Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/938 K.2022/1004

4. Hukuk Dairesi

DOSYA NO : ... KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI

... Esas - ... Karar

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - [...] UETS

DAVALI :... KATILIM SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ [...] UETS

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 31.03.2022

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 08.04.2022

Taraflar arasında görülen davada Konya ... Tüketici Hukuk Mahkemesi ile Konya ... ASLİYE Ticaret Mahkemesi'nin ayrı ayrı görevsizlik kararı vermesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 13/04/2020 günü İMMS poliçesinden vs. kaynaklanan tüm haklarını temlik eden dava dışı ...'ın sahip olduğu ve kızı olan müvekkili ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ...

Araç Kiralama Anonim Şirketinin sahibi olduğu ve yine dava dışı ...'ın da sürücüsü olduğu ... plakalı aracın trafik kazasına karıştığını, kaza sonucu ... plakalı otomobilde meydana gelen 82.000,00 TL'lik maddi hasarların ... nolu kasko sigorta poliçesi nedeniyle ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısına ödendiğini, ödenen bu miktarın trafik sigortası üst limiti olan 41.000,00 TL'lik kısmını davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... plakalı araç için düzenlenen Zmss poliçesinden tahsil ettiği ancak kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş bakiye 41.000,00 TL'lık ödemenin ise yine davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı otomobil için düzenlediği 50.000,00 TL limitli ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinden (İMSS poliçesinden) tahsil etmesi gerekirken İMSS poliçesinin tenzili muafiyet içerdiğinden bahisle tahsil edemediği ve kasko sigortacısının Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden işleten ve sürücü aleyhine icra takibine giriştiği, işleten ve sürücü davacının icra takibine itiraz ettiğini ancak 01.04.2021 tarihli temlikname ile işleten ...'ın Kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ne gerek işleten nam ve hesabına gerekse sürücü nam ve hesabına itiraza uğramış olan kasko zararlarını ödemeye kızı (davacı) ...'ın tam yetkili olduğunu ve İMSS sigortacısı davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı otomobil için düzenlediği 50.000,00 TL limitli 100271485 poliçe nolu ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan her türlü rücu, talep, dava ve haklarını tüm ferileri ile birlikte kızı olan davacıya devir ve temlik ettiğini, temliknameye dayalı olarak davacının 16.04.2021 tarihinde kasko sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.'ne bakiye zararları nedeniyle ferileriyle birlikte 41.905,00 TL banka yoluyla ödeme yaptığını, davalı şirkete yaptığı 28.12.2020 tarihli başvurusu gereğince İMSS poliçesi gereğince kasko sigortacısına ödeme yapması gerekirken ödeme yapmadığını, temlikname ve İMSS poliçesi gereğince davacının ödediği 41.905,00 TL'nin davalı ...

A.Ş. tarafından ödenmediğini, meydana gelen trafik kazasında hasar miktarının 82.000,00 TL olup bunun 41.000,00 TL'sinin limit kapsamında ZMSS poliçesi kapsamında davalı tarafından kasko sigorta şirketine ödendiğini, ZMSS poliçesinin üst limiti olan 41.000,00 TL'nın üzerinde kalan bakiye olan 41.000,00 TL'nın tamamının ise (MSS 50.000,00 TL üst limitli olduğundan 41.000,00 TL'nın tamamının) sözü geçen İMSS poliçesi kapsamında davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğini ancak davalı sigorta şirketinin İMSS poliçesi kapsamında bir sorumluluğunun olmadığından bahisle bakiye zararı ödemeye yanaşmadığını,

poliçede geçen bu ifadenin tenzili muafiyet olduğundan bahisle ödeme yapmadığını, poliçedeki ifadelerin mükerrer/çifte sigortaya ilişkin olduğunu ve dava konusu olay bakımından çifte sigortanın bulunmadığını, İMSS Genel Şartları'nın 1. Maddesine göre İMSS poliçesi, ZMSS poliçesinin limiti üstünde kalan kısımları teminat altına almakta olduğunu, ZMSS limitinin üstünde kalan zararların ödenmesi gerektiğini,

İMSS Genel Şartları'nın 4. Maddesine göre sigorta şirketine sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran halleri zarar görene karşı ileri süremeyeceğinin düzenlendiğini,

davalı şirketin 50.000,00 TL limitli İMSS poliçesi gereğince davacının ferileriyle birlikte ödediği 41.905,00 TL'den ve bu miktara 16.04.2021 ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizinden şimdilik 100,00 TL değer bildirmek üzere belirsiz alacak talebinin 16.04.2021 ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Konya ... Tüketici Mahkemesi 17.12.2021 tarih ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile; taraflar arasındaki uyuşmazlığın sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı, bu tür sözleşmelerin Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi hükmü uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, mutlak ticari işlerden olduğu ve ticari nitelikte faiz vs gibi nitelendirme farklılıkları arz ettiği, kasko poliçesinden kaynaklanan alacak istemine dair açılan dava yönünden Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesinde görev hususu dava şartı olarak sayıldığı, devam eden 115/1 maddesinde ise.

Mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmak zorunda olduğu, m.115/2 gereğince de Mahkeme'nin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usulden reddine karar vereceğinin düzenlendiği, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya ... ASLİYE Ticaret Mahkemesi ... tarih ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile; taraflar arasında görülmekte olan davanın temlik alan davacının, davalı ile temlik veren arasında akdedilen ihtiyari mali mesuliyet sigortası çerçevesinde davalı tarafından ödenmesi gereken zararın ödenmemesi sebebiyle dava dışı 3. şahsa ödemek zorunda kaldığı bedelin rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu, temlik alan davacı ile davalı arasındaki ilişkinin sigorta ilişkisi olduğu, davacının ticari ve meslek amaçlı hareket etmediğinden tüketici sıfatına haiz bulunduğu, 6502 Sayılı Kanunun 2. Maddesi gereğince davacının tüketici sıfatına haiz olduğu,

adı geçen kanunun 73/1 maddesi gereğince tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklarda Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava, tüketici sıfatına haiz davacının, davalı ile aralarında akdedilen ihtiyari mali mesuliyet sigortası çerçevesinde davalı tarafından ödenmemesi sebebiyle dava dışı 3. şahsa ödemek zorunda kaldığı bedelin rücuen tazmini istemine ilişkindir.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 3/k. maddesine göre. "Tüketici: ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ve tüzel kişiyi" ifade eder. Tüketici işlemi ise Kanunun m. 3/l. bendinde tanımlanmıştır. Buna göre.

"Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık, vb. sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi" kapsar.

Tüketici işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın veya sözleşmenin TTK'nun 4 ve 5. madde hükümleri kapsamında kalan kanunda özel olarak düzenlenen ve ticari dava sayılan bir sözleşmeden kaynaklanmasının herhangi bir önemi yoktur.

Aynı Kanunun 83/2. maddesinde; taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer konularda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği, aynı Kanunun 73/1. maddesinde ise; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu, düzenlemesi yer almaktadır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4/1-a maddesi uyarınca ise sigorta hukukundan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır. Anılan Kanunun 5/2 maddesi uyarınca da tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Kanun'un 5/3 bendinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mahkemenin görevli olması da, HMK'nun 114/1.c maddesi uyarınca dava şartlarından olup, anılan kanunun 115. maddesi uyarınca davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır.

Yukarıda açıklanan kanun hükümleri karşısında somut olaya gelindiğinde, davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. tacirdir. Davacının tüketici sıfatına sahip olup olmadığı saptanarak görevli mahkemenin tespit edilmesi gerekir. Bir başka anlatımla davacının (temlik eden dava dışı ...'ın) tüketici olması halinde uyuşmazlığın çözüm yeri tüketici mahkemesi iken davacının tüketici sıfatına sahip olmaması halinde uyuşmazlığın çözüm yeri ticaret mahkemesi olacaktır. Davaya dayanak yapılan ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinden sigortalı aracın otomobil olduğu, kullanım tarzının hususi olarak belirtildiği görülmüştür. Davacının tacir olduğuna ilişkin bir iddia ve delil ise dosyada yer almamaktadır. Bu durumda davacı tüketici sıfatına haizdir.

Hal böyle olunca davacı ile davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. arasındaki ilişkinin sigorta ilişkisi olduğu, davacının ticari ve meslek amaçlı hareket etmediğinden tüketici sıfatına haiz bulunduğu, davacı ile davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. arasındaki iş bu alacak davasının tüketici mahkemesinin görevi alanında kaldığı anlaşılmış olmakla Konya ... Tüketici Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.