bakımından uyuşmazlığın kesin hükümle sonuçlanmasına kadar geçen tüm süreçlerin titizlikle ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi bu işle görevli olanların sorumluluğu altındadır.

Bu halde davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri HMK.nın 27.maddesine göre bilgi edinme hakkına sahiptirler. Bu hakkın ihlali de AİHM tarafından AİHS’nin ihlali olarak kabul edilmektedir. O halde diğer davalı tarafına, ülkemizin de tarafı olduğu ve Anayasa'nın 90. maddesi gereği iç hukukun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6., 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde yer alan adil yargılanma dolayısıyla hukuki dinlenilme hakkı da gözetilerek özellikle HMK’nın 27, 301. ve 347. maddeleri gereği mahkeme kararının ihbar olunanlara tebliğ edilmeden dosyanın dairemize gönderilmesi savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde görülmüştür.

Tüm bu nedenlerle yukarıda belirtilen şekilde ihbar olunan ...... ve ihbar olunan ......'a gerekçeli kararın tebliği ile yasada belirtilen süreler dolduktan ve usuli işlemleri tamamlandıktan sonra dosyanın istinaf incelemesine gönderilmesi için mahal mahkemesine geriçevrilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.