Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/398 K.2022/219

T.C. KONYA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/11/2019

NUMARASI

Esas - Karar

DAVACI

VEKİLLERİ

İSTİNAF EDEN

DAVALILAR

VEKİLİ

:

DAVA

Şirket Ortağı Olunmadığının Tespiti ve Alacak

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 22/02/2022

YAZIM TARİHİ : 24/02/2022

Taraflar arasında görülen davada Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E- ... K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar ...., ... ve .... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, davalı şirketin yurt dışında yaşayan vatandaşlardan haksız ve usulsüz SPK kararlarına aykırı para topladığını ve haklarında bir çok soruşturma olduğunu, müvekkilinin davalı şirkete yüksek faiz getireceği vaadiyle biriktirdiği parayı daha sonra verilecek hisse senedine karşılık olarak yatırdığını, geri verileceğinin taahhüt edilmesine ve defalarca talep edilmesine rağmen geri alamadığını, davalıların Bankacılık Kanunu, TTK, SPK ve diğer kanunlara aykırı para topladığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.768,00 Euro'nun ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 48.845,00 Euro artırarak toplamda 50.613,00 Euro'nun ödeme tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalılar ...., ... ve ... vekili, dava dilekçesine ekli olarak sunulan belgeleri kabul etmediklerini, müvekkili yönünden belgelerin bağlayıcı olmadığını, TTK'nın 329 ve 405. maddeleri gereğince şirket ortaklarının hisse bedellerini şirketten geri istemesinin ve şirketin kendi paylarını geri almasının mümkün olmadığını, davacının müvekkili şirkete veya şirketlere her an geri alabileceği garantisi ile para verdiğine ilişkin iddianın gerçek olmadığını, hile iddiasının yasal dayanağının bulunmadığını, işbu uyuşmazlıkta haksız fiil hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını,

müvekkili şirketin bankacılık mevzuatına dayanarak mevduat toplamadığı gibi bunun mümkün de olmadığını, aynı şekilde müvekkilinin SPK, TTK ve BK hükümlerini de ihlal etmediğini, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, zamanaşımını durduran ve kesen sebepler bulunmadığı gibi zamanaşımı def'inin dürüstlük kuralına aykırı görülemeyeceğini, davacının dürüstlük kuralına aykırı davranarak işbu davayı açtığını, ticari faiz talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını, davacının Türkiye’de mutad meskeni olmadığından teminat yatırılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulü ile, davacı ile davalı şirket arasında geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitine, 50.613,00 Euro'nun dava tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işletilecek 3095 Sayılı Kanun'un 4/A maddesi gereğince T.C. Devlet Bankalarının bir yıl vadeli Euro cinsindeki dövize uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ...., ... ve ... vekili, mahkemenin davacının ödeme ve hile iddiasını ispat ettiğine yönelik kabulü yasaya aykırı olduğu gibi, zamanaşımı def'inin dürüstlük kuralına aykırı bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesinin de usul ve yasa aykırı olduğunu, davalı tarafından SPK'ya sunulan CD ve üst yazı içeriklerinin yanlış değerlendirildiğini, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığına yönelik kabulün TTK 329 ve 405. maddelerine aykırı olduğunu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının elinde bulunan hisse senetlerinin iadesine karar verilmemesinin,

bir kısım ödeme belgelerindeki miktarın düşülmemesinin hukuka aykırı olduğunu, ıslah ile artırılan miktar bakımından ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, dava tarihindeki yabancı paranın değeri üzerinden zarar hesabı yapılmasının ve yasal faiz yerine avans faizine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin yemin delilini kullanma haklarını engellediğini ve isticvap isteminin de usul ve yasaya aykırı bir şekilde reddedildiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı şirkete ortak olunmadığının tespiti ile yatırılan paranın iadesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davaya konu ...'nin ünvanının .... olarak değiştirildiği, bilahare ....'ye devredilmesi suretiyle birleştirilmesine ve tasfiyesiz infisahına karar verildiği ve sonrasında .... ünvanının da .... olarak değiştirildiği anlaşılmıştır.

İlk derece Mahkemesince delillerin esastan değerlendirilmesi ve istinaf kanun yoluna başvurulmasından sonra Dairemizce henüz istinaf sebepleri esastan incelenmeden 7194 sayılı Yasanın 41. maddesiyle 3332 sayılı Yasaya "31/12/2014 tarihine kadar, pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan ve payları borsada işlem gören anonim ortaklıklar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak nominal ya da primli değer üzerinden pay veya pay adı altında satışı yapılmış olan her türlü araç,

6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun kaydileştirmeye ilişkin şartlarına tabi olmaksızın 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu ile 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında pay addolunur, bu ortaklıklara yapılan ödemeler pay karşılığı yapılmış kabul edilir ve ortaklık ilişkisi kurulmuş sayılır.

Bu payların kaydileştirilmemiş olması ortaklık haklarına halel getirmeyeceği gibi ortaklık ilişkisinin kurulmadığı da iddia edilemez.

Birinci fıkra kapsamında kurulmuş olan ortaklık ilişkileri hakkında; geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığı veya primli pay satışı yapıldığı ileri sürülerek sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, sözleşme öncesi görüşmelere aykırılık veya sözleşmeye aykırılık nedenlerine dayalı olarak açılan ve kanun yolu incelemesindekiler dahil görülmekte olan menfi tespit, tazminat veya alacak davalarında, karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilir ve yargılama gideri ile maktu vekalet ücreti ortaklık üzerinde bırakılır." şeklinde Geçici 4. madde eklenmiştir.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun 16 maddesinde de "(1) (Değişik birinci cümle: 28/11/2017-7061/109 md.) Payları borsada işlem gören ortaklıklar ile kitle fonlaması suretiyle halktan para toplayan ortaklıklar hariç olmak üzere pay sahibi sayısı beş yüzü aşan anonim ortaklıkların payları halka arz olunmuş sayılır. Bu ortaklıklar halka açık ortaklık hükümlerine de tabi olurlar.

(2) Payları borsada işlem görmeyen anonim ortaklıklar, halka açık ortaklık statüsünü kazandıktan sonra en geç iki yıl içinde paylarının işlem görmesi için borsaya başvurmak zorundadırlar. Aksi durumda, Kurul, bu payların borsada işlem görmesi veya ortaklığın halka açık ortaklık statüsünden çıkarılması için, ortaklığın talebini aramaksızın gerekli kararları alır. (3)(Ek: 28/11/2017-7061/109 md.) (Değişik Cümle: 27/12/2018-7159/8 md.)...." hükmü düzenlenmiştir.

Bu kapsamda öncelikle, yasal düzenlemenin taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi kapsayıp kapsamadığı ve davalı şirketin yasal düzenlemede belirtilen şirketlerden olup olmadığı yönünden delillerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Davalı şirketin yasal düzenlemede belirtilen 31/12/2014 tarihinden önce, BIST (İMKB) yönetim kurulunun 23/10/2012 tarihli toplantısında ortaklığın paylarının halka arz edilmeksizin 2. ulusal pazarda 23/11/2012 tarihinden itibaren işlem görmesine karar verildiği ve 23/11/2012 tarihinden itibaren işlem görmeye başladığı mevcut delillerden anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacı tarafça, davalı şirkete para yatırdığı ve karşılığında kendisine "ortaklık durum belgesi" ve hisse senetleri verildiği, sonrasında paranın istenmesine rağmen iade edilmediği ileri sürülerek, yatırılan paranın faiziyle tahsili talep edilmiş, davalı tarafça ise, davacı tarafından davalı şirkete para yatırılmış ise, şirkete ortak olmak maksadıyla yatırıldığı ve karşılığında kendisine nominal bedelli hisse senedi verildiği, şirket pay sahibi olarak da şirket kayıtlarına kaydedildiği,

anonim şirketin 6762 sayılı TTK'nın 329 ve 405. maddeleri uyarınca kendi hisselerini temellük etmesinin ve bunun sonucu olarak yatırılan paranın iadesinin mümkün olmadığı aksinin kabulü durumunda ise, davanın süresinde açılmadığı ve alacağın zamanaşımına uğradığı savunularak, davanın reddi istenmiştir.

Yukarıda yapılan açıklama ve tespitler nazara alındığında, taraflar arasında görülmekte olan davanın 05/12/2019 tarihinde 3332 sayılı Yasaya eklenen Geçici 4. madde kapsamında olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle, tarafların iddia ve savunmaları ile ilgili bildirdiği deliller esastan değerlendirilmeden, 743 sayılı MK.

48 (4721 sayılı TMK 50. maddesi), 6762 sayılı TK 7 ve 321 (6102 Sayılı Yasanın 7/1 ve 371/5. maddeleri) ile 818 sayılı BK 145 (6098 sayılı TBK'nın 166/2. maddesi) maddelerindeki düzenlemeler ve davalı gerçek kişiler hakkında sadece davalı şirket yöneticisi olması sıfatıyla şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna ilişkin iddia gözönünde bulundurulmak suretiyle 7194 sayılı Yasanın 41. maddesiyle 3332 sayılı Yasaya eklenen geçici 4. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince açılan dava ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,

yargılama giderlerinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına, davacı lehine, davalı şirket aleyhine karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince maktu ücret-i vekalete hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

R.T