Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/191 K.2020/191

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353.maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının 02/01/2015 tarihinde kendisinin yolcu konumunda bulunduğu ... plakalı araç ile müvekkili şirkete sigortalı bulunan ... plakalı aracnn karıştığı trafik kazası neticesinde yaralandığından bahisle Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesine açılan tazminat davasıyla henüz kusur ve maluliyet raporu alınmadan davalı vekiline sulh kapsamında ödeme yapıldığını, mahkemece adli tıp uzmanı tarafından alınan raporda davalının kalıcı maluliyete mahal kalmadan iyileştiği, geçici işgöremezlik süresinin 6 ayı bulabileceği ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi masraflarının 3.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, rapor sonucu yapılan hesaplamalarda davalı vekiline 54.945,98 TL fazla ödeme yapıldığını, bu nedenle davalıya yapılan 54.945,98 TL fazla ödemenin temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...6102 s. TTK'nın 18/2 maddesi "Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir." şeklinde düzenlenmiş olup davacının sigorta şirketi olduğu, niteliği gereği banka, sigorta şirketi gibi güven ve pek çok kurumdan izin alarak faaliyet gösterme konumunda olan bu kategorideki şirketlerin diğer şirketlerin de ötesinde basiretli davranmak zorunda oldukları, 08.11.2016 tarihli ibraname ile davalı tarafça sigorta şirketinin ibra edilmiş olduğu,

taraflar arasındaki ibra işleminin davalı tarafından tazminat istemine ilişkin açılmış dava sürecinde gerçekleştirilmiş olduğu, sigorta şirketi olan davacının basiretli davranarak yargılamanın sonucunu beklemesi gerekirken dava devam ederken davalıya kendisine ibra ettirdikten sonra ödemenin fahiş olduğu iddiasına dayanmasının hem TTK'nın 18/2 maddesinde düzenlenen basiretli davranma yükümlülüğüne hem de TMK'nın 2. Maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı olduğu kanaatine varılmakla davacının dava açmakta korunmaya değer hukuki bir yararının bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.." gerekçesiyle "...Davanın

REDDİNE..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece dava konusu fazla ödemeye ilişkin gerekli ve yeterili inceleme yapılmadığını, uyuşmazlığın temelini oluşturan maluliyet ve kusurun yeniden araştırılması gerekirken, mahkemece evrak üzerinden kapsamsız inceleme yaptığını, davalının maluliyeti ile ilgili olarak ATK İhtisas Dairesinden rapor alınmaksızın hüküm kurulduğunu, davalı tarafından dosyaya giren rapora herhangi bir itirazda bulunulmadığını, itiraz edilmeyerek kabul edilmiş sayılan bu rapor ile müvekkil şirket lehine usulü kazanılmış hak oluştuğunu, davalı ...'te kalıcı maluliyetinin olmadığını,

geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğunu ve 5.846,05 TL maddi zararının olduğunu kabul ettiğini, bu halde, ...’e arada geçerli bir hukuki ilişki, sözleşme veya yasal dayanak olmaksızın 54.945,98 TL fazladan yapılan ödemenin müvekkil şirkete geri ödenmesi gerektiğini, KTK madde 111'e göre, imzalanan ibranamenin yasal süresi içerisinde iptal edilmesi ve fazladan yapılan ödemenin müvekkil şirkete sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında iade edilmesinin gerektiğini, bu nedenlerle Konya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas - ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davalarının kabulü ile davalı nezdinde sebepsiz bulunan 54.945,98 TL'nin, ödemenin yapıldığı tarih olan 08.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf talebine cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, davacı sigorta şirketine sigortalı aracın neden olduğu trafik kazası sonucu davalıya davacı tarafından ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme nedeni ile tahsili istemine ilişkindir. (Emsal Yargıtay 17. HD'nin 03/10/2019 tarih, 2016/15912 esas ve 2019/8927 karar sayılı ilamı)

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Davaya konu fazla ödendiği iddia edilen tazminatın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istirdadının mümkün olduğu, davaya konu istemin mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın temel ilişkiye göre çözülmesi gerektiği, bu bağlamda görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kabul edilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, kamu düzeninden sayılan haller ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığı kamu düzenini gereğince re'sen düzeltilmesi gereken hususlardan olduğundan HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasına ve kararın niteliğine göre sair istinaf sebepleri incelenmeksizin davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.