Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/1344 K.2021/1902

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesin'in ... esas sayılı dosyası ile açılan Alacak davasında 30/03/2021 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ticari işletme olmayan tacir sıfatı bulunmayan müvekkili eğitim kurumunun eğitim ücretlerinin davalı banka aracılığı ile ödenmesi hususunda davalı banka ile sözleşme yapıldığını, davalı bankanın aracılılık hizmeti sağlayarak kazanç elde ettiğini, davalı bankanın 2020 yılında para muhasebesi adı altında haksız ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkili kurumdan 7.103,22 TL kesinti yaptığını, yapılan bu kesintinin hiçbir haklı gerekçesinin olmadığını, iadesinin gerektiğini, davalı bankanın taraflar arasında yapılan sözleşmeye aykırı hareket ettiğini,

yapılan bu kesintinin davalının sebepsiz zenginleşmesine neden olduğunu beyan ederek 7.103,22 TL kesintinin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda.

Dava tarafları arasındaki bankacılık işlemleri sözleşmesi ticari iş niteliğinde kabul edilemeyeceği gibi dava konusunun üniversite öğrencilerinin eğitim öğretim ödemesi olarak yatırdığı paralardan yapılan haksız kesintilerin iadesi istemine ilişkin olduğundan aradaki uyuşmazlık ticari uyuşmazlık niteliğinde olmadığı, bu sebeplerle davalı tacir ise de davacı üniversite tacir sıfatıyla hareket etmediğinden ve taraflar arasında TTK'nun da düzenlenen bir ticari ilişki söz konusu olmadığından görevli mahkemenin, genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

açıklanan nedenlerle davanın HMK'nun 1. ve TTK'nun 4. ve 5. Maddeleri gereğince görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiği gerekçesiyle davanın mahkemenin görevli olmaması nedeniyle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi gereğince: Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağını, ancak,

herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davaların bundan istisna olduğunu, işbu davanın takdir edileceği üzere, bankacılık hukukundan kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğunu, dolayısıyla, TTK m. 4/f fıkrası gereğince ticari dava olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, görevsizlik kararının yerinde olmadığını bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ;bankacılık işlemlerinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5.maddesinde düzenlenmiş ve maddenin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir. Aynı maddenin 3.bendinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Bir davanın ticari dava olup olmadığı TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.

Somut olayda davacı ile davalı banka arasında bankacılık işlemleri sözleşmesi bulunduğu, 6102 sayılı TTK'nın 4(1).f madde ve bendince tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para vermeye ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının mutlak ticari dava niteliğinde olduğu bu sebeple uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevine girdiği, görev yönünden davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşıldığından davalının istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince;

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının taraflar arasındaki ihtilaf ile ilgili esasa ilişkin delillerin toplanması ve değerlendirilmesi sonucunda karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç.