Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1044 K.2022/2047

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 02/02/2021 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalılar ile evinin iç kısmındaki ahşap merdiven yapımı, taban ve tavan için ahşap ve plastik lambri işçiliği, mutfak dolapları, laminant parke işçiliği, mermer mutfak tezgahı işlerinin yapımı hususunda toplam 9.855,00-TL bedel üzerinden anlaştığını, müvekkilinin mutfak tezgahının mermeri ve takılması işi için davalılara 400,00-TL verdiğini, tezgahın takıldığını, müvekkilinin tavan için plastik lambrileri, taban için laminant parkeleri aldığını, ahşap parkeler ile ızgaraları alacağı sırada davalıların 1.600,00-TL ücret istediğini,

aradan 3 ay geçmesine rağmen herhangi bir işin yapılmadığını ve bunun üzerine davalıların 1.200,00-TL avans istediklerini, borçlu olmamasına rağmen müvekkili tarafından imzalanan biri boş, diğeri tahrif edilmiş 3.500,00-TL ve 2.600,00-TL değerindeki senetlerin lehtar kısmına ..., hamil kısmına ... yazılarak müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile 17/06/2017 tanzim tarihli 2.600,00-TL bedelli ve 01/06/2017 tanzim tarihli 3.500,00-TL bedelli senedin iptaline karar verilmesini yargılama giderlerinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı aleyhine Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine geçildiğini ve takibin kesinleştiğini, davacı tarafından açılan davanın kambiyo senedinden doğan alacağın hüküm ve kuvvetini ortadan kaldırmaya matuf olduğunu, davacı tarafından gösterilecek delillerin de buna elverişli olması gerektiğini, ancak davacının davaya konu bonoları hükümden düşürücü yazılı herhangi bir delil sunmadığını, tanık dinletilmesine muvafakatları bulunmadığını, senede karşı senet ispat kuralı gereği ispat yükü davacıda olduğundan yazılı delille iddiasını ispatlaması gerektiğini,

davacının evindeki birtakım tadilat işlerinin müvekkilleri tarafından yerine getirildiğini, anlaşmaya göre işlerin yapıldığını, tadilat için alınan malzemelerin bir kısmının parasının müvekkilleri tarafından verilerek alındığını, dava dilekçesinde bahsi geçen ödemelerin yapılmadığını, buna ilişkin belge de sunulmadığını, verilen senetlerin kısmi ödemeler sonrası bakiye borç için verildiğini, evdeki tadilat işlerinin yarım bırakıldığı iddiasının asılsız olduğunu, anlaşma kapsamında işlerin tamamlandığını, işçilik ücreti, kullanılan malzemeler ve tadilat işlerinin maliyetinin bilirkişi tarafından tespiti ile de ortaya çıkabileceğini,

hatta yapılan emek ve masrafın daha da fazla olduğunun görüleceğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yapılan yargılama neticesinde; "...Davacının senetlerin bedelsiz olduğunu iddia etmesine rağmen senetlerin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak mahiyette yazılı herhangi bir delil sunmadığı, davacının tanık dinletme talebine davalıların muvafakat etmemesi ve senede karşı senetle ispat zorunluluğu nedeniyle tanık dinlenemeyeceeği, yapılan işlerin tam ya da eksik olup olmadığının tespiti hususunda mahallinde keşif icrası kararı alınmış ise de davacının keşif harç ve masraflarını yatırmaması nedeniyle keşif yapılamadığı ve bilirkişi incelemesi yaptırılamadığı, davacıya yemin delilinin hatırlatıldığı,

davacının yemin teklifinde bulunması üzerine davalıların duruşmada iştirak ederek, davaya konu senetlerden dolayı davacıdan alacaklı olduklarına, senetlerin verilmesine mesnet teşkil eden işleri tam olarak yaptıklarına, davacı tarafça senet bedellerinin taraflarına ödenmediğine dair yemini eda ettikleri, davacının senetlerin bedelsiz kaldığına ilişkin iddiasını ispatlayamadığı..." gerekçesiyle;

1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Şartları oluşmadığından davalılar vekilince talep edilen tazminat talebinin reddine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davalılar ile müvekkili arasında evinin bir kısım işlerinin yapılması için anlaşma yapıldığını, işçilik ücretleriyle birlikte toplam 9.855 TL'lik hesap çıkarıldığını, müvekkilinin, mutfak tezgahının mermeri ve takılması işi için 400 TL verdiğini, tavan için plastik lambrileri, taban için de laminant parkeleri aldığını, müvekkilin ahşap parkeler ile ızgaraları alacağı sırada ise, davalıların istemesi üzerine 1600 TL para verdiğini, aradan 3 ay geçmesine rağmen herhangi bir işin yapılmadığını,

davalıların tekrar para istemesi üzerine 1200 TL daha avans verdiğini, ancak davalıların işi yarım bıraktığını, malzeme alım satımı ve işçilik gibi sebeplerle davalıların müvekkiline senetler imzalattığını, sözleşmeden doğan edimlerini yerine getirmedikleri gibi senetleri de iade etmediklerini, mahkemece eksik ve hatalı inceleme neticesinde davanın reddine karar verildiğini, belirterek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne, davaya konu senetlerin iptal edilerek müvekkilin borçlu olmadığının tespitine,

mahkeme aksi kanaatte ise evde yapılacak hizmet/bedel tespiti ile davalıların alacaklarını önceden yaptığı ödemelerin mahsup edilmesi şartıyla, kısmen borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Bonodan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti (menfi tespit) talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Uyuşmazlık, davaya konu bonoların bedelsiz kalıp kalmadığı, davacının davalılara bonolar nedeniyle borçlu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, davacının evine ne kadar iş yapıldığı, eksik iş yapılıp yapılmadığı, buna göre davalıların davacıdan alacağının bulunup bulunmadığının tespiti hususunda keşif yapılmasına karar verilmiş ve davacıya keşif harç ve masraflarını yatırmak üzere kesin süre verilmiş, keşif harcının yatırılmaması üzerine keşif icrasına ilişkin ara karardan rücu edilmiştir.

Mahkemece verilen ara karar ve bunun yerine getirilmemesinin hukuki sonuçlarına ilişkin ihtarat eksik ve hatalı yapılmıştır. Harçlar Kanunu 30. maddesinde.

Yargılama sırasında dava değerinin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun tespiti halinde yalnızca o celse yargılamaya devam edileceği, takip eden celseye kadar eksik değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı, HUMK 409 (HMK 150) madde uyarınca dosyanın yeniden işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu.

Harçlar Kanunu 32. maddede, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlere devam edilemeyeceği düzenlenmiştir. Ancak ilgili düzenlemelerde kasdedilen harç, peşin karar ve ilam harcıdır. Keşif harcının yatırılmaması halinde bunun hukuki sonucu keşif deliline dayanmamış sayılmak olacaktır.

Mahkemece davacıya, keşif harcı, konusunda uzman her bir bilirkişiye taktir edilen bilirkişi ücreti, keşif mahalline gidilecek olan araç ücretinden oluşan ayrıntılı gider avansını yatırması, aksi takdirde keşif deliline dayanmamış sayılacağına ve dosyadaki mevcut delilere göre karar verileceğine dair ihtarat içerir kesin süre verilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yukarıda bahsedildiği şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının taraflar arasındaki ihtilaf ile ilgili esasa ilişkin delillerin toplanması ve değerlendirilmesi sonucunda karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç