Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/2583 K.2023/155

Davacılar tarafından davalılar aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında ... tarihinde tesis edilen karara karşı davacı şirket ve davalı ...'nun stinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'in diğer davacı şirketin kurucu yönetim kurulu başkanı olduğunu, davalılardan ...'nun da sonradan yönetim kurulu başkan yardımcılığına getirildiğini, ...'nun ısrarı ile Türkiye'de faaliyet gösteren davacı şirketin, yurt dışında da faaliyet göstermeye karar verildiğini, bu amaçla davalılardan ... ile yurt dışı ticari faaliyetler konusunda işbirliği yapıldığını, davacı şirketin ... aracılığı ile yurt dışında şirket kurduğunu, davalılardan ...'nun 1.131.922 DM. parayı ve 34.000 DM'ye alınan 300 ... arabayı davacılara iade etmeyerek sebepsiz zenginleştiği gibi,

davalılardan ...'ın da 150.000 DM. parayı ve 76.000 DM'ye alınan ... arabayı davacılara iade etmeyerek sebepsiz zenginleştiğini beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.200 DM'nin 600 DM'lik kısmının 26/01/2000 tarihinden itibaren 3095 s. kanun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalılardan ...'ndan alınarak 500 DM'sinin davacı şirkete, 100 DM'sinin ise davacı ...'e verilmesini, kalan 600 DM'nin de 02/02/2000 tarihinden itibaren 3095 s. kanun 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalılardan ...'dan alınarak 500 DM'sinin davacı şirkete, 100 DM'sinin ise davacı ...'e verilmesini,

DM'nin tedavülden kalkması nedeniyle Euro karşılıklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiş, davacı şirket daha sonra verdiği ıslah dilekçesiyle talebini 142.000 DM karşılığı Euro'ya çıkarmıştır.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı defi'inde bulunmuş, ayrıca davanın esastan reddini de talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacı ...'in davalılardan ...'na karşı açtığı 100 DM karşılığı 51,13 Euro'luk alacak davası ile diğer davalı ...'a karşı açtığı 100 DM karşılığı 51,13 Euro'luk alacak davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ...'nin davalılardan ...'a karşı açtığı 142.000 DM karşılığı 72.603,45 Euro'luk alacak davasının ispat edilememesi nedeniyle reddine, davacı ...'nin davalılardan ...'na karşı açtığı alacak davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile 109.745 DM karşılığı 56.111,73 Euro'nun, dava tarihi olan 27/05/2003 tarihinden itibaren işleyecek,

3095 s. Kanun'un 4/a maddesi gereğince Devlet bankalarınca 1 yıl vadeli Euro cinsinden açılan hesaplara uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan ...'dan alınarak davacılardan ...'ye verilmesine, davacı ...'nin fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalarını ispatlayan davalıların imzaları tahtında delillerine ilişkin 31/05/2005 tarihli "A. Yazılı delillerinin asılları olan 2.2.2000 tarihli "protokol" yazılı belgeleri ile "14.12.99 tarihli ...'ın Şirket faksların çektiği faksta" yazılı olan şirketten aldığı 137.00 DM ile ilgili dosyaya sunulan yazılı belge olduğunu, ayrıca "B.Tutanaklarla Protokol tanzimindeki imza mümzisi ve otomobolin teslim alınmasında.

"Otonun her ne kadar 2.2.2000 tarihli Protokolde Şirkete alınan ... denilse de bu otonun mal olarak satın alınmayıp kiralandığının ortaya çıkmasını gören bilen tanıkları için bildirilmek üzere süre verilmediği gibi buna rağmen bildirdikleri tanıkları da mahkemenin dinlemediğini, 03.12.2009 tarihli bilirkişi raporunun 9. Sayfasının son paragrafında "İşbu protokol karşılıklı rızaen taraflar birbirinden bir şey talep etmeksizin hesap görmüşlerdir." denildiğini, bir de bu arada 2.2.2000 tarihli protokolün 1. Maddesinde "...

Tarafından yönetim kurulu üyeleri ... eliyle ...'a ...'nın kurulması için Almanya'nın Fankfur'ta kurulması için verilen paralar" vurgulandığını, yani ... bu para vermeyi protokolde imzası tahtında kabullendiğini, ama şirket kuruluşunun hesabını ne o ortamda ne de şirketi teslim ederken her iki davalının vermediklerini, bilirkişilerin bunu görmediğini, yine 2.2.2000 tarihli protokolün 2. Maddesinde "Ayrıca alınmış olan Frankfurt plakalı ...

Model ... plakalı arabanın önden ödenen 12.312,80 DM'den başka 18.855,20 DM ödenmiş olduğunu, bu araba ...'ın üzerine taksitle alınmış görünse de ...'ya ait olup ...'ın yerine ...nin hisseleri devralınmış olmakla ...'in kendisi kalan taksitlerini ödeyip ...'nın üzerine bu aracı devir alacaktır." denilerek bahse konu ... otonun kiralanmak üzere değil de mal olarak şirkete satın alındığını vurgulamakta olduğunu, bilirkişiler buradaki açık seçik aldatmayı göz ardı ettiğini,

bilirkişilerin bu can alıcı noktayı göz ardı etmelerinin haklarını hukuken ortadan kaldırmayacağını beyan ederek reddolan kısmın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya çok uzamış ve kabarmış bir dosya olduğu için üstünkörü incelemeyle karar verildiğini, 24.09.2004 tarihinde mahkemeye sundukları ikinci cevapları başlıklı dilekçelerinde ve ekinde müvekkilinin ... uhdesinde görünen 109.745 DM'nin kuruşu kuruşuna şirket adına kimlere teslim edildiği belgeleriyle ispatlandığını, davacılar 26.01.2000 tarihli hesap özeti tutanakları hesaplanırken tutanaklara ve kendilerine izah edilen hesaplara itiraz etmedikleri gibi herhangi bir çekincede koymadıklarını, müvekkilinin uhdesinde şirketin herhangi bir parası kalmadığı bilakis pek çok alacakları olduğunu,

müvekkilinin kendisinin haberi yokken yönetim kurulu üyesi yapıldığını davacı şirket ile ilişkisini fiilen Şubat 2000'de ve ekte sunulu belgeyle de Mayıs 2000 tarihinde kestiğini, ilk derece mahkemesince yukarıda 3. maddede ayrıntılarıyla tekrar dikkatlere sunulan belgeler incelenmiş olsaydı bu ödemeler ve belgelerin toplamının 109.745 DM olduğu görüleceğini,

bu belgeler -1999 yılı için ortaklara kar payı olarak dağıtmak üzere Fransa ... temsilcisi ...'a teslim edilen 83.797 DM tutarındaki 04.02.2000 tarihli ödeme belgesi(EK-1) - ... tarafından belirlenip 1999 yılı kar payı olarak ... tarafından ... ortaklarına ödenen 08.02.2000 tarihli ve 10.733,26 DM tutarındaki cari hesap ekstresi, altın olarak ...

Yönetim Kurulu başkan yardımcısı ...'e elden teslim edilen 15.213 DM tutarındaki belgelerin toplamı 109.743,26 DM olduğunu, ortaklara kar payı olarak dağıtılan ve davacılara altın olarak teslim edilen bu belgelerin ilk derece mahkemesince gözetilmeden hüküm kurulması hukuki dayanaktan yoksun olup işbu karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ederek ... yönünden verilen kısmi kabul kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; alacak istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalılardan ...'nun davacı şirketin eski yönetim kurulu üyesi olduğu, davacı anonim şirket yönetim kurulu üyesi olan davalı ...'nun görev yaptığı döneme ilişkin açılan davada . dava konusu eylemlerin gerçekleştiği iddia olunan tarihler ve dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga 6762 sayılı TTK'nın 341. maddesi uyarınca davacı şirket yönetim kurulu üyesi hakkında böyle bir davanın açılabilmesi için genel kurulda dava açılması yönünde karar alınması gerektiği, dosyada bulunan 21/07/2001 tarihinde yapılan 2000 yılı olağan genel kurul toplantısında davalılar hakkında dava açılmasının toplantıya katılanların oy birliğiyle kabul edildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirket, davalı ...'nun Almanya'da şirket kurmalarını ısrar etmesi üzerine diğer davalı üzerine yurt dışında şirketin kurulduğunu iddia ederek kurulan şirket için ve şirket için alınan araç için ödenen paraların davalılardan iadesini talep etmiş, 17/06/2019 tarihli ıslah dilekçesiyle davalarının dayanağının 02/02/2000 tarihli protokol olduğunu beyan ederek 142.000 DM'nin Euro karşılığının 02/02/2000 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince ise davalı ... açısından 26/01/2000 tarihli ''Hesap Özeti Tutanağı'' başlıklı belge esas alınarak davalı ...'nun bu belgede yazan uhdesinde kalan 109.745 DM'yi davacı şirkete iade ettiğini ispat edemediği gerekçesiyle davalı ...'ndan 109.745 DM karşılığı 56.111,73 Euro'nun faizi ile birlikte alınarak davacı şirkete verilmesine karar verilmiştir.

Dosyada mevcut 02/02/2000 tarihinde düzenlenen ''Protokol'' başlıklı belge incelendiğinde; ... tarafından yönetim kurulu üyesi ... eliyle ...'a ...'nin Almanya Frankfurt'ta kurulması için verilen paralar karşılığı şirket kurulduğunun, ...'ın ...'nin hisselerinin tamamını ...'ye, hukuken mümkün olmazsa ...'nin göstereceği şahıslar üzerine devredeceğinin, böylece şirketi teslim etmiş olacağının yazılı olduğu,

ayrıca ... model ... marka araç ... üzerine alınsa da ...'ye ait olduğunun, araç için şimdiye kadar 18.855,20 DM ödendiğinin, ...'ın aracı ...'nin göstereceği şahsa devredeceğinin, aracın kalan taksitlerini ...'nin ödeyerek aracı ...'nin üzerine alacağının yazılı olduğu, yine ...'nin ...'a ...'nin kurulması, araç alınması masrafları için 142.000 DM verdiği bunun 115.601,35 DM'sinin şirketin kurulması ve aracın alınması için harcandığı, 26.398,65 DM'sinin ise diğer harcamalara kullanıldığının, iş bu protokolle karşılıklı rızaen tarafların birbirinden bir şey talep etmeksizin hesap gördüklerinin yazılı olduğu , protokolü ...'ın, ...

Yönetim Kurulu Başkanı olarak ...'in, ... Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olarak ...'nun, ... Yönetim Kurulu Üyesi olarak ...'ın imzaladıkları, şahit olarak ...'nun da imzasının bulunduğu görülmüştür.

Öncelikle davacı şirketin hangi davalıdan neyi neye dayandırarak istediğini açıklaması gerekir.

HMK'nın 31.maddesi gereğince hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında mahkemece, davacı şirkete davasını 26/01/2000 tarihli ''Hesap Özeti Tutanağı'' başlıklı belgeye mi, yoksa 02/02/2000 tarihinde düzenlenen ''Protokol'' başlıklı belgeye mi dayandırdığının açıklattırılması, ayrıca davacı şirketin kuruluşundan bu yana ticaret sicil kayıtlarının getirtilmesi, davacı şirket davasının dayanağını açıkladıktan sonra duruma göre davalı ... tarafından 08/06/2004 havale tarihli delil dilekçesi ekinde sunulan belgelerde ismi geçen kişilerin kimler olduğunun, şirketle ilgileri bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

Yine 02/02/2000 tarihinde düzenlenen ''Protokol'' başlıklı belgede alınan ... model ... marka aracın kiralık olduğundan bahsedilmemektedir. Aracın şirkete ait olduğu belirtilmektedir. Bu sebeple davalı ...'ın araçla ilgili sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekir.

Tüm bu nedenlerle davacı şirkete davasını 26/01/2000 tarihli ''Hesap Özeti Tutanağı'' başlıklı belgeye mi, yoksa 02/02/2000 tarihinde düzenlenen ''Protokol'' başlıklı belgeye mi dayandırdığının açıklattırılması, ayrıca davacı şirketin kuruluşundan bu yana ticaret sicil kayıtlarının getirtilmesi, davacı şirket davasının dayanağını açıkladıktan sonra duruma göre davalı ... tarafından 08/06/2004 havale tarihli delil dilekçesi ekinde sunulan belgelerde ismi geçen kişilerin kimler olduğu, şirketle ilgileri bulunup bulunmadığı araştırıldıktan sonra mevcut delillerin değerlendirilmesi,

davalı ...'ın araçla ilgili sorumluluğunun değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmadığından davacı şirket ve davalı ...'nun istinaf başvuru taleplerinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç