Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/3030 K.2025/2662

4. Hukuk Dairesi DOSYA NO : ... KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 07/05/2025

NUMARASI

... Esas - ... Karar DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 27/06/2025

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 07/07/2025

Taraflar arasındaki davada Ereğli (Konya) ...Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya.... Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalıdan alacağından dolayı Ereğli İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının bu takibi itiraz ederek durdurduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını, davalının itirazında haksız olduğunu, kendi hesabına otobüs işlettiğini, bu dönemde şoför olarak çalışan ......'ın ücret alacağını ödemediğini, müvekkilinin davalının çalışanın ücretini ödememesi nedeniyle yeni işletmeci ve ...... şirket ortaklarının alacağını kendisinin ödediğini,

müvekkili ile karşı taraf arasında ticari ilişki bulunduğundan ve ticari işlemlerinden doğan davalarda da arabuluculuk dava şartı olduğundan arabuluculuğa başvurduklarını, görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, bu nedenlerle davalı-borçlunun yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Ereğli (Konya) ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24.08.2023 tarih ve ......E.K sayılı ilamı ile; "...01/09/2021 tarihi itibariyle mahkememizin asliye ticaret mahkemesi sıfatının ortadan kalkmış olması, mahkememiz ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin iş bölümü değil görev ilişkisi olması hususları bir arada değerlendirildiğinde; Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun anılan kararının uygulanma tarihi itibariyle sonradan açılmış davalarda da görevsizlik kararı verilmesi gerektiği" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmıştır.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.05.2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla; "...dava adi ortaklık kar payı alacak talebine ilişkindir. Dosyaya sunulan ve tercümesi yapılmış sözleşme başlıklı belgede herbir ortağın ortaklık hissesi belirtilmiş,davacı hissenin ise %10 olarak yazıldığı anlaşılmıştır.

Dava adi ortaklık iddiasına dayalı kar payı alacağının tahsiline yönelik olmakla,davacının bir süre SGK lı çalışan olmasının ,davada talep edilen kar payı alacağı yönünden davanın iş mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Kaldı ki işçilik alacağı talep edilmemiştir.

Tarafların tacir olduğuna dair dosyada bilgi ve belge olmadığından, davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden, görevli olduğuna dair kararı usul ve hukuka uygun bulunmamıştır.

Bu nedenle davacının istinaf talebinin kabulü ile kararın HMK 353/1-a-3 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,görev yönünden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.") ve davanın rücu davası olduğu hususu da dikkate alındığında, mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Ereğli (Konya)...Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilerek iki mahkeme arasındaki uyuşmazlığın çözümü için dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır.

Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir. 6502 sayılı Kanununda tüketici " Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi,ifade eder " şeklinde tanımlanmıştır.

Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir (HMK mad.2).

İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (HMK mad.22/2).

Yukarıda anlatılanlara göre; açılan davada tarafların her ikisinin birden tacir sıfatını taşımadığı dolayısıyla nispi ticari dava olmadığı gibi TTK'nın 4.maddesi kapsamında mutlak ticari dava olmadığı anlaşıldığından işbu davanın 6100 sayılı HMK 1-20. Maddeleri ve TTK 4-5.maddeleri uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğinden Ereğli ...Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.