Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2019/270 K.2019/257

İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından Konya Asliye .... Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş Esas sayılı dosyası ile ... tarihinde tesis edilen talebin reddine ilişkin karara karşı ihtiyati haciz talep eden alacaklının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Alış Veriş Merkezi arasında Fason Üretim Sözleşmesi ile ayrıca iş bu ihtiyati hacze konu önce 28/03/2016 tarihli ve sonrasında 19/01/2018 tarihli tedarikçi sözleşmesi imzalandığını, ancak ihtiyati haciz istenen tarafından ödeme koşullarına uyulmaması sebebi ile Konya ...

Noterliğinden ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamenin keşide edildiğini, ihtarnamenin 2.maddesinde vadesi geçen tüm ürünlerin vadelerinden itibaren ödeme tarihine kadar işlemiş ticari faizleri ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç 7 gün içinde ödenmesi, vadesi gelmemiş ürünlerin de sözleşme uyarınca vadelerinde derhal gecikmeksizin ödenmesi,

aksi takdirde sözleşmenin feshi yoluna gidileceğini, ayrıca müvekkil şirketin tüm alacak hakkının ticari avans faizi ile talep edileceğinin belirtildiğini, ihtarnamenin 10/07/2018 tarihinde şirkete tebliğ edildiğini, ihtarnameye rağmen ihtiyati haciz istenenin edimleri yerine getirmediği için 20/07/2018 tarihinde Konya ....

Noterliğinden ... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin belirtildiğini, ihtarnamenin 24/07/2018 tarihinde şirkete tebliğ edildiğini, 27/07/2018 tarihinde tedarikçi sözleşmesi gereğince 319.643,32 TL asıl alacak, 2.985,86 TL faiz ile 322.629,18 TL üzerinden tedarikçi sözleşmesinden doğan alacak nedeniyle Konya ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icraya konulduğunu, takibe itiraz edilerek takbin durdurulduğunu, fason üretim sözleşmesi sebebiyle yapılan Konya ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına da itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, ihtiyati haciz istenen tarafından icra takiplerine itiraz edilmesine rağmen borcu olduğu her iki dosya alacağının haricen ödenmek istendiği belirtilerek müvekkili şirkete indirim yapılması,

ödenmemesi halinde icra dosyaları açısından müvekkil şirketin dava açma haklarının saklı olduğu belirtilerek teklifte bulunulduğunu ve tedarikçi sözleşmesi uyarınca müvekkili şirkete 289.453,68 TL paranın ödeneceği, fason üretim sözleşmesi uyarınca 102.323,09 TL nin ödeneceği kabul edilerek 08/08/2018 tarihli mutabakatların verildiğini, söz konusu cari hesap mutabakıtı doğrultusunda bir kısım ödemeler yapılmış ise de mutabakatta belirttiği borcunu yerine getirmemiş olup, 2004 sayılı İİK 257.maddesi uyarınca müvekkilinin rehinle temin edilmemiş,

davacının mutabakatla kabul ettiği miktar içerisinde mevcut ve muacel olan 135.281,57 TL alacağı için iş bu ihtiyati haciz talebinde bulunma zarureti hasıl olduğunu, fazlaya ilişen tüm hakları saklı kalmak kaydı ile rehinle temin edilmemiş ve muaccel olan şimdilik 135.281,57 TL alacağı için uygun görülecek teminat ile ihtiyati haciz istenen şirketin yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece, taraflar arasında 08/08/2018 tarihli mutabakatlar düzenlendiği bildirilmiş ise de, mutabakat tarihinden ihtiyati haciz talep tarihine kadar uzun süre geçmesi nedeniyle, davalının ödeme yapmış olabileceği ve davacı tarafından bir kısım ödemelerin yapıldığının da bildirildiği, davalının yaptığı ödemelerin miktarının bildirilmediği, fatura ve cari hesaba dayalı taleplerinin yargılamaya muhtaç olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde, müvekkili şirket tarafından tedarikçi sözleşmesinin Noter marifetiyle feshedildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiğini, ihtiyati haciz istenen tarafından tedarikçi sözleşmesi uyarınca 289.453,68 TL bedelle mutabık olduğuna ilişkin belge verildiğini, fason üretim sözleşmesi için ayrıca 102.323,09 TL lik mutabakat verildiğini, ancak bu iş bu ihtiyati haciz talebinde fason üretim sözleşmesine ilişkin bir talebin olmadığını, 6102 sayılı TTK 94.maddesinde sözleşme veya ticari teamül uyarınca müvekkil tarafından tedarikçi sözleşmesinin fesh edildiğini,

fesihten sonra aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafından tedarikçi sözleşmesi açısından 289.453,68 TL borcu olduğunun kabul edildiğini, borcun muaccel olduğunu, alacağın rehinle temin edilmediğini, ihtiyati haciz şartlarının oluştuğunu, 289.453,68 TL için bir kısım ödemeler yapılmış ise de 135.281,57 TL lik alacak için ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, ilk derece mahkemesinin redde ilişkin usul ve yasaya uygun olmayan kararının kaldırılarak, ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki tedarikçi sözleşmesi cari hesap bakiye teyit belgesine dayalı ihtiyati haciz talebinin reddine karşı istinaf incelemesi talebinden kaynaklanmaktadır.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları" düzenlemiş olup,

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.maddesinin 1.fıkrası uyarınca; “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur...” Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. (HMK m.200).

Türk Ticaret Kanununun 89/1 maddesindeki tanıma göre, " iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya hukuki ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesidir "

Türk Ticaret Kanununun 94/1 maddesinde "Sözleşme veya ticari teamül uyarınca, belirli hesap devreleri sonunda devre hesabı kapatılır ve alacak ile borç kalemleri arasındaki fark belirlenir."düzenlemesine göre, uygulamada şirketler mutabakat metni düzenleyerek, cari hesabı karşılıklı teyit ederler.

Türk Ticaret Kanununun 97/1 maddesinde "Cari hesaba geçirilen alacak ve borç kalemleri ayrılmaz bir bütün oluşturur. Cari hesabın kesilmesinden önce taraflardan hiçbiri, alacaklı veya borçlu sayılamaz. Tarafların hukuki durumunu ancak sözleşmenin sonundaki hesabın kesilmesi belirler."

Türk Ticaret Kanununun 98/1 maddesinde "Cari hesap sözleşmesi;

a)Kararlaştırılan sürenin sona ermesi,

b)Bir süre kararlaştırılmadığı takdirde taraflardan birinin fesih ihbarında bulunması,

c)Taraflardan birinin iflas etmesi, halinde sona erer." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından sunulan 01/01/2018 başlangıç tarihli 31/12/2018 bitiş tarihli tedarikçi sözleşmesinin genel hükümler 1/4-a maddesi uyarınca taraflardan herhangi birinin sözleşmenin bitimine en az 1 ay kala yazılı olarak sözleşmenin feshini karşı tarafa ihbar etmesiyle sözleşmenin normal süresi sonunda sona ermiş sayılacağının düzenlendiği, alacaklı tarafından 20/07/2018 tarihinde Konya ...Noterliğinden ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tedarikçi sözleşmesinin feshedildiğinin belirtildiği, fesih ihtarnamesinin de 24/07/2018 tarihinde aleyhine ihtiyati haciz istenen şirkete tebliğ edildiği,

taraflar arasındaki tedarikçi sözleşmesinin 31/12/2018 tarihi itibariyle sona erdiği anlaşılmıştır. Cari hesap ilişkisinin TTK'nın 98. maddesine uygun şekilde sonlandırıldığı, aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlu şirket tarafından düzenlenen 08/08/2018 tarihli cari hesap mutabakatına ilişkin teyit belgesinde 31/07/2018 tarihi itibariyle 289.453,94 TL bakiye borcun bulunduğu kabul edilmiştir.

Yargıtay kararlarında, ihtiyati haciz kararı verilmesinde mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmadığı, yaklaşık ispat ölçülerinde ispatın yeterli olacağı belirtilmiştir (Emsal mahiyette Yargıtay 19. HD'nin 2017/4199 Esas 2018/5698 Karar, 2015/7000 Esas 2015/10983 Karar, Yargıtay 11. HD'nin 2017/2036 Esas 2017/3795 Karar sayılı içtihatı).

İhtiyati haciz isteyen alacaklı tarafından ibraz olunan sözleşme ve ekleri, fesih ihtarı ile cari hesap teyit belgesi, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı gözetildiğinde alacağın varlığı ve muaccel olduğu, rehinle temin edilmediği yaklaşık ispat yükümlülüğünün yerine getirildiği kabul edilerek; ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken talebin reddine karar verilmesi usul yasaya uygun görülmediğinden ihtiyati haciz talep edenin istinaf kanun yoluna başvuru talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince ihtiyati haciz talebinin kabulü yönünden hüküm kurulması gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır