Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/934 K.2025/529

Taraflar arasındaki davada Ilgın.... Asliye Hukuk Mahkemesi ve Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin güneş enerji santrali (GES) kurulum işi ile iştigal ettiğini, davalıya ait Konya İli Ilgın İlçesi .......

Mah. .... ada .... parsel sayılı taşınmaz üzerinde GES kurulumu için anlaşma yapıldığını, bu doğrultuda davalı ile "Gayrimenkul kiralama ve satın alma sözleşmesi" başlıklı sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince taşınmaza GES kurulumu için proje oluşturacak proje işlemlerinin devam ettiği dönem için kira bedeli ödeneceğini, GES lisansının alınması üzerine de taşınmazın davacı şirketçe satın alınacağını, sözleşme gereğince şirketin kira bedelini ödediğini, GES kurulumu için işlemlere başlamış olduğu dönemde davalının, sözleşmeye aykırı hareket ederek taşınmazı dava dışı üçüncü bir kişiye satarak devrettiğini,

bunun üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini ve ödenen kira bedelinin iadesi ve sözleşmenin 28. maddesi gereğince arazi bedelinin % 10'u oranında tazminat ve yapılmış olan masrafların ödenmesinin bildirildiğini, Ilgın İcra Müdürlüğü'nün .......

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının itirazının kötü niyetli ve takibi uzatmak amacını taşıdığını, arabuluculuk süreci ile de uyuşmazlığa çözüm bulanamadığını belirterek, davalı borçlunun haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Ilgın.... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 07/07/2021 tarih 608 sayılı kararı ile 01.09.2021 tarihinden sonra asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile bakılacak davalara Konya ili mülki sınırları içerisinde Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olacağının belirlendiğini, dava tarihinde Ilgın'da müstakil ticaret mahkemesi olmadığı ve Konya İli sınırlarında meydana gelen ticari iş ve davalarda mahkemelerinin görevli olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi Ilgın Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısına göre; davalı ...'ın herhangi ticari faaliyeti olmayıp potansiyel mükellef kaydının olduğu, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün cevabi yazısına göre; davalı ...'ın bir tacir kaydına rastlanılamadığı, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabi yazısına göre; davalı .......'ın herhangi bir kaydının olmadığının bildirildiği tespit edildiğinden eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı, bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık gayrimenkul kiralama ve satın alma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davaya konu sözleşme kira ve satım vaadi sözleşmesinin unsurlarını içeren karma sözleşmelerdendir. Davaya konu sözleşmede davacının kiraladığı taşınmazda kiralama amacına uygun olarak tesisin yapımına başlayıp, sözleşmede belirlenen şartlarla taşınmazın maliki olan davalıdan satın almasına ilişkin şartlar düzenlenmiştir.

Kira ilişkisi sürecinde davalının dava konusu taşınmazı 3. bir kişiye satmış olması nedeniyle taraflar arasında anlaşmazlık meydana gelmiştir.

Sözleşme uyarınca, ilgili sözleşmenin 21. maddesine göre ödenen ücret ve 28. maddesi uyarınca satışa ilişkin engel nedeniyle taraflar arasında belirlenen tazminatın iadesine ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı yönünde bu dava açılmıştır. Karma sözleşmede uyuşmazlık dava konusu taşınmazın satışına ilişkin kısımdan kaynaklanmaktadır.

İlgili Vergi Dairesinden alınan bilgiden; davalının vergi mükellefi olmadığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 1. maddesi uyarınca göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Aynı Kanun'un 2. maddesi uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir hüküm bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Açıklanan nedenlerle Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.