Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/403 K.2024/584

Av. ... ..........

DAVALILAR : 1-... -

2-... - .... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 24/05/2024

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 31/05/2024

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı HMK'nın maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Konya İli Cihanbeyli İlçesi 2016 yılı Karabağ ve İnsuyu Mahalleleri Kanalizasyon İnşaatı işinin en uygun teklifi veren ... İnş. Müh. ...Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. iş ortaklığına 9.444.000,00 TL bedel ile ihale edildiğini, davalıların iş ortaklığı ile ihaleye ilişkin sözleşmenin 12/05/2016 tarihinde imzalandığını, yüklenici ihale kapsamındaki taahhüdünün tümünü iş yeri teslim tarihinden itibaren 530 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmeyi kabul ettiğini, yükleniciye yer tesliminin 17/05/2016 tarihinde yapıldığını, ancak davalı yüklenicinin işi sözleşme programına uygun olarak yürütmediğini, işin bir kısımını tamamlamış olmasına rağmen kalan işi tamamlamadan işi durdurduğunu, işin tamamlanması için yükleniciye bir çok ikaz yazıları gönderildiğini,

tüm ikazlara rağmen işin tamamlanmadığını, 16/06/2017 tarihinde yüklenicinin işi tamamen bıraktığını, kontrol için iş mahalline giden görevli ekiplerinin çalışmaların durduğunu tespit edip tutanak altına aldıklarını,

bunun üzerine taraflar arasındaki sözleşmenin 25. Maddesinde de belirtilen yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya iş programının aksatılması gibi sözleşmeye aykırı davranışlar ile işin süresinde bitirilmemesi hallerinde belirlenen oranda gecikme cezasının uygulanarak ve en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtara rağmen aynı halin devam etmesi durumunda kesin teminat ve varsa ek teminatlar gelir ile kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek genel hükümlere göre tasfiye edileceği yönünde Konya ..

Noterliğinin 08/08/2017 tarih ve...yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, işbu ihtarnamenin davalı iş ortaklığına 21/08/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, yine sözü geçen ihtarnamede 20 takvim günü içinde işe başlayarak iş programına uygun şekilde işi tamamlaması aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, ancak ihtarnameye rağmen durdurulan işin yeniden başlatılmadığı gibi eksikliklerin de giderilmediğini, yükleniciye verilen sürenin 09/09/2017 tarihinde son bulduğunu, bunun üzerine Koski Yönetim Kurulunca 13/09/2017 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini,

tespit komisyonunca 25/09/2017 tarihli 2016 yılı Karabağ ve İnsuyu Mahalleleri kanalizasyon inşaatı işi durum tespit tutanağı düzenlendiğini, işin kalan kısımlarının tamamlanması için yeniden ihaleye çıkıldığını, inşaatın ikmali için 3.167.288,00 TL sözleşme bedeli ile .....

İnşaat' a işin ihale edildiğini, söz konusu işin 05/11/2018 tarihinde geçici kabulü, 07/12/2018 tarihinde kesin hakedişi yapılarak onaylandığını, ikmal edilen işin davalı yüklenici tarafından 1.220.877,73TL teklif edildiğini ancak söz konusu ikmal işin yeni ihaledeki karşılığının 3.167.288,00 TL olduğunu ve bu nedenle iki ihale bedeli arasında 2.766.415,58 TL'lik fark olduğunu, sözleşme birim fiyatları üzerinde ciddi bir fark oluştuğunu, müvekkili idarenin fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını, bu nedenle kurumun zarara uğradığını,

ayrıca kurum tarafından ikinci ihale yapılmak zorunda kalındığından ihale giderlerinin de davalı yükleniciden tahsil edilmesi gerektiğinden bahisle davalarının kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 60.000,00 TL alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, daha sonra ıslah ile talebini 1.545.537,85 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firma yetkilisinin davanın yürütülmesi aşamasında davacı tarafın sebep olduğu fesih ve teminatın paraya çevrilmesi işlemleri nedeniyle maddi çıkmaza girdiğini, çeklerini ödemeyememesi nedeniyle ceza evine girdiğini, ceza evinde bulunduğu sürede yokluğunda TK 35. Maddeye göre tebligat yapıldığından davalardan haberi olmadığını, bu nedenle gerekli savunmaları yapamadıklarını, Adana.. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11/10/2019 tarih ... Esas.... Karar sayılı vasi tayini kararını dilekçeleri ekinde sunduklarını, müvekkilinin işi idarenin hatalı ve kusurlu eylemleri nedeniyle yürütemediğini, bu hususlara ilişkin olarak delillerini ve tanıklarını sunmak ve beyanda bulunmak üzere süre talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...İşbu dava; taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazminine yönelik alacak davasıdır.

TBK 470. maddesi gereğince eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşmedir.

Davamızda somut uyuşmazlık konuları davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı ve sözleşmenin feshi nedeniyle menfi zararlarını davalılardan talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Dosyamızda toplanan tüm deliller, alınan bilirkişi raporları ile; davalı iş ortaklığının edimini sözleşmede belirtilen 530 günlük sürede tamamlayamadığı ve bu nedenle davacı tarafından sözleşmenin 25.1., 26.1. ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 20. maddesi gereğince gönderilen ihtarnamelerin sonuçsuz kalması nedeniyle 13.09.2017 tarih ve 2017/124 sayılı Yönetim Kurul Kararı ile feshedildiği ve fesih işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

TBK 112. maddesi gereğince borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiç bir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararının gidermekle yükümlüdür.

TBK 125/3. maddesi gereğince sözleşmenin feshi ve dönme halinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse, alacaklı sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın tazminini de isteyebilir.

Somut uyuşmazlıkla davacı davalı iş ortaklığının temerrüdü nedeniyle sözleşmeyi feshedip, TBK 112 ve 125/3 maddeleri gereğince menfi zararının tazminini talep etmiştir.

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporları ile, menfi zararın hesaplanmasında farklı yöntemlere göre hesaplamalar yapılmış isede; mahkememizce Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin güncel içtihatlarında belirtilen "kaçırılan fırsat" yöntemi nazara alınmıştır. (Yargıtay 15.H.D.'nin 2016/2318 E., 2016/4259 K. ve 2018/3290 E., 2018/4875 K. sayılı emsal ilamlar)

Dosyaya ibraz edilen 16.11.2022 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre davacının davalıdan talep edebileceği menfi zarar miktarı ilk ihalede davalılardan sonraki en yüksek fiyat teklifiyle, makul sürede yöntemince yapılmış ikinci ihalede gerçekleşen fiyat arasındaki fark esas alınmak suretiyle (kaçırılan fırsat prensibine göre) ilk ihale bedeli 9.444.000,00 TL ikinci ihale bedeli 11.181.355,00 x iki ilahe bedeli arasındaki fark 1.545.537,85 TL (2.766.415,58 - 1.220.887,73) = 1.305.392,72 TL olarak hesaplanmış olup;

bu hesap yöntemine göre bulunan zarar ile ikinci ihale için Kamu İhale Kurumuna ödenen 944,00 TL ile Basın İlan Kurumuna yapılan 2.012,61 TL ödemelerin menfi zarar kapsamında olduğu kanaatine varıldığından davacının davasının ıslah dilekçesi ile nazara alınarak kısmen kabulü ile toplam 1.308.317,87 TL tazminatın 60.000,00 TL sine dava tarihinden, 1.248.317,87 TL sine ıslah tarihinden (dava kısmi dava olarak kabul edilmiştir) işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerini reddine karar verilmiştir..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile.

1.308.317,87 TL nin 60.000,00 TL sine dava tarihinden, bakiye 1.248.317,87 TL sine ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalılar ile yapılan sözleşme uyarınca işim tamamlanması için 530 gün süre verildiğini, davalının iş programına uymaması ve işin yapımını durdurması gibi kusurlu ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, müvekkili kurum tarafından yeniden ihaleye çıkıldığını, yeni yapılan ihale sırasında birim fiyatlardaki artıklardan dolayı ciddi fark oluştuğunu, müvekkili kurumun toplam zararının 1.548.494,51 TL olduğunu, mahkemece bu miktar üzerinden karar verilmesi gerekirken 1.308.317,87 TL'lik kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava; eser sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Dosya kapsamına ve toplanan delillere göre, mevcut delillerin takdirinin ve yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk derece mahkemesi kararının, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.