Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/13 K.2026/237

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak.

Davacıya ait araç 05/06/2024 tarihinde bir yayanın aniden yola çıkması yavaşladığı ve arkadan gelen ...... plakalı aracın takip mesafesini koruyamayarak davacının aracına çarptığını ve onu takip eden ...... plakalı aracın ise zincirleme olarak ...... plakalı araca çarptığını, tutulan trafik kaza tespit tutanağı ve sigorta şirketlerinin kaza tespit tutanağında ve uygulama tutanağına göre her iki arkadan çarpan fiilinden dolayı ...... ve ...... plakalı araç sürücülerinin tam kusurlu bulunduğunu, davacının her iki kusurlu aracın sigorta şirketleri olan ....

A.Ş. ve ...... A.Ş.'ye başvuruda bulunduğunu, davalı .... A.Ş. tarafından 01/11/2024 tarihinde 40.000 TL, ......

A.Ş. tarafından ise 22/08/2024 tarihinde 37.500 TL ödeme yapıldığı ancak davacının değer kaybı tazminatını karşılamadığını, sonrasında arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ve sonuç alınamadığını, bu nedenle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak.

Müvekkili şirket merkezinin Ümraniye'de olduğundan dava yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya konu kaza kapsamında ...... nolu hasar dosyası açıldığını ve işbu hasar dosyası kapsamında alınan eksper raporunda davacı yanın değer kaybı zararının 37.500,00 TL olduğunun tespit edildiğini ve müvekkili şirket tarafından tespit edilen zararın karşı tarafa ödendiğini, ayrıca davacı yana aracında meydana gelen hasar için ...... şirketi ...... sigortaya 38.983,00 TL rücuen tazminat ödemesinde bulunulduğunu, davaya konu olaya karışan dava dışı ......'un aracı için 32.500,00 TL hasar ödemesi yapıldığını,

müvekkili şirketin davaya konu kaza kapsamında bakiye bir sorumluluğunun kalmadığını, aracın tamir ile eskisinden daha iyi hale geldiğini ve değer kaybetmediği gibi aksine değer kazandığını, müvekkili şirketin sigortalısının önündeki aracın takip mesafesine uymaması sonucu aniden fren yapması nedeniyle kaza yapmış olduğunu ve olayda kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere değer kaybı hesabında aracın KM'sinin, önceki hasarları, model yaşı göz önüne alınması gerektiğini, davacı yanın aracında oluşan değer kaybının tamamı müvekkili şirketçe ödendiğini ve bakiye bir zararının kalmadığını,

faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi değilde dava tarihinden işletilmesi gerektiğini, izah olunan nedenlerle dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddini ve ayrıca davanın müvekkili şirketin davacının zararını ödediği için bakiye değer kaybından sorumlu tutulamayacak olup usulden ve esastan reddini, teminat dışı hallerin değerlendirilerek;

aracın yaşı, mükerrer kaza ve kilometresi göz önünde bulundurularak değer kaybı taleplerin reddini, gerçek zararın tespiti için alanında uzman ve tarafsız bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasını, poliçe teminatı dışında olan avukatlık ücreti, yargılama gideri ve faize fahiş taleplerin reddini, müvekkili şirketi temerrüde düşmediğinden aleyhe faize hükmedilmemesini; aksi halde dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak.

Davacının müvekkili şirkete eksik evrakla başvuruda bulunduğunu, reel değer kaybı tutarının ödendiği için müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, teminat limitlerinin dikkate alınması gerektiğini, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, bu nedenle 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre EKSİST sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddini,

aracın reel piyasa şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarının ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddini, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasını, genel şartlara göre hesaplama yapılması halinde 04.12.2021 tarihinde ve 31679 Sayılı Resmi Gazate’de Yayımlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” uygulanmasını,

değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın.

04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesini, avans faizi talebinin reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle;"Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;davaya konu trafik kazasının oluşmasında ...... plaka sayılı araç (Otomobil) sürücüsü ......'ın %100 ( Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ...... plaka sayılı araç ( Otomobil) sürücüsü Artur Gapbarov'ın herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı, ...... plaka sayılı araç ( Otomobil) sürücüsü ......'ın herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı kaza neticesinde davacıya ait araçta bakiye 37.500,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu anlaşılmış ve oluşan vicdani kanaat ile;

Davacının Davasının Kısmen Kabulü İle;

37.500,00 TL değer kaybı alacağının 09/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine

Davacının davalı .... A.Ş.'ye yönelik davasının REDDİNE" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...... A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; verilen karar ile davacı lehine mükerrer şekilde ödemeye sebebiyet verileceğini, davacıya değer kaybı zararı için yapılan ödemelerin göz ardı edildiğini, ödemelerin ödendiği tarihten itibaren faiz işletilerek mahsup edilmesi gerektiği, değer kaybı zararının hesaplanmasında alınan bilirkişi raporunun usule uygun olmadığını, aynı bilirkişi raporunda hem kusura hem de hesaplamaya ilişkin değerlendirme yapılmasının kabul edilemez olduğunu, bilirkişi raporunda yapılan kusur dağılımını kabul etmediklerini, kararın kaldırılmasını, davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını dilemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava trafik kazası nedeniyle değer kaybına yönelik tazminat talebi olup mahkemece verilen karar davalı ...... A.Ş tarafından istinaf edilmiştir.

1-Kusura yönelik itirazın incelenmesinde :

05/06/2024 tarihli trafik kazasının davacının maliki olduğu ...... plakalı araca davalıların sigortalılarının sürücüsü olduğu ...... ve ...... plakalı araçların çarpması neticesinde meydana geldiği, kaza sonrasında tarafların kendi arasında kaza tespit tutanağı tuttuğu anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan 25/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; Bu kazanın oluşumunda takip mesafesi kuralına riayet etmeyen davalı ...... Anonim Şirketi tarafından sigortalı ...... plakalı otomobil sürücüsü ......'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – d) Araç sürücüleri trafik kazalarında; arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar maddesini ihlal ettiği için % 100 ( Yüzde Yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği,

Mahkemece alınan 11/06/2025 tarihli karayolları fen heyeti raporu ile; ...... plaka sayılı araç (Otomobil) sürücüsü ......'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun52/b-c, 56/c, 84/d maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği,

Dosya kapsamı itibariyle alınan kusur raporlarının açıklayıcı, denetime elverişli şekilde hazırlandığı ve olayla ve birbirleriyle uyumlu olduğu anlaşılmakla, itirazın reddi gerekmiştir.

2-Değer kaybı hesabına ve ödemeye ilişkin itirazın incelenmesinde;

Davaya konu olan olayda davacıya ait araç hasara uğramıştır. Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Somut dosyamızda. Yargıtay uygulamaları doğrultusunda uzman bilirkişiler tarafından aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalı ......

A.Ş'nin savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı) yapıldığından, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile gerçekleştirilen fiil sonucunda değer kaybı zararının duruma uygun şekilde belirlendiği gibi raporda aracın önceki hasar kaydının olmadığı da değerlendirilerek zararın belirlenmiş olduğu anlaşıldığından,

zarara yönelik itirazların yerinde olmadığı görüldüğünden, davalı ...... A.Ş vekilinin buna yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

HMK 357/1 maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "bilirkişi raporuna itiraz" başlıklı 281/1. maddesinde; "Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler" düzenlemesine yer verilmiştir.

Usulüne uygun biçimde raporun tebliği üzerine, rapora itiraz hakkı bulunan tarafların bu haklarını kullanmamış olması halinde ise, karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacağı izahtan varestedir.(Aynı yönde YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/14455 ESAS, 2017/7655 KARAR; aynı daire 2015/3253 ESAS, 2017/9419 KARAR; 2015/10058 ESAS, 2018/4639 KARAR; 2015/12543 ESAS,2018/8251 KARAR sayılı ilamları)

Mahkemece hükme esas alınan 11/06/2025 tarihli bilirkişi raporuna karşı sunulan davalı ...... A.Ş'nin 07/07/2025 tarihli rapora itiraz dilekçelerinde; istinaf konusu edilen mükerrer ödeme ve ödemelerin ödendiği tarihten itibaren faiz işletilerek mahsup edilmesi gerektiği itirazlarına yer verilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, yukarıda yazılı hususlar göz önünde bulundurulduğunda belirtilen hususlarda bilirkişi raporuna itiraz edilmemesi ile davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek davalı ...... A.Ş vekilinin buna yönelik istinafı itirazı yerinde görülmemiştir.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı ...... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.