Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/1506 K.2021/2525

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 19/04/2019 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili ilk derece mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili olduğu bankanın ... Şubesi takip borçlusu ,.. Sistemleri Çerçeve Ltd. Şti.'nin teminatında bulunan çeklerin, çek kanunu gereği bankanın çek sorumluluk tutarının tahsili için ... A.Ş.

Büsan Şubesine ibraz edildiğini, ancak çekin hamili olmadığı gerekçesiyle ödemeden imtina edildiğini, 5941 sayılı Çek Kanununun 3. ve 7. Maddelerinde açıkça bankanın ödemekle yükümlü olduğu banka çek sorumluluk tutarı ve gecikme cezası ile ilgili hükümlerin mevcut olduğunu, dava dışı .,.. Ltd.

Şti. ile müvekkili banka arasında akdedilen Kredi Genel Sözleşmesi uyarınca adı geçene kredi açıldığını, dava dışı şirket tarafından teslim edilen tüm çeklerin cirolandığını, müvekkili olduğu bankanın dava konusu çeklerin yetkili hamil konumunda olduğunu, keşidecisi ... Şti. olan; ...

Şubesi 25.02.2016 vadeli 68.250 TL bedelli ... nolu, 12.03.2016 vadeli 67.500 TL bedeli ... nolu, 04.04.2016 vadeli 90.250 TL bedelli ... nolu, 15.04.2016 vadeli 68.000 TL bedelli ... no.lu, 15.03.2016 vadeli 49.100 TL bedelli ... nolu, 10.03.2016 vadeli 87.950 TL bedelli ... nolu çeklerin, ayrıca. Keşidecisi ... olan ...

Şubesi 25.03.2016 vadeli 42.500 TL bedelli ... nolu çeklere ait banka çek sorumluluk tutarları toplamı ve gecikme cezası bedeli toplamı olan 17.563.35 TL olduğunu belirterek; bu bedellerin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalıdan alınarak taraflarına tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı bankanın çeklerin dava dışı ... Sistemleri Çerçeve Ltd.

Şti. tarafından cirolanarak kendilerine verilen 7 adet çekin arkasına karşılıksız işlemi yaparak, müvekkili olduğu bankanın ... şubesine ibraz ederek çek sorumluluk bedellerinin ödenmesini talep ettiklerini, ancak çekte davacı bankanın usulüne uygun cirosunun bulunmadığı gerekçesiyle çek sorumluluk bedellerinin ödenmediğini, dava konusu çeklerin incelendiğinde son yetkili hamilin dava dışı firma olduğunun görüldüğünü, davacı bankanın çeklerin ciro yoluyla kendilerine teslim edildiğini iddia etmişlerse de dava konusu çeklerden bu hususun anlaşılmadığını,

davacı bankanın ciro silsilesinde yer almaması sebebiyle çekin meşru hamili olmadığı ifade edilerek delillerin beyan edildiğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "...Yukarıda izah edilenler, ilgili icra dosyası, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu yapılan çeklerle ilgili olarak davacı bankanın çeklerin meşru hamili olup olmadığı hususuna ilişkin olduğu, dosya kapsamındaki çeklerin davacı banka tarafından dava dışı ...Ltd. Şti.

Emrine keşide edildiği, aynı şirket tarafından davacı bankaya devredildiği,... Ltd. Şti. İle davacı banka arasında kredi sözleşmesi imzalandığı ve krediler kullandırıldığı, davalı bankanın ise söz konusu kredilere karşılık olarak ... Ltd. Şti. Den nakdi teminat adı altında çeşitli çekler aldığı, ... Ltd. Şti.

İle davacı banka arasında imzalanan kredi sözleşmesine istinaden dava konusu çeklerin davacı bankaya teslim edildiği, çeklerin teslim tarihlerinde muaccel hale gelmiş herhangi bir kredi borcunun bulunmadığı, bu bakımdan söz konusu çeklerin tahsilinden sonra kredi borçlarına mahsup amacıyla verilmiş olduğu, dava konusu çeklerin davalı bankaya süresi içerisinde ibraz edildiği, davacı bankanın yetkili hamil konumunda olduğu, dava konusu çekler bakımından davalı banka tarafından ödenmesi gerekli sorumluluk tutarının 7 adet çek için 9.030,00 TL olduğu,

5941 s. Yasa'nın 3/7.b maddesi gereğince çek bedelinin hamile ödenmesinin geciktirilmesi halinde her gün için binde 3 oranında gecikme cezası ödenmesi gerektiği, davalı bankanın çek sorumluluk tutarlarını ödemeyeceğini beyan ettiği 30.06.2016 tarihi ile dava tarihi arasında gecikme cezasından sorumlu olduğu, dava tarihi itibariyle 9.030,00 TL banka sorumluluk tutarı ve 8.668,80 TL gecikme cezası olmak üzere davalı bankanın 17.698,80 TL tutarında sorumluluğunun bulunduğu, dava konusu çeklere istinaden davacı bankaya herhangi bir ödeme yapılmadığı,

bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21.03.2018 tarihli kök rapor ve 15.05.2018 tarihli ek raporun denetime elverişli, gerekçeli, usul ve yasaya uygun olduğu gözetilmek suretiyle hükme esas alınarak davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 17.563,35 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile taleple bağlı kalınarak 17.563,35 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmasına,..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı banka vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin bilirkişi raporundan ayrı olarak bir değerlendirme yapmadığını, davacı bankayı hangi gerekçe ile yetkili hamil olarak kabul ettiğini açıklamamış olduğunu, dosyaya sunulan çek görüntülerinden de görüleceği üzere çekin arka yüzünde davacı bankanın cirosunun bulunmamakta olduğunu, TTK 790 hükmü uyarınca davacı bankanın yetkili hamil olduğunun kabulü için ciro silsilesinden bankanın hamil olduğunun anlaşılması gerektiğini, davacı banka her ne kadar dava dilekçesinde çeklerin dava dışı firma tarafından cirolanarak kendilerine verildiğini, kendilerine verildiğini,

çeklerin yetkili hamili konumunda olduklarını iddia etmişlerse de dosyaya sunulan çek görüntülerinden göreceği üzere çekin arka yüzünde davacı bankanın cirosu bulunmadığını, müvekkili bankanın çek üzerinde cirosu bulunan dava dışı firma ile davacı arasındaki teminat ilişkisi bulunup bulunmadığını bilmesinin mümkün olmadığını ve bu hususu araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak isteminden ibarettir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı banka vekili tarafından dava dışı ... Sistemleri Ltd. Şti. teminatında bulunan çeklerin, Konya icra müdürlüğündeki dosyalarından teslim alınarak Çek Kanunu gereği, banka çek sorumluluk tutarının tahsilini teminen, davalı ... Bankası ...

Şubesine ibraz edildiğini, davalı bankanın davacı müvekkilin çekin hamili olmaması gerekçesiyle ödemeden imtina ettiğini, bu konuya ilişkin 5941 sayılı yasanın 3 ve 7. Maddesinde hükümler bulunduğunu, çeklerin dava dışı şirket tarafından cirolandığından davacı müvekkilinin çeklerin yetkili ve meşru hamili olduğunu, banka çek sorumluluk tutarı ile gecikme cezası bedeli toplamı olan 17.563,35 TL'nin davalıdan alınarak taraflarına verilmesine ilişkin iş bu davanın ikame edildiği,

davacı Vakıfbank'ın 6219 sayılı kanuna eklenen geçici 5. maddesi gereğince "...kredi alacaklarının tahsili amacıyla banka tarafından açılmış veya açılacak dava veya takiplerde..." harçtan muaf olduğu, açılan davanın kredi alacağının tahsili istemine ilişkin olmadığı, bu nedenle görülmekte olan davada davacı bankanın harçtan muaf olmadığı gözardı edilerek 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nın 30 vd. maddeleri doğrultusunda, dava açılırken ödenmesi gereken başvuru ve peşin harç tamamlattırılmadan usulü işlemlere devam edilip delillerin esastan değerlendirilmesi hukuka uygun olmadığından,

davalının diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin davalının istinaf talebinin kabulüne, re'sen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 vd. maddeleri doğrultusunda usulü işlemler tamamlandıktan sonra davanın esasına ilişkin delillerin toplanıp değerlendirilmesi için dava dosyasının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince; yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye .... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ...