Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2020/944 K.2020/1115

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye .......... Ticaret Mahkemesinin ............ Esas sayılı dosyası ile açılan tespit davasında 09/12/2019 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye elektrik piyasasında elektrik üretimi ve ticaret yapmak amacıyla kurulmuş bir şirket olduğunu, bu amaçtan hareketle müvekkili şirketin Konya Seydişehir Organize Sanayi Bölgesi (OSB) sınırları içerisinde kalan alanda lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) kurmak ve işletmek amacıyla Seydişehir OSB'den arsa tahsisi talebinde bulunduğunu ve Seydişehir ÖSB Yönetim Kurulu tarafından 30/04/2014 tarihli ve ..........sayılı kararla "Konya ili Seydişehir ilçesi, .......

Köyü, ......

Ada, ..... ve ......nolu parseller" deki toplam 67.415 m2lik alanın müvekkili şirkete tahsisine karar verildiğini, 12/05/2014 tarihli ve .........sayılı kararla Arsa Tahsis Durum Belgesi düzenlendiğini ve 12/05/2014 tarihli "Arsa Tahsis Sözleşmesi" ile de arazinin müvekkili şirkete tahsis edildiğini, 12/05/2014 tarihli "Arsa Tahsis Sözleşmesi"nde %10 peşin, kalanı 4 eşit taksit halinde 4 yılda ödenmesi kararlaştırılan tahsis bedelinin tamamı müvekkili şirket tarafından 13/05/2015 tarihi itibariyle ödendiğini,

müvekkili şirket Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik uyarınca Seydişehir OSB'den tahsis edilen arsada kurulacak lisanssız GES'lerle ilgili olarak bölgesel elektrik dağıtım şirketi davalı MEDAŞ'a yapacağı bağlantı başvurusu kapsamında Meram EDAŞ'a sunulmak üzere ilgili yerel idarelerden gerekli belgeleri alarak,

bağlantı başvurularını MEDAŞ'a yaptığını, müvekkili şirketin bağlantı başvuruları MEDAŞ tarafından olumlu değerlendirilmiş ve her bir GES projesi için müvekkili adına Bağlantı Anlaşmasına çağrı mektubu düzenlendiğini, toplam 3 GES projesi için MEDAŞ'tan çağrı mektuplarını alan müvekkili şirketin Elektrik Piyasasında Lisansssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik'in 9/3 maddesi uyarınca söz konusu GES'lerin Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği'ne göre proje onaylarını almak üzere TEDAŞ'a başvuru yaptığını,

projelere ilişkin TEDAŞ proje onay süreci devam Seydişehir OSB daha önce OSB sınırları içindeki arsada GES kurulumuna dair 08/01/2014 tarihli ve .......sayılı yazısıyla Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından görüş istemiş ve Bakanlık da 20/02/2014 tarihli ve ..... sayılı cevabi yazısında "OSB'ler içindeki arsaların GES kurulumu için tahsis edilip edilmeyeceğine OSB Yönetim Kurulu'nca değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği"ni bildirmiş olmasına rağmen, 11/08/2015 tarihli ve .... sayılı yazısıyla müvekkiline ait GES'lerin üzerinde kurulacağı OSB içindeki arsanın bu amaçla tahsisinin yapıldığını Bakanlığa bildirerek,

bu arsa üzerinde GES kurulup kurulmayacağı konusunda yeniden görüş istendiğini, Bilim ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 24/08/2015 tarihli ve .... sayılı görüş yazısında ilgili mevzuat hükümlerine atıf yapılarak değerlendirme yapıldığını, Seydişehir OSB arsa tahsis işlemine ilişkin herhangi bir iptal kararı olmadan ve henüz hiçbir işlem yapmadan, 10/09/2015 tarihli ve ... sayılı üst yazısı ekinde Bakanlığın 24/08/2015 tarihli ve ...sayılı görüş yazısını davalı MEDAŞ'a ilettiğini, davalı MEDAŞ da Seydişehir OSB'nin 10/09/2015 tarihli ve ....sayılı üst yazısı ekinde gönderilen Bakanlık görüşünden yola çıkarak,

müvekkiline ait GES projelerine ilişkin olarak bağlantı başvurusu aşamasında kendisine "üretim tesisinin kurulacağı yere ait tapu kaydı veya kira sözleşmesi veya kullanım hakkını gösterir belge" olarak sunulan arsa tahsis karar ve sözleşmelerinin geçersiz olduğunu, dolayısıyla bu projeler için düzenlenen çağrı mektuplarının da geçersiz hale geldiğine karar verdiğini, davalı MEDAŞ'ın çağrı mektuplarının geçersiz hale geldiği yönündeki 29/09/2015 tarihli ve ....sayılı dava konusu kararının iptali talebiyle Konya ...

İdare Mahkemesi nezdinde 02/12/2015 tarihinde iptal davası açıldığını, yaklaşık bir buçuk yıl sonra Mahkemenin 15/03/2017 tarihli ve ...

Esas - ....Karar sayılı kararıyla dava konusu uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verildiğini, MEDAŞ'ın 29/09/2015 tarihli ve ....sayılı işleminin hukuka aykırılığının tespiti ile MEDAŞ'ın kanuni yükümlülüklerinin ifası kapsamında müvekkili şirketle bağlantı anlaşmalarını imzalanmasına karar verilmesi talebiyle iş bu davanın açılmış olduğunu beyan ederek,

açıkça hukuka aykırı ve telafisi imkansız zararlar doğurmaya devam etmekte olan uyuşmazlık konusu 29/09/2015 tarihli ve ....sayılı davalı şirketin işleminin ihtiyati tedbir yoluyla icrasının geri bırakılmasını/durdurulmasını, tazminat ve diğer alacak hakları saklı kalmak kaydıyla dava sonunda da 29/09/2015 tarihli ve .....sayılı davalı şirket işleminin hukuka aykırılığının tespitini ve davalının Kanun'dan doğan müvekkili şirketle sözleşme yapma yükümlülüğünün ifasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü ile, davalının yapmış olduğu işlemlerde kusurlu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

ANKARA BAM 23. HUKUK DAİRESİNİN KARAR ÖZETİ

"HMK'nın "Ön inceleme" başlıklı 352/1,a maddesi: "(1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda aşağıdaki durumlardan birinin tespiti hâlinde öncelikle gerekli karar verilir: a) İncelemenin başka bir dairece veya bölge adliye mahkemesince yapılmasının gerekli olması..." hükmünü içermektedir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 06/06/2018 tarih ve 217 sayılı kararı uyarınca 03/09/2018 tarihi itibariyle faaliyete geçmiştir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesinin 09.12.2019 tarihli kararının istinaf incelemesini yapmakla 03.09.2018 tarihi itibariyle faaliyete geçen Konya Bölge Adliye Mahkemesi yetkilidir.

Dosyada, ilk derece mahkemesince 07.06.2017 tarihinde verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizce, 19.10.2017 tarih ve .... E., ......K. sayılı kararla HMK m. 353. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun Ek 1. Maddesinde, "Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır." hükmü mevcut ise de davada ara karar niteliğinde bulunan ihtiyati tedbir istemi istinaf yolu ile incelenmiş, uyuşmazlığın esası bakımından daha önceden herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

Davanın esası hakkında karar verildiğinde istinaf incelemesinin, mahkemenin karar tarihi itibariyle bağlı bulunduğu Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiğinden Dairemizin yetkisizliğine" şeklinde karar verilmiştir.

KARŞI YETKİSİZLİK KARARI GEREKÇESİ

Dava dosyasında yapılan incelemede; davanın ihtiyati tedbir talebine ilişkin olarak 30/05/2017 tarihinde açıldığı, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, bu ara karara karşı davacının kanun yoluna başvurduğu, dava dosyasının istinaf incelenmesi için Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesine gönderildiği, dairece yapılan istinaf incelemesi sonucunda; 19/10/2017 tarih ....esas .... karar sayılı karar ile istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verildiği,

İlk derece mahkemesine gönderilen dava dosyası üzerinde yapılan yargılama sonucunda 09/12/2019 tarihinde davanın kabulüne karar verdiği ve bu karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, dava dosyasının yasal düzenleme gereğince istinaf incelemesi için yetkili ve görevli Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesine gönderildiği,

Ankara BAM 23. Hukuk Dairesince 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez.

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır." düzenlemesi gereğince istinaf incelemesi yapması gerekirken; yetkisizlik kararı vererek Konya BAM'a gönderilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine 12/02/2020 tarihinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 22: (1) Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur. (2) İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.

Madde 341: (1) İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Madde 391: (3) İhtiyati tedbir talebinin reddi hâlinde, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince ihtiyati tedbire ilişkin yasal düzenlemede belirtilen ilk derece mahkemesi kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği ve başvurunun incelenmesi usulü açıkça belirtilmiştir.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar ile Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin bu konudaki 2018/5987 esas 2018/8404 karar, 2018/4984 esas 2018/6682 karar, 2018/2547 esas 2018/4558 karar, 2019/988 esas 2019/1842 karar sayılı ilamları nazara alındığında; Konya Asliye .... Ticaret Mahkemesinin 09/12/2019 tarih .... esas ... karar sayılı kararına ilişkin istinaf incelemesi ile ilgili delilleri değerlendirmede Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatiyle dairemizin yetkisizliğine ve oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın merci tayini için karar verilmek üzere Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine re'sen gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır