Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1304 K.2021/1272

Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; 07.10.2019 tarihinde davacı şirkete sigortalı olan .... idaresindeki .... plakalı araç ile ruhsatsız motosiklet sürücüsü davalı arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalının % 100 oranında kusurlu olduğunu, sigortalı aracın hasar bedeli olarak 10.697,00 TL'nin aracın tamirini yapan şirketlerin hesabına ödendiğini, bu miktarın rücuen tahsili için Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesince; dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1483/1. maddesinde sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacaklarının belirtildiği,

aynı Yasanın 4/1-a maddesinde de, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde TTK'nın altıncı kitabında düzenlenen sigorta hukuku hükümlerinin uygulanacağı, davanın mutlak ticari dava olduğu ve davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya ..

Asliye Ticaret Mahkemesince; davada dava dışı sigortalının tacir olmadığı gibi davalı tarafın da tacir olmadığı, davada ticaret mahkemelerinin görevli olması için tarafların tacir olup işin de ticari işletme ile ilgisinin bulunması (nispi ticari dava) ya da Türk Ticaret Kanunu ya da özel kanunlarda ticaret mahkemesinin görevine girecek davalardan olması (mutlak ticari davalar) gerektiği, davacı sigorta şirketinin, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerektiği,

huzurdaki davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, davanın özü itibariyle TTK'nun 4. maddesi kapsamına girmeyen haksız fiilden kaynaklı bir dava olduğu, davacı şirketin halefiyet hakkına dayalı olarak bu davayı açtığı, davacı ile davalı arasında ise TTK'da düzenlenen bir ticari ilişkinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu

gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1472 (6762 sayılı TTK'nın 1301) maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın, haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Öte yandan, TTK'nın “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısı .... tacir olmadığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin TTK 11. maddesinde tanımlanan ticari işletme ile ilgili olmadığı ve davacı sigorta şirketinin yerine geçtiği dava dışı üçüncü kişinin aynı yasanın 12. maddesinde tanımlanan tacir sıfatına sahip olmadığı, diğer bir değişle açılan davanın TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan ve ticari işletme ile ilgili nispi ticari davalardan olmadığı (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-2630 Esas 2019/328 Karar ve 21/03/2019 tarihli içtihatı) anlaşıldığından davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu anlaşılmıştır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 09/07/2020 tarih 2019/4704 Esas-2020/4632 Karar sayılı kararı)

Bu nedenlerle Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip A.F.