Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1059 K.2022/2171

: 2 - ... Şti.

YETKİLİSİ

... - (T.C. Kimlik No: ...) ...

İHBAR OLUNAN : ...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/12/2022

YAZIM TARİHİ : 20/12/2022

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 16/02/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil firmanın, 10/11/2015 tarihinde davalı şirkete tarımsal faaliyetlerde kullanılan kükürt alımı için keşidecisi olduğu muhatap ... Bankası Konya- ...Şubesine ait, ...

20/01/2016 tarihli 175.000 TL, ... nolu 25/01/2016 keşide tarihli 175.000 TL, ... nolu 21/06/2016 keşide tarihli 100,000 TL, ... nolu 28/06/2016 keşide tarihli 175.000 TL olmak üzere 4 adet toplam 625.000 TL tutarındaki çekleri teslim ettiğini, davalı şirketin çekler karşılığı teslimini taahhüt ettiği kükürt ürününü teslim etmediği gibi çekleri de iade etmediğini, müvekkilinin davalı şirketten ... nolu 175.000 TL tutarındaki çekin iadesini talep ettiğini ancak davalı şirket tarafından ... nolu 20/01/2016 keşide tarihli 175.000 TL bedelli çekin,

keşide tarihindeki 01 olan rakamın 04 yapılmak sureti ile tahrif edildiğini ve bu şekli ile de diğer davalı bankaya teminat amaçlı ciro edildiğini, çekin hamilinin davalı banka olduğunu öğrendiklerini, müvekkili davacının keşide tarihindeki tahrifata ilişkin bilgisinin, yazılı veya sözlü onayının ve parafının bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu edilen tahrif edilmiş çekten dolayı davalılara her hangi bir borcunun bulunmadığını belirterek; müvekkilinin keşidecisi olduğu muhatap ...

Bankası ...-Konya şubesine ait, ... çek nolu tahrifat yapılan çekten dolayı müvekkilin davalılara borçlu olmadığının tespitine, müvekkili hakkında başlatılabilecek icra takibinin tedbiren durdurulmasına, çek bedelinin %20 'si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetlerine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılardan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Bankası vekili cevap dilekçesinde özetle; tahrifat iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, davaya konu edilen ... numaralı çekin tahrif edildiğine ilişkin somut delilin bulunmadığını, çeke bakıldığında anlaşılabilir bir tahrifatın olmayıp, usulüne uygun keşide edilmiş tam bir çek söz konusu olduğunu, davacının iddiasının bir an için doğru olduğu kabul edilse dahi müvekkili bankanın iyi niyetli 3. kişi olup;

çekin anlaşılmayan tahrifatlarından sorumlu olamayacağını, iyi niyetli 3. kişi konumundaki müvekkili bankanın haklarının korunmasının gerektiğini, kambiyo senetlerinin asıl borçtan mücerret olduğunu, dolayısıyla davalı şirket ve davacı şirket arasındaki asıl borç ilişkisinin iyi niyetli müvekkili bankanın kambiyo senedine itimat ilkesi gereği davalı şirketten kabul ettiği çekten ötürü herhangi bir hak kaybına uğramasının kambiyo senetlerinin esas borçtan mücerret olması kuralının ihlali niteliğinde olacağının açık olduğunu, müvekkili bankanın davacı şirket ile herhangi bir ticari faaliyeti ve bir borç ilişkisinin olmadığını belirterek;

çekte tahrifat yapılmamış ise davanın reddine, çekte tahrifat yapılmış ise davacı ve davalı şirketin müvekkili bankaya dava konusu çeke ilişkin sorumluluğunun devam etmesine, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davacıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı tarafından keşide edilerek davalı ... Ltd. Şti.'ne verilen ...

Bankası ... /Konya şubesine ait, ... çek nolu keşide tarihi 20/01/2016 olan çekin keşide tarihi tahrif edilmesi suretiyle diğer davalı olan bankaya teminat çeki olarak verildiği, söz konusu çekin süresinde ibraz edilmediğinden kambiyo vasfını yitirdiği, keşide tarihinde tahrifat yapıldığı, davalı ... şirketinin anlaşma doğrultusunda dava konusu çek yönüyle taahhüt ettiği kükürt ürününü davacı tarafa teslim etmediği gibi dava konusu çeki de davacıya iade etmediği, davalı banka ise söz konusu çekte tüm vasıfların bulunduğu, kambiyo niteliğinde bulunduğu,

söz konusu çekte iyi niyetli 3. kişi konumunda bulunduğunu beyan ettiği, davalı ... şirketinin yetkilisinin dava konusu çeki kendisi tarafından iptal edildiğini, bu çek nedeniyle herhangi bir alacağın bulunmadığını beyan ettiğinden davacının davasının davalı ... Tic. Ltd.

Şti. yönüyle kabulüne, dava tarihinden önce olacak şekilde davalı banka dava konusu çekte yetkili hamil sıfatına sahip olmadığından, davalı banka yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar vermek gerektiğinden..." gerekçesiyle,

1-Davacının davasının davalı ... Ltd. Şti. yönünden kabulü ile, davacının ... Bankası, Konya ... Şubesine ait, keşide yeri ... olan, ... nolu, 20/01/2016 (20/04/2016) tarihli 175.000,00 TL bedelli çekten dolayı işbu davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine, 2- Davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkeme tarafından davanın davalı şirket yönünden kabulü ile, ... Bankası, Konya ... Şubesine ait, keşide yeri ... olan, ... nolu, 20/01/2016 (20/04/2016) tarihli 175.000,00 TL bedelli çekten dolayı işbu davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olmasına rağmen davalı ...

Bankası A.Ş. yönünden reddine kararının hukuka aykırı olduğunu, çekteki tahrifatın, çekin ön yüzünden açıkça anlaşıldığını, davalı bankanın ilk bakışta çekteki tahrifatın fark edilemediği iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca bankanın basiretli davranma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı bankanın iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğu iddiasınında haksız olduğunu belirterek; davanın kabulü ile, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi 16/02/2021 tarih ve ... E. ...

K. Sayılı ilamı ile verilen davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine dair kararın kaldırılmasına, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekten dolayı menfi tespit talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece davalı ...Ltd.Şti'e açılan davanın kabulüne, Tasfiye Halinde ...Bankası A.Ş'e açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı ...

Bankası vekili 16/09/2019 tarihli dilekçesinde davaya konu çekin 13/04/2016 tarihinde diğer davalı ...Ltd.Şti'e iade edildiğini bildirmiş, ilgili bankaya yazılan müzekkereye verilen 23/05/2017 tarihli cevabi yazıda da teminat amaçlı olarak verilen bahsi geçen 20/04/2016 keşide tarihli 175.000 TL tutarlı çekin diğer davalıya iade edildiği bildirilmiş ve yazı ekinde davalı şirket temsilcisi ... 'ın imzasının bulunduğu 13/04/2016 tarihli teslim tutanağı sureti gönderilmiştir.

Davalı şirket temsilcisi ... talimat yoluyla isticvap edilmiş, davaya konu çek aslının elinde olduğunu, çek nedeniyle alacağı olmadığı için çeki iptal ettiğini, çek üzerindeki düzeltmeyi de davacı şirketin yaptığını beyan etmiştir. Şu halde davaya konu çekin davalı ... Ltd.Şti.'e iade edildiği, davalı bankanın çekin yetkili hamili olmadığı, mahkemece çekin hamili olmaması nedeniyle davalı ...

Bankası hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, bu nedenle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla HMK 353/1.b.1 madde uyarınca ilk derece mahkemesi kararına karşı davacının istinaf talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç

Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır