Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/462 K.2025/727

2-...... VEKİLİ : Av....

DAVANIN KONUSU

Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Tazminat

TALEBİN KONUSU

İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir Tesisi

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 02/05/2025

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 06/05/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353.maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP, DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati haciz ve tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; davacı yüklenici şirket ile davalı iş sahipleri arasında 18/01/2023 tarihinde malzemeli inşaat kalıp ve demir işçiliği sözleşmesi yapıldığını, 15/12/2023 tarihinde ise fiyat güncellemesine ilişkin ek sözleşme yapıldığını, sözleşme konusu işlerin yapımı devam ederken taraflar arasında hakediş bedellerinin belirlenmesi ve ödenmeyen hakediş ücretleri konusunda uyuşmazlıklar yaşanmaya başladığını, müvekkilinin işin büyük bir kısmını tamamladığını ancak iş bedelinin ödenmediğini, şantiye sahasında davacı yükleniciye ait kalıp malzemeleri,

sarf malzemeleri ve inşaat ekipmanlarının bulunduğunu, müvekkili tarafından dava konusu inşaat malzemeleri ve ekipmanların geri iade ve teslimiyle ilgili, davalı tarafa Konya...Noterliğinin 16.08.2024 tarihli ... yevmiye nolu ve 15.11.2024 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnameleri keşide edildiğini, işbu ihtarnamelerin tebliği ile birlikte davalıların şantiye sahasında bulunan ve müvekkiline ait olan inşaat malzemelerine el koyduğunu, malzemeleri gasp ettiğini ve alıkoyulan bu malzemelerin kaçırılması,

saklanması ve imha edilmesi durumları yaşandığını, bu duruma şantiye sahasında çalışan tüm işçilerin şahitlik ettiğini, gelinen aşamada dava konusu inşaat malzemeleri ve ekipmanların, müvekkili tarafından sağlandığı/tedarik edildiği ve müvekkiline ait olduğunu ispata yarar sözleşmeler, taşıma irsaliyeleri, satın alma ve kiralama sözleşmeleri, tutanaklar, ödeme dekontları vb. gereğince yaklaşık ispat koşulunun da sağlandığı dikkate alınırsa;

dava konusu inşaat malzemeleri ve ekipmanların, davalılar tarafından satılması veya ellerinden çıkarılarak müvekkilinden kaçırılması kuvvetle muhtemel olması nedeniyle ileride telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması adına ivedilikle ve teminatsız olarak, mümkün olmadığı takdirde ise uygun görülecek bir teminat karşılığında Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı delil tespiti dosyası kapsamında belirlenen söz konusu inşaat malzemeleri ve ekipmanlar üzerine ihtiyati tedbir konularak dava sonuna kadar tedbiren müvekkiline geri iade ve teslim edilmesini talep ettiklerini, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 257 gereğince ihtiyati haczin şartları belirlenmiş olup somut olayda, geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati hacizde yakın ispat koşulu ve gerekli tüm şartların gerçekleşmiş olduğu hiç şüphesiz ortada olduğunu, taraflar arasında imzalanan yazılı eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat davasında,

davalıların ödeme yükümlülüğünün muaccel hale geldiğinin açık olduğunu, davalıların yazılı sözleşme karşısında ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi neticesinde, müvekkilinin uğradığı maddi zararın ve alacağın tahsili istemi ile ikame etmiş oldukları işbu davada emsal içtihatlar da göz önünde bulundurulmak suretiyle hüküm altına alınacak alacak kalemlerinin tahsil edilememesi ve telafisi imkansız zararların oluşmaması için davalılar adına kayıtlı menkul yahut gayrimenkul, üçüncü kişilerde mevcut hak ve alacaklarına ve banka hesaplarına teminatsız bir şekilde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 30/10/2024 tarihli ara kararında; "...İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE;

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunumuzun "İhtiyati Tedbir" başlıklı 389/1. Maddesinde;

"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " amir hükmü yer almaktadır.

T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesinin 04/04/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı İlamında;

"Dava, araç mülkiyetinin tespiti, el atmanın önlenmesi ve tazminat istemine ilişkindir.

...

Bu açıklamalarla birlikte somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde, dava konusu aracın trafikten men edilmesine yönelik olarak ihtiyati tedbir talep edildiği, kural olarak asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, aksi halde ihtiyati tedbirin davanın yerine geçeceği ve ihtiyati tedbire ilişkin hükümlerin ihlal edilmesi sonucunu doğuracağından ihtiyati tedbir talebinin reddine dair mahkemece verilen ara karar yerindedir." denilmiştir.

Anılan amir kanun hükmü, Bölge Adliye Mahkemesi ilamı ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Her ne kadar davacı tarafından mülkiyetinin kendisine ait olduğunu iddia ettiği kalıp malzemeleri, sarf malzemeleri ve inşaat ekipmanlarının dava süresince ihtiyaten davacıya teslimi yönünde tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de uyuşmazlığın esasını çözecek mahiyette tedbir kararı verilmesi mümkün olmayacağından yukarıda detayı verilen T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesinin 04/04/2023 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı İlamı da emsal alınarak davacının tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunumuzun "İhtiyati Haciz Şartları" başlıklı 257/1. maddesinde;

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denilmiştir.

T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 01/11/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Somut olayda taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu ihtilafsız ise de davacı yüklenicinin alacağının varlığının, miktarının ve muaccel olup olmadığının belirlenmesinin yargılamayı gerektirmesi hususları nazara alındığında yaklaşık ispat şartının sağlandığının kabul edilemeyeceği, ayrıca davanın belirsiz alacak istemine ilişkin olup alacak belirlendikten sonra ihtiyati haciz şartlarının değerlendirilebileceği bu haliyle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca ihtiyati haciz konulmasına dair verilen 07/06/2024 tarihli ara kararın ve ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen 02/07/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına ve davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir." denilmiştir.

Anılan amir kanun hükmü, Bölge Adliye Mahkemesi ilamı ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Her ne kadar davacı tarafından hakediş/alacak bedeli, inşaat malzemeleri ve ekipmanların parasal karşılığına/rayiç bedeline ilişkin alacak bedeli ve müspet zarar tazminatının tahsil edilememesi ve telafisi imkansız zararların oluşmaması için davalılar adına kayıtlı menkul yahut gayrimenkul, üçüncü kişilerde mevcut hak ve alacaklarına ve banka hesaplarına teminatsız bir şekilde ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş ise de taraflar arasında akdedildiği ifade edilen 18/01/2023 tarihli sözleşmenin 10. Maddesinde beton dökümü yapılınca hak ediş ödemelerinin yapılacağının kararlaştırıldığı,

11. Maddesinde idarenin kontrol elemanlarının kabulü esas alınarak geçici kabulün işveren tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, davalılar tarafından bir kısım ödemelerin yapıldığına dair faturaların dosyamız arasına ibraz edildiği, davacı tarafından dava öncesinde T.C. Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında alınan 17/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda kaba inşaatın tamamlanma oranının %92 olduğu lakin tespit talep eden tarafın inşaatta yapmış

olduğu işler ile imalatların tespitinin yapılması ve hak edişlerinin hesaplanması talebinin bilinmesi ve hesaplanmasının mümkün olmadığının rapor edildiği, yukarıda detayı verilen T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesinin 01/11/2024 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında da ifade edildiği üzere davacı yüklenicinin alacağının varlığının, miktarının ve muaccel olup olmadığının belirlenmesinin yargılamayı gerektirmesi hususları nazara alındığında yaklaşık ispat şartının sağlandığının kabul edilemeyeceği,

ayrıca davanın belirsiz alacak istemine ilişkin olup alacak belirlendikten sonra ihtiyati haciz şartlarının değerlendirilebileceği bu haliyle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davacının talebinin reddine karar verilmiş ve Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki ara karar tesis edilmiştir..." gerekçesiyle davacının ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Dava dilekçesindeki hususları tekrar ederek.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için tam ispat gerekmemekte olup yaklaşık ispat için delil sunulmasının yeterli olduğunu, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesinin aranmadığını, yaklaşık ispat kuralından hareketle, somut olayda taraflarınca dosyaya sunulan ve davalılar tarafından cevap dilekçesinde inkar edilmemiş olan sözleşmeler, ihtarnameler, tutanaklar, yazılı belgeler, taraflar arasında gerçekleşen yazışmalar, Konya....

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı delil tespiti dosyası da gözetilerek ihtiyati tedbir/haciz talep edilmekte olup taleplerinin kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde taleplerin reddine karar verilmesinin açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir talepleri yönünden; davalılar tarafından şantiye sahasında bulunan ve müvekkiline ait olan inşaat malzemelerine el koyduğunu ve alıkoyulan bu malzemelerin kaçırılması,

saklanması ve imha edilmesi durumlarının yaşandığını, bu duruma şantiye sahasında çalışan tüm işçilerin şahitlik etmiş olup bilgi ve görgülerinin mevcut olduğunu, gelinen aşamada dava konusu inşaat malzemeleri ve ekipmanların, müvekkili tarafından sağlandığı/tedarik edildiği ve müvekkiline ait olduğunu ispata yarar sözleşmeler, taşıma irsaliyeleri, satın alma ve kiralama sözleşmeleri, tutanaklar, ödeme dekontları vb. gereğince yaklaşık ispat koşulunun da sağlandığı dikkate alındığında ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünün gerektiğini, ihtiyati haciz talepleri yönünden ise.

İİK.m.257.uyarınca yaklaşık ispat şartlarının gerçekleştiğini, taraflar arasında imzalanan yazılı eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat davasında, davalıların ödeme yükümlülüğünün muaccel hale geldiğinin açık olduğunu, davalıların, yazılı sözleşme karşısında ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi neticesinde, müvekkilinin uğradığı maddi zararın ve alacağın tahsili istemi ile ikame ettikleri işbu davada emsal içtihatlar da göz önünde bulundurulmak suretiyle hüküm altına alınacak alacak kalemlerinin tahsil edilememesi ve telafisi imkansız zararların oluşmaması için davalılar adına kayıtlı menkul yahut gayrimenkul,

üçüncü kişilerde mevcut hak ve alacaklarına ve banka hesaplarına teminatsız bir şekilde (hakediş bedelleri, inşaat malzemeleri ve ekipmanların parasal karşılığına/rayiç bedeline ilişkin alacak bedeli ve müspet zarar tazminatı taleplerimiz açısından) ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ettiklerini belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen 25/02/2025 tarihli ara kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat, talep ise ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İhtiyati tedbir talebi yönünden;

İhtiyati tedbirin şartlarını düzenleyen 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek eğişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Ancak hakim, tedbir kararı verirken uyuşmazlığı peşinen halleder nitelikte bir karardan çekinmelidir. Nitekim, bu tür tedbir kararları davanın sonucunda ulaşılmak istenilen yararın, davanın henüz başında elde edilmesi gibi bir sonuç doğurur.

HMK'nın 390/3. maddesinde ise, tedbir talep eden tarafın, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu belirtilmiştir. Tam ispata göre kolaylaştırılmış bu ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Hemen belirtmek gerekir ki yaklaşık ispat aranması, ispat kurallarının dışına çıkılarak her hangi bir emare ile yetinilmesi anlamına gelmez. Bu yüzden tedbir talep eden geçerli ispat kuralları çerçevesinde iddiasını yaklaşık da olsa ispat etmelidir.

Dosya kapsamına, toplanan delillere ve özellikle ihtiyati tedbirin şartlarını düzenleyen 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesine göre; mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir hükmüne göre;

ihtiyati tedbire konu ekipmanların tedbiren teslimi talep edilmiş ise de davaya konu uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmekte olup davanın başında davanın esasını çözecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin verilen ara kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

İhtiyati haciz talebi yönünden ise;

İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

Kanunda yazılı şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı, ihtiyati haciz için gerekli "yaklaşık ispat" şartının da gerçekleşmesi durumunda başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri ( m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” denilmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir.

İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir.

Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır.

Somut olayda taraflar arasında eser sözleşmesi akdedildiği sabit ise de dava konusu istemin davalılar tarafından sözleşme gereğince edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle nedeniyle uğranılan zararların giderilmesine ilişkin olup davacının herhangi bir zarara düçar olup olmadığının ve zararın miktarın belirlenmesi hususlarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle alacağın yaklaşık olarak ispat edildiği kabul edilemeyeceğinden İlk Derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen ara kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.