Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/2819 K.2020/1671

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya Asliye .... Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile açılan istirdat davasında 04/09/2020 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili .. ... Maden İnş.Taah.Tur.San.Tic.Ltd.Şti'nin Antalya ilinde yağ işi ile iştigal ettiğini ve davalı şirket ile yıllardır ticari ilişkilerinin bulunduğunu, müvekkili şirketin dava dışı . .. . .. Mod. İnş. İth. İhr. San ve Tic.Ltd.Şti. alacağına karşılık aldığı ...

Ankara .... şubesine ait .... numaralı 52.000 TL bedelli çeki borcuna karşılık davalı şirkete ciro edilmek suretiyle verdiğini, bilahare davalı şirket tarafından müvekkilinden teslim alınan 52.000 TL çekin tahsili için keşideci ve cirantalar hakkında Konya .... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını söz konusu icra dosyasının ... İcra Müdürlüğü'nün kapatılmasından sonra Konya ...İcra Müdürlüğüne devredilmiş ve .../...

Esas numarasını aldığını, müvekkili firmanın iş bu icra takibinin başlatılmasından sonra davalı şirkete değişik tarihlerde toplam 40.600,00 TL haricen ödeme yapmasına karşın alacaklı şirket vekili tarafından icra dosyasına sadece 35.800,00 TL tahsilat bildirildiğini, icra müdürlüğü tarafından eksik bildirilen tahsilatlar ve müvekkilinin çek tazminatından sorumlu olmamasına karşın hatalı yapılan hesaplama sonucu oluşan bakiye borç miktarının da haciz baskısı ile yine davalı şirkete ödenmek zorunda kalındığını belirterek yapılan ödemeler ödeme tarihlerine göre mahsup edildiğinde müvekkilinin borcunun olmadığının anlaşılacağını belirterek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.800,00 TL miktar yönünden davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, bilahare 12/07/2018 tarihli dilekçesi ile menfi tespit davasının, haciz baskısı altında dosyaya borcu ödemiş olmaları nedeniyle istirdat davası olarak devam edilmesini talep etmiş, 17/02/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile de dava değerini 10.110,62 TL artırarak 15.910,62 TL'ye çıkarmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davanın Kabulü ile; davacının Konya... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyası nedeniyle 29.12.2015 tarihi itibariyle davalıya 4.800,00 TL borçlu olmadığının tespitine, takip dosyasında davacı aleyhine yapılan icra takibinin 29.12.2015 tarihi itibariyle 4.800,00 TL.lik kısmı itibariyle iptaline, davalının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu davacı tarafça kanıtlanamadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dosyasının yargılaması devam ederken müvekkillerinin icra dosyasına konu borcu haciz baskısı altında 28/06/2018 tarihinde ödemek zorunda kaldığını ve dosyanın infaz edildiğini, ödemeden sonra dava dosyası konusunun istirdada dönüştüğünü, ilk derece mahkemesi tarafından müvekkilinin icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı paranın davalıdan istirdadına karar verilmesi gerektiğini, konusu istirdat olan dava dosyasında müvekkilinin borcunun olmadığının tespitine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

17/02/2020 tarihli dilekçeleri ile davada talep ettikleri meblağı bilirkişi raporu doğrultusunda 15.910,62 TL olarak ıslah ettiklerini, ıslah taleplerine rağmen mahkeme tarafından borçlu olmadığın tespitine karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

"Anayasanın harç alınmasındaki kanunilik ilkesi gereğince Harçlar Kanunu'nun 1. maddesinde alınacak harçlar arasında yargı harçları da sayılmıştır. Yargı harcı devletin mahkemeler aracılığıyla yaptığı hizmete, bu hizmetten yararlananların sağladığı katkıdır." ( Y.İ.B.K. 16.12.1983 tarih 5/6 karar)

"Bir kamu hizmetinden dolayı harç alınabilmesi, bu hizmetin kanunla belirlenmesine ve bu hususla ilgili harç alınmasına ilişkin düzenlemelerin de kanunda yer almasına bağlıdır.

Nitekim T.C. Anayasa'sının 73. maddesinde "vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır" hükmü öngörülmüştür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.04.2017 tarihli ve 2017/1-1201 Esas, 2017/716 Karar sayılı içtihadında açıklandığı üzere.

Kanunla açıkça yargı harçlarından muaf olduğu ya da işleminin müstesna olduğuna ilişkin düzenleme yapılmamış olan herkes, bu harçları ödemekle yükümlüdür.492 sayılı Harçlar Kanunu harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun (temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın) mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlemiş ve buyurucu nitelikteki “Harcı Ödenmeyen İşlemler” başlığını taşıyan 32. maddesinde, “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz.

Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmü getirilmiştir.

Aynı Kanun'un 30.maddesinde ise , yargılama sırasında tespit olunan dava değerinin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı belirtilmiştir.

Böyle bir durumda, mahkemece yapılacak iş; harcın tamamlanması için verilen sürede harcın tamamlanmaması halinde, HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına; maddede belirtilen süre içerisinde harcın yatırılmadığı, dosyanın yenilenmediği anlaşıldığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinden ibarettir."8.HD. 30.09.2020 tarih,2018/5525 esas, 2020/5591 karar.

Yukarıda özetleri verilen yargı kararları nazara alındığında; her ne kadar ilk derece mahkemesi bilirkişi raporlarını esas almak suretiyle hüküm kurmuş ise de; dava dilekçesi incelendiğinde; davacı talebinin, takibe konu edilen alacaklardan çek tazminatı ile ilgili 5.200,00 TL'den sorumlu olmadığının ve takip tarihinden sonra 40.600,00 TL ödeme yapmasına rağmen davalı alacaklının icra dosyasına 35.800,00 TL'yi aldığına ilişkin beyanda bulunduğu, 4.800,00 TL'lik ödeme ile ilgili icra dosyasına bildirimde bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu, davacı talepleri nazara alındığında dava değerinin 10.000,00 TL olduğu,

ancak davacı tarafından 4.800,00 TL üzerinden peşin nispi harcın yatırıldığı gözardı edilerek eksik harç tamamlattırılmadan yargılamaya devam edilmesi doğru olmadığından bu hususun kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle resen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK 120. maddesi gereğince ve HK 30. maddesi doğrultusunda işlem yapıldıktan sonra toplanan deliller esastan değerlendirilmek üzere HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır