Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/2473 K.2023/520

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 17/07/2020 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ürettiği gofret türü ürünlerin Samsun ilindeki müşterisi ... 'ya nakledilmek üzere davalıdan taşıma işi istenildiğini, davalının da ... numaralı taşıma senedini düzenleyip imzalayarak ... plakalı tırı müvekkiline gönderdiğini, ... tarih ... numaralı 40.603,78 TL bedelli faturada geçen ürünlerin tıra yüklendiğini, aradan 3 gün geçmesine rağmen tırın ve tır sürücüsü ... 'in teslim yerine ulaşmamaları nedeniyle davalı ile görüşme yaptıklarını, davalının tır sürücüsünün yüklü malları çaldığını ve sürücüye ulaşamadıklarını bildirdiğini,

(6762 Sayılı) TTK'nun 808. maddesi gereğince taşıma işleri komisyoncusu olan davalının TTK'nun 809 ve 784. maddeleri gereğince meydana gelen zarardan müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, sonradan anladıkları kadarıyla gerek tırın plakasının gerekse sürücünün kimlik ve belgelerinin sahte olduğunu anladıklarını, davalının basiretsiz davranarak müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, ürünlerin bir kısmının ele geçtiğini,

ele geçmeyen ürünlerin varış yeri olan Samsundaki rayiç değerinden davalının sorumlu olduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 18.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşımayı yapanın ve malları çalanın müvekkili olmadığını, müvekkiline husumet düşmediğini, müvekkilinin küçük bir iş yerinde taşıma komisyoncusu olarak faaliyet gösterdiğini, davacı şirketin müvekkilinden araç lazım olduğunu ve bir araç bulmasını istemeleri üzerine kamyon garajı içinde bir araç temin ederek davacı şirkete gönderdiğini, fiyat konusunda ... plakalı aracın sürücüsü ... ve sahibi ... 'in davacı ile anlaştıklarını, müvekkilinin ehliyet, ruhsat ve K1 belgesinin fotokopilerini alarak kendisini bu şekilde tanıtan kişileri davacıya gönderdiğini,

müvekkilinin bu işten 49,56 TL para kazandığını ancak o kişilerin aldıkları yükü yerine ulaştırmamasından taşıyıcı veya taşıma komisyoncusu olmayan müvekkilinin bir sorumluluğunun olmadığını, müvekkilinin adı geçen kişileri ve yükü bulabilmek ve kimliklerini belirleyebilmek için yoğun gayret gösterdiğini, yüklü malların Kızıltepe ilçesinde boşaltılırken yakalandığını davacı şirketten öğrendiklerini, müvekkilinin en fazla tellallık yapıyor olabileceğini ve somut olayda tellalın da bir sorumluluğunun olmayacağından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; ".... sanık ... hakkında Karaman ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile dava konusu taşıma işi nedeniyle kimliği belirlenemeyen başka bir kişi ile birlikte hareket ederek dava konusu taşıma işini sahte belgelerle üstlendikleri ve Samsun'a götürülmesi gereken faturalı malların sanık tarafından götürülmeyerek davacı müştekiyi dolandırdıkları, Nusaybin ilçesindeki ... isimli kişiye malları sattıkları ve malların bir kısmına güvenlik güçleri tarafından el konulduğu, bilirkişi raporuyla davacı şirketin ele geçen ürünlerinin piyasa rayiç değerlerinin 25.710,00 TL olduğu ancak davacı şirketin ele geçirilemeyen mallarının piyasa rayiç değerinin ise 14.893,78 TL değerinde olduklarının anlaşıldığı,

davalının taşıma işleri komisyonculuğu yaptığı, davalı ...'in dava konusu taşıma işi nedeniyle 07/08/2007 tarihli taşıma senedini düzenlediği, davacının Samsun'a göndereceği mallar için davalıdan bir araç istediği, sahte kimlik kullanan kişileri bilmeden davalı davacıya yönlendirdiği, davalının çalınan malları ve sahte kimlik kullanan olduğunu bilmediği kişileri yakalattırmak için elinden gelen gayreti de gösterdiği, davalının, dava konusu taşıma işinde taşıyıcı gibi sorumlu olduğu,

eTTK gereğince taşıtanın, uğradığı zararları taşıma zincirindeki kişilerden herhangi birinden isteyebileceği, davalının, taşıma işinde taşıyıcı gibi sorumlu olduğu, davacının güvenlik güçleri tarafından ele geçirilen malları arasında 14.893,78 TL değerindeki mallarının bulunmadığı, bu malların ... ve kimliği belirlenemeyen arkadaşı tarafından dolandırıcılığa konu edilerek bir şekilde yok edildikleri, ... mahkum olmasa ve hatta gerçeğe uygun belgelerle taşıma işi yapılmış olsaydı bile davalının bu zararlardan yine sorumlu olacağı...." gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile.

14.893,78 TL'nin dava tarihi olan 19/09/2007 tarihinden itibaren değişen oranlarda hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. 26/02/2015 tarihli beyanlarını tekrarla.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun 808. maddesi hükmünce müvekkilin taşıma işleri komisyoncusu olmadığını, müvekkilin kendi namına eşya taşıtmadığı gibi davacı hesabına da taşıtma yapmadığını, taşıyanının ücretini de bizzat davacının kendisinin ödediğini, bu sebeple taşıyana malı teslim edenin de bizzat davacı olduğunu, dolayısıyla davacının gönderen olduğu ceza dosyası beyanları ile açıkça sabit olduğunu, davacının dayandığı taşıma senedinin tamamen hile ile müvekkile imzalatıldığını, davacının dayandığı ... tarihli taşıma senedinde güya malları müvekkilin teslim aldığı gibi bir ibare yazmakta ise de Karaman ...

Asliye Ceza Mahkemesinin gerekçeli kararında da tespitlerin yapılmış olup, bu tespitlerin mahkemeyi bağladığını, mahkemenin yerinde olmayan gerekçe ile davayı kabul etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gibi bu hususta hiç bir inceleme ve araştırma da yapmadığını, ayrıca tarafları lehine asgari ücretin altında nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Taşıma komisyonculuğu sözleşmesinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacının taşıtan, davalının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, davalının, davacının Samsun'a götürülecek mallarının taşınması hususunda piyasadan taşıyıcı bulduğu, davalının piyasadan bulduğu taşıyıcıların sahte plaka ve sahte kimlikleri kullanarak kendilerine teslim edilen malları, götürülecek yere teslim etmedikleri ve bu şekilde davacıyı dolandırdıklarının, Karaman ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kesin hükme bağlandığı, ilgili dosyada dava dışı ... isimli şahsın mahkumiyetine karar verildiği, bilirkişinin dosyaya sunduğu 10/01/2020 tarihli rapor ile, taşınan malların değerinin 40.603,78 TL olduğu, malların 25.710,00 TL'sine el konulduğu, ele geçirilemeyen malların değerinin 14.893,78 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nın 808. maddesi hükmüne göre, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkili hesabına eşya taşımayı sanat ittihaz etmiş olan kimse taşıma komisyoncusudur. TTK 809 maddesinde taşıma komisyoncusunun tedbirli bir tacir gibi taşıyıcıları seçmeye, müvekkilinin menfaatlerini korumaya mecbur olduğu öngörülmüştür. Aksi halde, aynı yasanın 814. maddesine göre, eşyayı taşıttığı kimselerin fiil ve kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulacağı kabul edilmektedir.

TTK 808/2 maddesi delaletiyle TTK 781.maddesi gereğince taşıma komisyoncusu da taşıyıcı gibi, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde; uğradığı zıya ve hasardan sorumlu olacaktır. Yine TTK 784/2 maddesi gereğince taşıyan, taşınan eşyanın gönderilene teslimine kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi kusuru gibi sorumludur.

6762 sayılı TTK'nın 815.maddesi gereğince taşıma komisyonculuğu sözleşmesinden doğan davalar 1 yılda zamanaşımına uğrayacak olup, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesince yukarıdaki tespitler doğrultusunda davanın kısman kabulüne karar verilmesi yerindedir. Bu nedenle davalının ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Ancak dava değeri 18.000,00 TL olup, reddedilen kısım üzerinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT hükümleri gereğince davalı yararına 3.106,22 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 1.806,22 TL vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde olmamıştır.

Bu eksikliğin giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı vekilinin kararın vekalet ücretine ilişkin kısmına yönelik istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2.maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç