Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/159 K.2019/159

Mahalli mahkemesinden verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353.maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacıların murisi olan ... ve diğer hissedarlar ile davalılardan ... arasında Konya ili, ... ilçesi, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme gereğince davacıların murisinin bu taşınmazlardaki hissesini davalılardan ...ye devrettiğini, bu şirketin inşaat tamamlanmadan Vakıfbank'tan kredi çekerek bu parsellerden oluşturulan yeni parselde sözleşme gereğince yapılan binadaki, bütün bağımsız bölümlerin tapu kaydına, bu bağımsız bölümler henüz bu şirket adına kayıtlı iken ipotek tesis ettirildiğini,

ayrıca bu şirketin borçlarından dolayı diğer davalılar tarafından icra takibi başlatılarak bu bağımsız bölümlerin tapu kaydına haciz konulduğunu, bina tamamlandıktan sonra davacıların anlaşma gereğince kendilerine isabet eden ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki ... blok, ... nolu daireyi tapu kaydındaki takyidatlardan dolayı ihtirazi kayıtla ...den tapuda devraldıklarını, bu şirketin inşaatı zamanında tamamlamadığını, tapudaki hisselerin bu şirkete kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince devredilmesinin avans niteliğinde olduğunu, gerek ipotek koyan banka tarafından gerekse,

haciz uygulayan diğer davalılar tarafından iyi niyetli hareket edilmediğini, bu binanın kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yapıldığını ve müteahhit şirket olan ...nin bu binadaki bağımsız bölümleri haketmeden ipotek koyduramayacağının ve kayden bu şirket adına kayıtlı olsa bile bu şirketin haketmediği bağımsız bölümlere haciz koydurulamayacağının davalılar tarafından bilinmesi gerektiğini, davacıların kendilerine isabet eden ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki ... blok, ... nolu dairenin tapu kaydındaki ipotek ve hacizlerden sorumlu olmadığını beyan ederek,

dava konusu ... blok, ... nolu dairenin, davacılar adına yolsuz tescil edilmediğinin tespiti ile bu taşınmaz üzerindeki ipotek ve hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalılardan... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Hacizlerin kaldırılması istenilen taşınmaza; müvekkilinin diğer davalı ....'den olan alacaklarına dayalı olarak yapmış olduğu icra takibi kapsamında icra müdürlüğü tarafından gönderilen haciz müzekkeresi ile haciz konulduğunu, dolayısı ile davacı ile davalı arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinden müvekkilinin bilgisinin olması mümkün olmadığı gibi müvekkilinden böyle bir şeyi bilmesinin de beklenilmeyeceğini, bu sebeple müvekkilinin iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermesinin söz konusu olmadığını, bu sebeplerle müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise alacağını tahsil etmek amacı ile davranan iyiniyetli müvekkilinin alacağını tahsil edemediği ve dava açmaya sebebiyet vermemesi de nazarı dikkate alınarak müvekkili aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Hacizlerin kaldırılması istenilen taşınmaza; müvekkilinin diğer davalı ....'den olan alacaklarına dayalı olarak yapmış olduğu icra takibi kapsamında icra müdürlüğü tarafından gönderilen haciz müzekkeresi ile haciz konulduğunu, dolayısı ile davacı ile davalı arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinden müvekkilinin bilgisinin olması mümkün olmadığı gibi müvekkilinden böyle bir şeyi bilmesi de beklenilemeyeceğini, bu sebeple müvekkilinin iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermesinin söz konusu olmadığını, bu sebeplerle müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise alacağını tahsil etmek amacı ile davranan iyiniyetli müvekkilinin alacağını tahsil edemediği ve dava açmaya sebebiyet vermemesi de nazarı dikkate alınarak müvekkil aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... Tic. Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Tic. Ltd Şti'nin açılan davada ve taraflar arasındaki dava konusu sözleşmede taraf sıfatı bulunmadığını, şirketin davalılar arasında yüklenici olarak adı geçen ... Tic. Ltd. Şti'den olan alacağı için avukatlar aracılığıyla Konya .... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını ve davalı ...

Ltd Şti'nin taşınmazlarına haciz konulduğunu, davacı tarafın şirketi davalı sıfatıyla taraf olarak göstermesinin tek gerekçesinin taşınmazda haczin olduğunu, tarafına davalı sıfatıyla husumet yöneltilmesinin usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca usul ekonomisi yönünden de doğru olmadığını, bu nedenle sadece gayesi alacağının tahsili olan 3. iyiniyetli kişi konumundaki şirkete dava açılmasının doğru olmadığını ve davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacı tarafın,

sözleşmenin feshi ve tapu tescilinin iptali olarak açılması halinde zaten haklı ise davasının kabul edileceğini ve tüm hacizler kalkacak iken tüm haciz sahiplerini taraf göstermesinin kabul edilemeyeceğini, açılan davada müvekkilin kusurunun ve taraf sıfatının olmamasına rağmen aleyhe karar verilmesi halinde veya dosyanın yetkili ve görevli başka mahkemeye gönderilmesi halinde ayrıntılı cevap dilekçesi sunmak ve karşı dava açma hakkının saklı kalması kaydıyla açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekilinin davaya karşı cevap dilekçesinde özetle. Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacıların üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını istediği Konya İli ... İlçesi ... Ada ... Parsel ... Blok .... Kat ... Numaralı Bağımsız Bölüm üzerinde haczin bulunmadığını, davacılar vekili dava açmadan önce icra dosyası kapsamında Konya İli ... İlçesi ... ...Ada ...Parsel ...Blok ....

Kat ...Numaralı Bağımsız Bölüm üzerindeki haczin kaldırılması için talepte bulunduğunu, bu kapsamda davalı tarafça ... tarihinde bahsi geçen gayrimenkul üzerindeki haczin Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına şamil olmak üzere fekki ve kanunla ilgili olarak Selçuklu İlçe Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılması için talepte bulunulduğunu, talebin neticesinde davaya konu taşınmaz üzerindeki haczin ... tarihinde kaldırıldığını, aynı tarihte haczin kaldırıldığına dair ...İlçe Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığını, hali hazırda davanın açıldığı tarihte davaya konu taşınmazlar üzerinde Konya .... İcra Müdürülüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında herhangi bir haczin bulunmadığını, bu nedenle açılan davanın davalı tarafça pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, belirtilen nedenlerle davacının açmış olduğu davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan ...Ltd Şti. vekilinin davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; davacılar vekili tarafından mahkeme nezdinde açılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı ipoteğin fekki ve mevcut hacizlerin kaldırılmasına yönelik davada, mahkeme tarafından res'en mevcut taleplerin tefrik edildiğini ve yukarıdaki esas numarasıyla birlikte hacizlerin kaldırılması talebi yönünden Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verildiğini, dava dilekçesini, görevsizlik kararı ile birlikte aldığından herhangi bir hak kaybına yol açmamak adına süresinde cevap dilekçesi verdiğini,

davacı müvekkili şirket alacağını yasal yollardan tahsil etmek amaçlı olarak ilgili haciz işlemlerini uyguladığını, müvekkili şirketin yasal yollara müracaat etmekten başka yaptığı bir durumun olmadığını, davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici arasındaki iç ilişkiyi bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil şirketin son derece iyiniyetli çalışan kurumsal ve ciddi bir firma olduğunu, bu nedenle kesinlikle kabul anlamında değerlendirilmemesi kaydıyla mahkemece mevcut hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi halinde müvekkil şirketin kesinlikle yargılama giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini,

zira kendilerinin bu davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, esasen kat karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklı davalarda mevcut yükümlülüklerin (haciz, ipotek vs.) kaldırılmasına yönelik bu taleplerde yargılama giderlerinin bu kişilerden tahsil alınamayacağının çok iyi bilinen bir hukuk kuralı olduğunu, bu konuda çok sayıda Yargıtay İçtihadı bulunduğunu ancak dava dilekçesinde davacı tarafın bu yönde bir ayrım yapmayarak yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasını istediğini, davacı tarafın bu yöndeki talebini sınırlaması ya da somutlaştırması konuyu ve yargılamayı aydınlatacağını,

bunun ayrıca usul ve dava ekonomisine de uygun düşeceğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, müvekkilin hiçbir yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...İpoteğin kaldırılması davası yönünden Dairemizin görevli olduğu anlaşılmış ise de, hacizlerin kaldırılması ve tespit davası yönünden yukarıda yazılı emsal Yargıtay HGK. içtihatında da belirtildiği üzere bu davada, hem davacı tarafın hem davalı tarafın tamamının ve aynı anda tacir olma şartının gerçekleşmediği, davacıların hiç birisinin tacir olmadığı, tespit ve hacizlerin kaldırılması davasının ticaret mahkemelerinde görülmesi gereken mutlak ticari davalardan da olmadığı,

ipoteğin kaldırılması davası ile hacizlerin kaldırılması ve tespit davalarının birlikte görülmesinin de zorunlu olmadığı anlaşıldığından tefrik sonucu ... E. sıramıza kaydedilen hacizlerin kaldırılması ve tespit davası yönünden Dairemizin görevsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Görev hususu kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olup resen göz önünde bulundurulması gerektiğine dair gerekçe ile.

Dairemizin görevsiz olması nedeniyle davacıların davasının dava şartı yokluğu nedeniyle Usulden Reddine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın yetkili ve görevli Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Dava kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle yüklenicinin edimini yerine getirmemesi/ getirememesi nedeniyle arsa sahibine ait olan dairenin üzerine diğer davalılar tarafından konulan takyidatların kaldırılması isteminden ibaret olduğunu, yerel mahkemenin kararının kendi içinde çelişkiler barındırdığını, tefrik kararı verilen asıl ... Esas sayılı dosyada davalı ...

Ltd.Şti ile davalı Vakıfbank arasındaki ipoteğin "banka kredi sözleşmelerinden kaynaklandığı gerekçesiyle" kendini görevli kabul ettiğini, davalı ...

Ltd.Şti ile davalılardan Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.Ş ile olan ilişkilerinin de Banka Kredi Sözleşmelerinden kaynaklanan hacizler olduğunu, davalılar ... davalıların tümü ile yapılan alışverişlerin ticari alım ve satımdan kaynaklanan borçlar nedeniyle konulmuş olan hacizler olduğunu, bir çok davalının tacir olduğunu, alım satımları da ticari işletmelerinden dolayı kaynaklandığını ve ticari bir alım satım sonrası gerçekleşen haciz işlemleri olduğunu,

yukarıda belirtilen Vakıfbank tarafından konulan ipotek ile diğer davalılar tarafından konulan hacizlerin hukuki nitelendirilmesinde yerel mahkemece yanılgıya düşüldüğünü, bu davalıların söz konusu inşaatın davalı ...

Ltd.Şti tarafından "kat karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden" yapıldığını bilen/ bilebilecek olan /basit bir araştırmayla ortaya çıkacak olan bir husus olduğunu, bu gerekçelerle usul ekonomisi ve yargının adil ve hızlı tecellisi açısından sebep, sonuç, dayanak ve hukuki niteleme ile tarafları aynı olan davaların aynı anda ve hukuki karmaşaya sebebiyet vermeden birlikte çözülmesi gerektiğini, dolayısıyla tefrik kararınında yasaya uygun olmadığını, yerel mahkemenin tefrik kararı vererek kendisini görevli gördüğü kararı ile görevsiz addettiği kararların aynı hukuksal temele dayandığı için çelişkili karar haline geldiğini,

dolayısıyla yerel mahkemenin kararının kaldırılması gerektiğini, tarafları, konusu, içeriği, hukuki dayanakları ve sonuca yönelik istemleri de aynı olan bir başka davanında Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosya üzerinden davayı açtıklarını ve mahkeme tarafından Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir düşüncesiyle görevsizlik kararı verildiğini, görevsizlik kararı üzerine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam kararı verdiğini, ... tarihli duruşmada da ek 3'deki ara kararı oluşturduğunu, Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası üzerinden de aynı şekilde dava açıldığını, bu dosya için dilekçenin yazıldığı tarih itibariyle henüz bir karar verilmediğini, davalı Vakıfbank tarafından söz konusu daireler cebri icra yoluyla satış aşamasına kadar getirildiğini, Konya ....

Asliye Ticaret Mahkemesi Esas sayılı dosya üzerinden hakkaniyetli bir şekilde teminatsız tedbir kararı verdiğini, Konya ... ATM, ... E., Konya ... ATM, ... E., Konya ... ATM, ...Esas sayılı dosyalar için Asliye Hukuk mu Asliye Ticaret mi belirsizliğinin bir an önce çözüme kavuşturulmasını, Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya üzerinden verilen görevsizlik kararının kaldırılmasını/ görevli mahkemenin tespit ve tayinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ... San. ve Tic. Ltd.Şti. vekili istinaf talebine cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğundan hukuka ve yasaya uygun yerel mahkeme kararının onanmasıyla davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nden kaynaklanan tespit talebi ile daire üzerindeki hacizlerin kaldırılması talebine ilişkindir. Davacıların tacir yada uyap sorgulamalarında tacir sayılmayan kişi olduğu anlaşılan davada mahkemece genel mahkemelerin görevli olduğuna dair kararı usul ve yasaya uygun olduğundan başvurunun esastan reddine karar vermek gerekir. Açıklanan gerekçelerle, ilk derece mahkemesinin kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.