Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/436 K.2026/810

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirket ile müvekkili arasında Genişletilmiş Kasko Poliçesi kapsamında, ........ poliçe numaralı Sigortalısı ........ adına kayıtlı ........ plakalı araç 27.04.2014 tarihinde seyir halinde iken karşı taraf ........ plakalı araç ile çarpışması neticesinde yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza neticesinde karşı tarafa ait araç içerisinde bulunan kişilerin yaralanması sonrasında tazminat davaları açıldığını, iş bu davalar neticesinde müvekkilinin Kütahya ....

Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamı neticesinde. Kütahya .... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyası açılmış toplam 60.790,30 TL dosya hesabı, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı neticesinde. Batman İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyası açılmış toplam 22.451,71 TL dosya hesabı, Manavgat Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı neticesinde. Antalya .... İcra Dairesi ...

Esas sayılı icra takip dosyası açılmış toplam 9.000,00 TL dosya hesabına ilişkin bir kısım tazminat ödemeleri yaptığını, yapılan ödemelerin sigorta şirketinin kasko poliçesi kapsamında olduğunu, müvekkili tarafından ödendiğini, yapılan ödemelerin davalı sigorta şirketinden talep edildiğini ancak davalı şirketin ödeme yapmadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile, müvekkili tarafından ödenen rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle. Davacıya ait ........ plakalı aracın 02/08/2013 - 02/08/2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ........ no.lu Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi ile müvekkili nezdinde sigortalandığını, 4925 sayılı Yasa'nın 24. maddesi 4. fıkrasında ve Genel Şartlar C-7 maddesi 4. fıkrasına göre davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Manavgat Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas ...

Karar sayılı dosyasının müvekkiline bildirilmediğini ve davacının müvekkiline ihbarda da bulunmadığını, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.1.

Maddesi gereği; müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası limitlerini aşan zararlarda ve yalnızca aşan kısım için söz konusu olabileceğini, ZMM limitini aşmayan zararlardan, müvekkilinin sorumlu tutulması anılan genel şartlar karşısında mümkün olmadığını, usul ve yasaya uygun olan mahkeme kararı ile ZMM sorumluluk kapsamında kaldığı tespit edilecek bir tutarı müvekkilinin ödemeye hazır olduğunu, kusur durumu ve zararın tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına, herhalde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Usulüne uygun düzenlenen bilirkişi raporu da nazara alınarak; Kütahya .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya kapsamında yapılan ödemeden taleple bağlı kalınarak 55.000,00 TL'nin 10/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek;

Davanın KISMEN KABULÜ İLE;

Batman İcra Dairesinin ... Esas ve Antalya .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya kapsamında yapılan ödemelere ilişkin rücu taleplerinin zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,

Kütahya .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya kapsamında yapılan ödemeden taleple bağlı kalınarak 55.000,00 TL'nin 10/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, " hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava değerinin taraflarınca 55.000,00 TL olarak belirlendiğini ve dosyanın ıslah edilmediğini, mahkemece taraflarına Kütahya .... İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyasına yapılan toplam 60.790,30 TL'nin taleple bağlı kalınarak 55.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren ödenmesine karar verildiğini, verilen kararın bu kısmının yerinde olup davalı tarafa vekalet ücretine hükmedilmesi kısmının hatalı olduğunu, kalan bedellerin ödenmesi için artırım yapılmadığını, davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin mümkün olmadığını, değer bedellerin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, kararın vekalet ücreti ve diğer tüm talepler yönünden kabulüne karar verilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

-Davacının zamanaşımına yönelik itirazlarının incelenmesinde;

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

6098 Sayılı TBK'nın 154. maddesinde (818 sayılı BK. 133) zamanaşımını kesen nedenler gösterilmiştir. Aynı maddenin 2.fıkrası uyarınca, dava açılması veya icra takibi yapılması zamanaşımını kesen nedenlerdendir. Kanunun 156. maddesi ise, zamanaşımının kesilmesi halinde yeni bir sürenin işlemesi gerektiğini açıkça belirtmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 155. maddesi hükmü, "Zamanaşımı müteselsil borçlulardan veya bölünemeyen borcun borçlularından birine karşı kesilince, diğerlerine karşı da kesilmiş olur." kuralını içermektedir. Bu maddeye göre, müteselsil borçlulardan birine karşı zamanaşımının kesilmesi diğer müteselsil borçlulara karşı da zamanaşımını keser. (818 sayılı BK. Mad.134)

2918 sayılı KTK'nın 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."

Yine TBK 73. Maddesinde

Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Somut olayda ödeme tarihlerinin; 28/06/2028 ve 17/07/2019 olduğu, dava tarihinin ise 28/01/2025 tarihi olduğu, bu ödemeler yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerinde olup itiraz yersizdir.

-Davacının reddedilen kısım yönünden vekalet ücretine ilişkin itirazlarının incelenmesinde;

Davacının istemlerinin irdelenmesi gerekir. Kural olarak alacaklı, alacağının tümü için dava açmak zorunda olmayıp, alacağının belli bir bölümünü dava konusu yapabilir. Zira; hiç kimse kendi lehine olan davayı (tam dava) açmaya zorlanamaz.(HMK m.24/2) Bu bağlamda davacının alacağının şimdilik belli bir kesimi için açtığı davaya, kısmi dava denilir. Kısmi dava 6100 sayılı HMK’nın 109. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında; “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir” denilmiştir.

Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden (mesela, ödünç veya satış sözleşmesinden) doğmuş olması ve bu (aynı hukuki ilişkiden doğan) alacağın şimdilik bir kesiminin dava edilmesi gerekir.Dava konusu alacak, bir alacağın belli bir kesimi değil (bilakis bağımsız bir alacak) ise, o zaman dava, kısmi dava olarak nitelendirilemez.

Davacının kısmi dava mı yoksa tam dava mı açtığı, dava dilekçesinden (talep neticesinden) anlaşılır. Davacı, dava sebebi olarak gösterdiği vakıalardan doğan alacağının tümünü mü, yoksa yalnız bir kesimini mi istediğini açıkça bildirmelidir. (m.119, 1/ğ). Aksi halde, yani davacı alacağının yalnız bir kesimi için dava açtığını bildirmemiş ise, dava, kısmi dava değil tam dava sayılır.Davacının davasını açıkça kısmi dava olarak nitelendirmesi zorunlu değildir. Dava dilekçesindeki açıklamalardan, davacının alacağının dava edilenden daha fazla olduğunun ve bunun yalnız bir bölümünün dava edildiğinin açıkça anlaşılması gerekli ve yeterlidir.

Somut olayda, dava dilekçesinin istem sonucu ve dilekçe içeriği tümüyle değerlendirildiğinde davasını “kısmi dava” olarak açtığı sonucuna varılmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde 55.000,00 TL üzerinden dava açtığı, mahkemece davanın taleple bağlı kalınarak 55.000,00 TL üzerinden kabul edildiği, ıslah hakkını kullanmayan davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği gözetilmeden mahkemece 31.507,71 TL davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmemiş, davacının buna yönelik istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

HMK'nin 355. maddesinde, “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” 353. maddesinde, “ (1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; ... b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak; 1)..., 2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, ... duruşma yapılmadan karar verilir.” düzenlemelerini içermektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilk derece mahkemesinin kararında davacı aleyhine vekalet ücreti verilmesi dışında HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden başkaca herhangi bir yanlışlığın da bulunmadığı gözetilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulüne, incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve yeniden hüküm tesis edilmesine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.