Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/1561 K.2022/1601

... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 01/12/2022

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 05/12/2022

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... uyruklu yabancı şirket olduğunu, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesine istinaden davalının davacıya bir adet vinç imali işini üstlendiğini, sözleşmenin 4. maddesine göre vince ilişkin kesin kaldırma diyagramının vincin demo testinden sonra davalı şirket tarafından davacı iş sahibi şirkete teslim edilmesi gerektiğini,

vincin tamamlanmasının ardından ... tarihinde müvekkili şirketin yetkilisi ve davalı şirketin yetkilisinin birlikte ...'da vincin demo testini ve basınç ayarlarını yaptıklarını ve bu ayarların teyit amacıyla e-mail yoluyla davacı yetkilisi tarafından davalı yetkilisine gönderildiğini, bu günden sonra da bu basınç ayarları asla değiştirilmediğini, ... tarihinde davalı şirketin işyerinde dava konusu vincin teslimi yapıldığını, teslimin ardından vinç otomasyon ve yazılımının yapılması amacıyla ...'ya götürüldüğünü,

... tarihinde bomlar dahil olmak üzere vincin çeşitli aksamıyla ilgili ayıpların davalıya bildirildiğini ve bu ayıpların davalı tarafından incelenmesi için yoğun ısrarlarda bulunulmasına ve davalı tarafından bir teknisyenin gönderilip vinçteki ayıpların incelenmesi talep edilmesine rağmen davalı tarafından gerekli onarımların yapılmadığını, haricen davacı tarafça bağımsız olarak yaptırılan testlerde de vincin bomlarının tasarımının hatalı olduğunun ortaya çıktığını belirterek,

teslim edilen ayıplı bomların teslim anındaki değer ile ayıpsız tasarımlı bomların teslim anındaki değeri arısındaki farkla orantılı olarak bedelde indirim yapılarak bu farkın dava tarihi itibariyle kanuni faiziyle birlikte şimdilik 500,00 TL olarak ödenmesini, mahrum kalınan kar dahil olmak üzere zararın tazminini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın usûl açısından belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, arabuluculuğun temel konusu ile dava dilekçesinde dava konusunda farklılıklar olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında ... tarihli vinç imalatı ve temini sözleşmesi düzenlendiğini, fabrika teslim şeklinde davacıya teslim ettiğini, davacının sürekli imal edilen vincin kaldırma değerlerini sınırların üstüne doğru kaydırmak istediğini, e-postaların incelenmesinde bu durumun ortaya çıkacağını, davalı tarafça uyarılmasına rağmen davacının vincin kaldırma değerleri ile oynadığını,

yapılan testler sırasında vincin kaldırma değerlerinin davacı tarafa bildirildiğini, davacının kendi hatasında kaynaklı olarak vincin kaldırma değerlerinin arttırılarak vinç bomlarında çökme meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, davacı şirketin hatırlatmış olduğu raporların kabulünün de mümkün olmayacağını savunarak, davanın öncelikle usulden, esasa girmesi halinde ise esastan reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Dava, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır.

Mahkemece taraflar arasında yapılan yazışmalar tercüme ettirilerek dosyamız arasına alınmıştır.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalıyla bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Doç Dr. Mak. Yük. Müh. ... Mak. .., Makine Mühendisi ..., Dr. Öğretim Üyesi Mak. Yük. Müh. ... Mak. Müh. ... hazırlamış oldukları ... tarihli raporda; mobil vince ilişkin fotoğraf ve CD kayıtlarının dosya kapsamında bulunmadığı, vincin CE işaretli ve AT uygunluk beyanlarına sahip olduğu ve çalışmasında bir sakınca olmadığı, bomda meydana gelen hasarın, yük diyagramının değiştirilmesinden kaynaklanan aşırı yüklenmeden oluştuğu, davalı şirket tarafından imal edilen vinç ve vince ilişkin hazırlanan çalışma yük diyagramı imal tarihinde yürürlükte olan EN 12999+A1 Nisan 2013 standardına uygun olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda; taraflar arasındaki eser sözleşmesine istinaden davalının davacıya bir adet vinç imalatını yaparak teslim etmesi gerektiği, davaya konu vincin ayıplı çıkması nedeniyle mahkememizde tazminat davası açıldığı, mahkememizce bilirkişilerden alınan rapora göre; vincin CE işaretli ve AT uygunluk beyanlarına sahip olduğu ve çalışmasında bir sakınca olmadığı, bomda meydana gelen hasarın, yük diyagramının değiştirilmesinden kaynaklanan aşırı yüklenmeden oluştuğu, davalı şirket tarafından imal edilen vinç ve vince ilişkin hazırlanan çalışma yük diyagramı imal tarihinde yürürlükte olan EN 12999+A1 Nisan 2013 standardına uygun olduğu,

yönünde tespitte bulunulduğu, her ne kadar davalı tarafında itiraz dilekçesi ile birlikte vinçe ait fotoğraflar ve video sunulmuş ise de, çekilen videonun ve fotoğrafların düzenlenecek rapora bir katkı sunmayacağının anlaşıldığı, kaldı ki çekilen görüntülerin mahkemece alınmış bir tespit davasına konu görüntüler olmadığı, dosyadaki raporun seyrini değiştirecek yeterlilikte olmadığının anlaşıldığı, taraflarca dosyaya sunulan deliller muvacehesinde davacı tarafından davasının ispatlanamadığı sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur" gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalıyla alınan bilirkişi raporuna itirazların dosya kapsamına sunulduğunu, müvekkili tarafından kullanılan yük tablosunun ...'da tanınmış bulunan bir muayene kuruluşu tarafından yapılan ölçümlere göre hazırlandığını, davalının vinci hatalı ürettiğini, vincin almış olduğu hasara ilişkin CD ve videoların dosya kapsamında bulunduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan ayıp nedeniyle bedelde indirim ve uğranılan zararların tahsili istemine istemine ilişkindir.

Davacı şirketin yabancı olması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin belirlenmesinde yabancılık unsuru dikkate alınarak 11 Nisan 1980 tarihli Milletlerarası Taşınır Mal Satımına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, (CISG ) ( United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods ) uygulamadaki yaygın adıyla Viyana Satım Sözleşmesi hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90.maddesinin son fıkrası gereğince Viyana Satım Sözleşmesi kanun hükmündedir.

1 Ağustos 2011 tarihinde ... bakımından da yürürlüğe giren bu sözleşme, yabancı unsurlu satım sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklara doğrudan uygulanacak olup Türkiye Sözleşme’yi herhangi bir çekince koymadan kabul etmiştir. Viyana Satım Sözleşmesi (CISG), milletlerarası taşınır malların satımına ilişkin sözleşmelerin kuruluşu, ifası ve sona ermesi hakkında hükümler içermektedir.

Bu Sözleşme’nin konusu sadece milletlerarası satımlara ilişkindir ve taşınır mal satımları için uygulama alanına sahiptir. Sözleşmenin 3.(1) maddesi “İmal edilecek veya üretilecek malların teminine ilişkin sözleşmeler satım sözleşmesi sayılır; meğerki, bunları sipariş eden taraf imalat veya üretim için gerekli olan malzemenin esaslı bir bölümünün teminini taahhüt etmiş olsun.

(2) Bu Antlaşma, mal temin eden tarafın ediminin, ağırlıklı olarak, işgücü veya diğer bir hizmetin sağlanmasından oluştuğu sözleşmelere uygulanmaz.“ düzenlemesini içermekte olup bu maddeye göre sipariş üzerine üretilmekle birlikte malzemesi iş sahibi/sipariş eden tarafından temin edilmeyen sözleşmelerin satış sözleşmesi olduğu açıklanmıştır.

Eser sözleşmeleri için Viyana Satım Sözleşmesi’nin uygulanabilmesi, imalat veya üretim için gerekli malzemenin satıcı tarafından temin edilmesine bağlıdır.

Somut olayda davacı yabancı şirketin, malzemelerin kendisi tarafından temin edildiğine ilişkin bir iddiası olmadığına göre taraflar arasındaki sözleşmenin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90.maddesinin son fıkrasındaki hüküm nedeniyle Viyana Satım Sözleşmesi ( CISG)’nin 3. maddesi gereğince satım sözleşmesi olarak kabulü gerekmektedir.

6098 sayılı TBK'nın 219. Maddesine göre; Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Somut olayda davacı alıcı ile davalı satıcı arasında tanzim edilen sözleşme kapsamında davalının imal ettiği vincin ayıp olup olmadığı hususunda mahkemece İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak ... öğretim üyelerinden aldırılan ... tarihli bilirkişi raporuna davacı vekilinin bildirdiği itirazları ve itirazlarına eklediği CD içeriği doğrultusunda önceki bilirkişi heyetinden yeniden rapor aldırılarak bildirilen itirazları da karşılayacak şekilde dava konusu vincin sözleşme şartlarına göre ayıplı olup olmadığı hususunda rapor aldırıldıktan sonra sonucuna göre ayıplı olduğunun tespiti halinde nispi metoda göre ayıp oranında indirilecek bedelin bulunması sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Öte yandan davacının yoksun kalınan kazanç kaybına yönelik temyiz itirazının incelenmesine gelince; dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Yasasının 112. maddesine göre alacaklının, borçludan borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tazminat isteyebilmesi için, bu yüzden bir zarara uğramış olması gerekir. Sözleşmeden kaynaklanan zarar müspet zarar olacağı gibi, menfi zarar da olabilir.

Müspet zarar; borçlu edayı gereği gibi ve vaktinde yerine getirseydi alacaklının mameleki ne durumda olacak idiyse, bu durumla eylemli durum arasındaki farktır. Diğer bir anlatımla, müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır. Kuşkusuz kâr mahrumiyetini de içine alır. Kâr kaybı, kârdan mahrum kalma karşılığı meydana gelen zarardır. Genelde sözleşmeyi kusuruyla fesheden taraftan istenir.

Aslında kâr kaybı açısından kardan yoksun kalan tarafın malvarlığında kusurlu hareketten önce ve sonra bir değişiklik yoktur. Burada kârdan yoksun kalan kusurlu hareket yüzünden mal varlığında ileride meydana gelecek çoğalmadan mahrum kalır.

Bu bağlamda yukarıda açıklandığı üzere dava konusu vincin ayıplı olduğunun tespiti halinde davacının kazanç kaybına talebine ilişkin bildirmiş olduğu delilleri ve şirket kayıtları toplandıktan sonra bilirkişiden rapor aldırılarak uğrayacağı kazanç kaybının da belirlenmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.