Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/2444 K.2023/241

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan istirdat davasında ... tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından ... tarihinde Konya ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi yapıldığını, müvekkili üzerinde herhangi bir mal varlığı bulunmadığından bahisle emekli maaşına usul ve yasaya aykırı olarak haciz uygulandığını, müvekkilinin maaşından yapılan kesintilerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Konya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile yapmış oldukları şikayet neticesinde mahkeme tarafından şikayetin kabulüne, müvekkilinin emekli maaşı üzerinde bulunan haczin kaldırılmasına karar verildiğini, 5510 sayılı kanunun 93. Maddesinde yaşlılık aylığının haczedilemeyeceğinin düzenlendiğini beyan ederek fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin borçlu olmadığı halde cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı 41.786,28 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte istirdadına, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile, müvekkili şirkete olan borçlarından ötürü yaklaşık 500 bin TL borcun emekli maaşından yapılacak kesintilerle ödenmesi konusunda uzlaşıldığını, İcra Hukuk Mahkemesinde görülen davada haczin başvuru tarihi itibariyle kaldırılmasına karar verildiğini, kararın kesintilerin iade edilmesi şeklinde değil haczin kaldırılması şeklinde olduğunu, ayrıca Yargıtay kararlarında da şikayet tarihinden önceki kesintilere borçlunun itiraz etmemesinin zımni olarak kesintiye rıza gösterdiği şekilde anlaşılması gerektiği, şikayet tarihinden önceki kesintilerin talep edilmesinin MK.

Madde 2. Gereğince dürüstlük kuralına aykırı olduğu belirtilerek davanın reddedilmesi gerektiği yönünde karar verildiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ".... Ancak davamızın konusu şikayet işleminden önce tahsil edilen bedelin iadesinin mümkün olup olmayacağıdır. Dosya incelendiğinde davacının hakkında yapılan icra muamelesine karşı ilk önce muvafakat gösterdiği, emekli maaşı üzerine uygulanan hacze herhangi bir itirazı olmadığı icra dosyasından anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacının şikayet işlemi yapılıncaya kadar zımni bir kabulü söz konusudur.

Kaldı ki davacı daha sonra yasal hakkını şikayet yoluyla kullanmıştır. Kaldı ki davalı alacaklı şikayet sonrası herhangi bir tahsilat yapmadığı gibi davalının şikayetten önce yasal haklarını kullanmış olduğu aşikardır. Dosya incelendiğinde davacının kendi rızası ve muvafakati gözükmektedir.

Bu konuda Yargıtay'ın emekli maaşına icra yoluyla yapılan kesintilere zımnen rıza gösterip karşı konulmazsa yapılan işlemin dava edilinceye kadar yapılan kesintilerin geri istenemeyeceği belirtilmiştir. (Yargıtay 4. HD. 2017/2050 E. 2017/3383 K.) Söz konusu kararda geçmişe dönük yapılan kesintilerin iadesinin istenilmesinin Medeni Kanunun 2. Maddesindeki dürüstlük kurallarına aykırı olacağı çünkü olayda zımnen rızasının olduğu kabul edilmiştir.

Yine Yargıtay'ın ilgili kararında emekli maaşına konulan haczin ilk başlarda itiraz edilmeyerek zımnen rıza gösterilmesi uzun yıllar geçtikten sonra şikayet edilmesi dürüstlük kuralarına aykırılık teşkil edeceğinden, sadece şikayet tarihinden sonra kesintilerin durulacağı, daha önceden alınan bedellerin iade edilmeyeceğine karar verilmiştir.

Yargıtay kararları da dikkate alınarak davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulumuştur." gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından ...-...Karar sayılı kararında istirdat davası sonucu emekli maaşından yapılan kesintilerin geriye dönük olarak istenebileceği hüküm altına alındığını, davalarının kabulü gerektiğine dair bir çok emsal karar mevcut olduğunu, yerel mahkeme tarafından verilen kararda ayrıca yapılan bir diğer hata dava dilekçelerinde belirtildiği üzere davacı müvekkilinin borçlu olmayıp alacaklının borçlusu ...

Şti. olduğunu, şirket ortağı olan müvekkilinin şirket borçlarından kaynaklı sorumluluğu bulunmadığını, ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye payları ile sınırlı olduğunu ancak bu borcun yalnızca limited ortaklığına karşı olduğunu, anonim ve limited şirket ortaklarına ortağı oldukları şirketlerin üçüncü kişilere olan borçları nedeniyle şahsi mal varlıklarının haczedilemeyeceğini, işbu sebeple yapılan kesintiler haksız olup istirdat davalarının kabulü gerektiğini, yine maddi tazminat istemi davalarının tamamen reddi durumunda davalı lehine hükmedilecek avukatlık ücreti maktu vekalet ücreti olacağını,

nispi vekalet ücretinin hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; istirdat talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Uyuşmazlık, haksız olarak haczedilen emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyasından davalı/alacaklı tarafından borçlular dava dışı ....Ltd.Şti ve davacıya karşı ... tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığı, borçlunun ödeme emrinin düzenlenmesinden bir gün sonra ve henüz takip kesinleşmeden icra dosyasına sunduğu ... tarihli dilekçesi ile tüm itiraz haklarından feragat ettiğini, ayrıca almakta olduğu emekli maaşından 01 Nisan 2015 tarihinden itibaren aylık 1.500,00 TL kesilerek dosyaya gönderilmesine muvafakat ettiğini bildirdiği, alacaklının talebi üzerine borçlunun emekli maaşına haciz konulduğu, davacı/borçlu tarafından açılan davada Konya ...

İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas- ... Karar sayılı kararıyla şikayetin kabulü ile emekli maaşı üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Konya ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas- ... Karar sayılı kararını inceleyen Ankara BAM ... Hukuk Dairesi ... Esas- ...Karar sayılı kararında "......İİK 83/a maddesi gereğince borçlunun hacizden önceki dönemde haczi mümkün olmayan bir mal veya hakkın haczedilebileceğine dair alacaklı ile yapmış olduğu anlaşmaların geçerli olmayacağı, ödeme emrinin şikayetçi borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, bu durumda henüz doğmamış haktan feragat edilemeyeceğinden borçlunun ödeme emri tebliğinden ve sürelerden feragatının sonuç doğurmayacağı, muvafakatın icra takibi kesinleşmeden önce verilmesi nedeniyle geçerli olmadığı...." gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararına karşı istinaf talebinin reddine karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Emekli maaşından haciz ile yapılan kesintinin istirdadı davasında Yargıtay Kapatılan ... Hukuk Dairesi ... Esas- ...Karar sayılı kararında "....Mahkemece, Yargıtay uygulamalarına göre haczi caiz olmayan bir malın haczine borçlu muvafakat verebileceği gibi şikayet yoluna gitmeyerek zımnen de rıza gösterebileceği, bu hali ile davacı borçlunun 5 yıl gibi bir zaman şikayet yoluna gitmeyerek zımnen rıza göstermiş olduğunun kabul ve kanaati ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA..." şeklinde karar vermiştir.

Davacının açmış olduğu şikayet davasında, şikayet tarihi itibariyle hacze muvafakat etmediğine dair iradesini ortaya koyduğu sabittir. Davacının emekli maaşından kesinti yapılmasına, şikayet davasını açtığı tarih itibariyle muvafakat etmediği anlaşılmakla bu tarihten sonra yapılan kesintiler yönünden davanın kabulü gerekir.

Mahkemece İcra Mahkemesinde açılan bahsi geçen davadan önce ve sonra davacının maaşından ne kadar kesinti yapıldığı araştırılarak ve gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Bu nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, deliller yeniden toplanarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç