Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/2201 K.2021/2444

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı ilk derece mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı firmanın lojistik firması olduğunu, müvekkili firmanın ticari mallarının yurt dışına nakliyesi konusunda anlaşmaları bulunduğunu ve bu anlaşma çerçevesinde navlun karşılığı çek ile ödenmekte olduğunu, toplam bedeli 9.920,00 USD olan ... tarihli, ... ve ... numaralı fatura bedellerinin davaya konu olan ... tarih, ... numaralı çek ile ödendiğini, çekin davalı firma yetkililerince herhangi bir ihtirazi kayıt sunulmadan imza karşılığı teslim alındığını,

deniz navlunu karşılığında verilen çekin firmaca kabul edildiği tarihten ... gün sonra ... tarihinde sözleşmeye esas ... konteyner malın teslim edildiğini, gecikmeli şekilde ... tarihinde ... konteyner malın ...

Limanına ulaştığını, ... limanına ulaşmasından ... gün sonra ... tarihinde çek ile işlem yapılmayacağı, nakit bedel karşılığı taşıma yapıldığı, bu sebeple sözleşme bedeli olan 9.920,00 USD tutar karşılığında ... tarihinde kabul edilen çekin kabul edilmemiş olduğu, malların ... da bulunan firmaya teslimi için çek ile ödenmiş navlun bedelinin nakit olarak yeniden ödenmesinin gerektiğinin müvekkiline bildirildiği, ticari malların teslimini daha fazla geciktirmemek isteyen ve ardiye masrafları gibi daha fazla maddi kayba girmek istemeyen müvekkili şirketin ... tarihinde ...

Bankası aracılığıyla ... seri nolu çek bedeli karşılığının 9.920,00 USD tutarında havale gerçekleştiğini, çek bedelinin nakit olarak ... tarihinde şirket hesabına yatırılmış olmasına rağmen çeşitli bahanelerle müvekkili şirketin oyalandığını ve çek veya çek bedelinin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, çekin veya bedelinin gönderilmesi amacıyla davalı firmaya ihtarname gönderilmesine rağmen herhangi bir yanıt alınamadığını, bu nedenlerle müvekkili tarafından davalı firmaya verilen ...

Finans Kurumu'nun ... numaralı çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile karşılığı ödenmiş olan çekin ödenmesinin durdurulmasını ve açmış oldukları davanın kabulü ile yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yana hükmedilmesini talep ettikleri görülmektedir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "... davacı vekili talebinde Davalı firmanın lojistik firması olduğunu, müvekkili firmanın ticari mallarının yurt dışına nakliyesi konusunda anlaşmaları bulunduğunu ve bu anlaşma çerçevesinde navlun karşılığı çek ile ödenmekte olduğunu, toplam bedeli 9.920,00 USD olan ... tarihli, ... ve ... numaralı fatura bedellerinin davaya konu olan ... tarih, ... numaralı çek ile ödendiğini, çekin davalı firma yetkililerince herhangi bir ihtirazi kayıt sunulmadan imza karşılığı teslim alındığını,

deniz navlunu karşılığında verilen çekin firmaca kabul edildiği tarihten ... gün sonra ... tarihinde sözleşmeye esas ... konteyner malın teslim edildiğini, gecikmeli şekilde ... tarihinde ... konteyner malın ...

Limanına ulaştığını, ... limanına ulaşmasından ... gün sonra ... tarihinde çek ile işlem yapılmayacağı, nakit bedel karşılığı taşıma yapıldığı, bu sebeple sözleşme bedeli olan 9.920,00 USD tutar karşılığında ... tarihinde kabul edilen çekin kabul edilmemiş olduğu, malların ... da bulunan firmaya teslimi için çek ile ödenmiş navlun bedelinin nakit olarak yeniden ödenmesinin gerektiğinin müvekkiline bildirildiği, ticari malların teslimini daha fazla geciktirmemek isteyen ve ardiye masrafları gibi daha fazla maddi kayba girmek istemeyen müvekkili şirketin ... tarihinde ...

Bankası aracılığıyla ... seri nolu çek bedeli karşılığının 9.920,00 USD tutarında havale gerçekleştiğini, çek bedelinin nakit olarak ... tarihinde şirket hesabına yatırılmış olmasına rağmen çeşitli bahanelerle müvekkili şirketin oyalandığını ve çek veya çek bedelinin müvekkili şirkete teslim edilmediğini, çekin veya bedelinin gönderilmesi amacıyla davalı firmaya ihtarname gönderilmesine rağmen herhangi bir yanıt alınamadığını bu nedenle açmış oldukları menfi tespit davasının kabulünü talep etmiştir.

Yasal süresi içerisinde davalı yan cevap dilekçesini ibraz etmemiştir, davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, davalı ve davacı yanın ticari defterlerinin yaptırıldığı, davalı yanın ticari defter incelenmesi neticesinde 9.920,00 USD tutarındaki çekin davalının defter kayıtlarına işlendiği, ... tarihinde gönderilen 34.984,86 TL havalenin de defterinde işlenmiş olduğunu, netice itibariyle davacının davalıdan 9.920,00 USD alacıklı olduğu,

verilen navlun hizmeti karşılığında davalının navlun bedelini tahsil ettiği ve bu hizmet ile ilgili alacağının kalmamış olduğunun bildirildiği davacı yanın ticari defterinin incelenmesinde ise 9.920,00 USD tutarındaki çekin davacı yanın defterlerinde kayıtlı olduğunu, ... tarihinde banka vasıtası ile gönderilen 34.984,86 TL paranın davacının ticari defterinde kayıtlı olduğunu böylece davacı yanın davalı yandan 33.951,93 TL alacağının kaldığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyasına bilirkişi ... tarafından ... havale tarihli düzeltme dilekçesi ibraz edildiği, dilekçede özetle; davacının ...-... yılları defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde davacının davalı yan ... Konteyner Lojistik, Denizcilik, Ulaşım Ltd.

Şti'ye ödemesini yaptığını, bununla beraber borcunun kalmadığını bildirdiği, bilirkişinin ilk raporunda davacının davalı yandan alacağı kalmıştır şeklinde ifade geçtiği ancak bu durumun maddi hata olduğu anlaşıldığından dikkate alınmadığı, yine ödeme aracı çekin hamilleri ile 3.kişi arasındaki hukuki ilişkileri etkilemek için feri nitelikteki bu talep mahkememizce kabul görmeyerek çek aslının mahkeme denetiminde olmaması nedeniyle feri nitelikteki çekin iadesi talebi de kabul görmemiştir.

(Ankara BAM 24. HD. 2017/1429 Esas, 2017/1944 Karar sayılı emsal ilam )Tüm dosya kapsamı, dosyamıza sunulan bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, raporların da hukuka ve oluşa uygun bulunması ile emsal mahkeme kararları değerlendirildiğinde davanın kabulüne, çekin iptaline veya iadesine ilişkin ilişkin talebin reddine dair oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

Davanın KABULÜ İLE; 1-Davalının keşidecisi ... İnş. Tur. Otom. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., lehtarı ... Konteyner Lojistik Denizcilik Ulu. Taş. Tic. Ltd. ... Katılım Bankası ... Şubesi'nden verilme, ... keşide tarihli, ... Keşide yerli, 9.920 USD tutarlı, ... numaralı çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, davacının feri nitelikte olan çekin iadesi veya iptali talebinin REDDİNE, ..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu çeklerin dolar üzerinden belirlendiğini, harç bedeli kapsayacağından harca esas değerin 34.521,16 TL şeklinde yazıldığını, çekin bedelinin ise 9.920 $ olduğunu, dava değerinin 9.920 $ olup yerel mahkemece karar tarihindeki dolar kuru üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken dava tarihindeki kur üzerinden vekalet ücretine hükmedildiğini, Yargıtay kararlarında da davaya esas değerlerin yabancı para olması halinde vekalet ücretlerinin karar tarihideki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanması gerektiğinin belirtildiği, nedenleri ile istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit isteminden ibarettir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirket ile müvekkili davacı firmaya ait malların yurt dışına nakliyesi konusunda anlaşmaları bulunduğu, bu anlaşma çerçevesinde davalı şirkete bir takım çeklerin verildiği, çeklerin itirazı kayıt altına alınmadan kabul edildiği, kabulden sonra çek karşılığı işlem yapmayacakları, nakit bedel karşılığında taşıma yaptıkları bu nedenle sözleşme bedeli olan tutarın nakit olarak ödenmesi gerektiğini bildirmeleri üzerine müvekkili şirketin ticari malların tesliminde gecikme yaşanmaması, ardiye ve masraf gibi kalemlerin artmamasının temini açısından istenilen miktarın banka havalesiyle gönderildiği,

buna rağmen çek veya çek bedellerinin müvekkili şirkete teslim edilmediği iddiasıyla ...

Finans Kurumu'nun ... numaralı çekinden dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davacı vekilince dosyaya konu çeklerin dolar üzerinden belirlendiği, karar tarihindeki dolar kuru üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, dava tarihindeki kur üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla istinaf talebinde bulunulmuş ise de ilk derece mahkemesince yapılan yargılama, delillerin takdiri ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmediği,

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2020/9453 E. 2020/5826 K. ve 20/10/2020 tarihli içtihadında da belirtildiği üzere vekalet ücretine, harcın yatırıldığı dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanan müddeabihe göre avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin belirtildiği, ilk derece mahkemesince verilen ücreti vekaletin usul ve yasa ile yürürlükteki tarifeye uygun olduğu, verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf taleplerinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır