Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/627 K.2026/881

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.08.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkil şirketin ........ plakalı aracında pert total işlemi yapılması nedeniyle müvekkil şirketin pert total tazminatı (pert farkı tazminatı) ve ikame araç tazminatı (araç mahrumiyet bedeli) alacaklarının tespiti ile şimdilik 200,00 TL pert total tazminatı alacağının ve 100,00 TL ikame araç tazminatı alacağının kaza tarihi olan 04.08.2023 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinden özetle; davacı limit dahilinde alacağını ........ A.Ş.'den tahsil etmiş ve sigorta şirketini bu davada davalı olarak göstermediğini, dolayısıyla, eldeki dava haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olduğundan ticari nitelik taşımadığını, Bu sebeple de eldeki davaya Asliye Hukuk mahkemesinde bakılması gerektiğinden mahkemenizce görevsizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Görevsizlik nedeniyle, Esas yönüyle, Davanın reddine karar verilmesini, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinden özetle; işbu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının, davalılar aleyhine açtığı trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat davasının KABULÜ İLE 151.692,81 TL 'nin 04/08/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınıp davacıya verilmesine, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Davacının, davalılar aleyhine açtığı trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat davasının KABULÜ İLE 151.692,81 TL 'nin 04/08/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınıp davacıya VERİLMESİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; her ne kadar yerel mahkemece dosya kapsamında kusura ilişkin rapor düzenlenmiş ise de, kusur yönünden alınan raporların denetime elverişli olmadığını, 04.08.2023 tarihinde meydana gelen olaya ilişkin olarak davacı tarafından dosya kapsamına delil niteliğinde sunulan uzman/eksper raporu ile dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların davacıyı bağlayıcı nitelikte olduğunu, bu deliller değerlendirilmeden hüküm kurulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

dava dışı sigorta şirketi tarafından dava konusu araca ilişkin olarak bir kısım ödeme yapıldığı hususu da gözetildiğinde, yerel mahkemece 151.692,81 TL olarak belirlenen hükmün taraflarınca kabulü mümkün olmayıp, verilen kabul kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın ........ plakalı aracı hiç kullanılmamış sıfır araç gibi kabul ederek talepte bulunduğunu, son derece hatalı ve fahiş olan tazminat bedelinin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, mahrum kalınan karın talep edilebilmesi için hasarlı araç yerine kiralanan ve ücret ödenen araca ilişkin harcama belgelerinin dosyaya sunulması gerektiğini, böyle bir belge sunulamadığından mahrum kalınan kar talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme huzurunda keşif yapılarak bilirkişinin olay yerini incelemesinin yapılmadığını,

keşif anında taraf beyanları alınarak isabetli rapor hazırlanmasının sağlanmadığını, ........ plakalı aracın hususi olarak kullanılmakta olup ticari işte kullanıldığını, dolayısıyla avans faizine hükmedilmesinin kanuna ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına uygun düşmediğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazası nedeniyle araçta oluşan bakiye pert total bedeli ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemlerine ilişkindir.

-Davalıların Kusura itirazında;

04/08/2023 tarihinde, davacının işleteni olduğu, sürücüs dava dışı ........ olan ........ plakalı araç ile davalı şirkete ait sürücüsü davalı ........ olan ........ plakalı aracın çarpışması soncu davacı aracında hasar meydana gelmiştir.

Kaza nedeniyle düzenlenen kaza tespit tutanağında, kazanın oluşumunda ........ plakalı araç sürücününü 2918 sayılı KTK'nın 57/1-a maddesini, davacıya ait araç sürücünün ise aynı yasanın 52/1-a maddesini ihlal ettiğinin bildirildiği,

Mahkemece adli trafik bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişinden alınan 22/04/2025 tarihli raporda, ........ plakalı araç sürücü davalı ........'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/1-A maddesini (Kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek) ihlal ettiği, Krokide açıkça görüldüğü üzere kendisine ait DUR levhasına uymamış ve geçiş üstünlüğü olan araç için durarak yol vermediği, Kavşakta gerekli kontrolleri yapmadan dönüş manevrasına başladığı kazanın oluşumunda %75 oranında kusurlu olduğu,

........ plakalı araç sürücüsü ........'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-A maddesini (Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak) ihlal ettiği, her ne kadar geçiş üstünlüğüne sahip olsa da, kavşağa yaklaşırken hızını yeterince azaltmamış ve kavşak güvenliği için gerekli dikkati göstermediği, kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, bilirkişi raporunun, açıklayıcı, denetime elverişli şekilde hazırlandığı, kaza tespit tutanağı ve olayla uyumlu olduğu anlaşılmakla, itirazın reddi gerekmiştir.

-Davalıların hasara yönelik itirazları hakkında;

Davalılar gerçek zarardan sorumludur.

Hasar yönünden hükme esas alınan raporda davacı aracının modeli, yaşı, özellikleri, hasarlı kısımları v.s. gözönünde bulundurularak olay tarihi itibariyle aracın 2. el piyasa rayiç değeri tespit edildiği, tamirinin ekonomik olup olmadığı ve hurdaya ayrılmasının gerekip gerekmediğinin tespit edildiği, Yargıtay 17. HD İçtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı değerlendirildiği, Hasar bedelinin piyasa rayiç değeri belirlendiği ve akabinde bu duruma göre tamirinin ekonomik olup olmadığı belirlendiği,

tamiri ekonomik olmadığı için piyasa koşullarına göre kazadan önceki 2. el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değeri belirlenmiş belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle ve sigorta tarafından yapılan ödeme düşülmek suretiyle davacının gerçek zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi yerinde olup itiraz yersizdir.

(Nitekim emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/9274 E 2017/3378K sayılı ilamı)

-Araç mahrumiyet bedeline yönelik istinaf;

Dosyada mevcut olup hükme esas alınan uzman bilirkişi raporuna göre araç kaza sonucu pert olmuştur.

Davaya konu aracın kaza sonucu kullanılamaz hale (pert) gelmesi nedeniyle, davacının piyasadan ücreti karşılığında kiralayacağı emsal nitelikteki bir başka aracı kullanması mümkündür. Pert olan araçlarda araç mahrumiyeti zararı aynı nitelikte emsal yeni bir aracın satın alınması için gerekli süreye göre belirlenmelidir.

Bu durumda mahkemece, emsal bir aracın alınması için gerekli sürenin belirlenmesi ve davacının bu süre içinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı vs. gibi zorunlu giderleri mahsup edilerek, emsal aracın bu süredeki kiralama bedelinin tespiti hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapora göre karar verilmesi doğrudur. İtirazlar yersizdir.

(Nitekim Yargıtay 17 HD'nin 2015/14801 esas 2018/8594 karar 2016/19869 esas 2017/10814 karar sayılı ilamı.)

-Faiz türüne yönelik ise;

Kazaya karışan aracın yolcu taşımasında kullanılan ticari otobüs araç olmasına göre hükmedilen maddi tazminat açısından avans faizden sorumlu tutulmasında isabetsizlik yoktur.

Anlatılan nedenlerle, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.