Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2021/328 K.2021/330

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya Asliye ... Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 17/11/2020 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine Konya ... İcra Müdürlüğünün ../...

E. numarasına kayıtlı takip dosyası ile icra işlemi başlatıldığını, ancak söz konusu takibin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin söz konusu takip ve takip dayanağı bonodan dolayı davalıya herhangi bir borcu söz konusu olmadığını, müvekkilinin iş bu takibe ilişkin dayanak belgelerdeki bedelleri ödediğini, ancak dava dışı ... tarafından senetlerin müvekkiline iade edilmediğini, müvekkili tarafından Konya .. İcra Hukuk Mahkemesi ../..

Esas sayılı dava dosyası ile Konya ... İcra Müdürlüğü ../..

E. sayılı takip dosyasına dayanak olan 01.02.2019 düzenlenme tarihli ve 30.07.2019 vade tarihli 1.500,00-TL bedelli bonoda mevcut imzanın kendisine ait olmaması sebebiyle başvuruda bulunduğunu, davanın görülmeye devam ettiğini, bu hususa ilişkin olarak taraflarınca Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili ile dava dışı ... arasında cam balkon yapılmasına ilişkin olarak davaya konu senetlerin verildiğini, müvekkili ile davalı arasında söz konusu borcun doğmasına ilişkin herhangi bir durumun söz konusu olmadığını,

dava dışı ...'ın davaya konu takipte mevcut senetleri kötü niyetli olarak eşi olduğunu tespit ettikleri davalıya cirolayarak icra takibine başladığını, davalının bu durumdan haberinin olmadığını düşünmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı gibi haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılan takip nedeniyle müvekkilinin zarara uğratıldığını beyan ederek Konya ... İcra Müdürlüğü .../...

E. Sayılı takip dosyası nezdinde müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitine, takibin mahkeme tarafından verilecek karar kesinleşinceye kadar tedbiren durdurulmasına, davalı tarafın asıl alacağın en az %20’si oranında tazminata mahkum edilmesine, her türlü yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmadığını, başvurunun davanın ikamesinden sonra yapıldığını belirterek; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; Davacının davasının 6102 s. TTK'nin 5/A maddesi ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Öncelikle Konya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../..E.

Sayılı dosyası ile dava açtıklarını ve görevsizlik nedeniyle davanın görevli mahkemeye gönderildiğini, bunun üzerine arabuluculuk başvurusunun taraflarınca yapıldığını, ancak dosya görevli mahkemeye gönderildikten sonra arabuluculuk başvurularının sonuçlandığını ve 27.07.2020 tarihli tensip tutanağında taraflarına verilen 2 haftalık süre içerisinde arabuluculuk son tutanağını dava dosyasına ibraz ettiklerini, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ../...E. - .../...K.

Sayılı ilamında 6102 sayılı TTK 5/a maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, ancak Yargıtayın yerleşik içtihatları ve Hukuk Genel Kurulu kararları nazarında menfi tespit davasının arabuluculuğa tabii olmasında hukuki yarar bulunmadığının belirtildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bonoya dayalı takip sebebiyle İİK'nın 72. maddesine göre açılmış borçlu olmadığının tespiti ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı dava dilekçesi ile bonoya dayalı takip sebebiyle Konya ...İcra Müdürlüğü'nün ../.. Esas sayılı dosyası nezdinde borçlu olmadığının tespitini ve kötüniyet tazminatı talep ve dava etmiş, dava değeri olarak 4.000,00 TL gösterilmiştir.

Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ../... Esas sayılı dosyası incelendiğinde icra dosyasında talep edilen toplam alacak miktarının 6.933,60 TL olduğu görülmüştür.

Olayların açıklanması taraflara, hukuki nitelendirme ise hakime ait bir görevdir. Davacının dava dilekçesinde açıkça Konya ...İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası nezdinde borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, bu durumda dava değerinin 6.933,60 TL olarak kabul edilmesi ve bu miktar üzerinden nispi peşin harç alınması gerekir.

Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Yukarıda yapılan bu açıklamalar ve sözü edilen kurallar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davada, harçlandırma formunda 4.000,00 TL üzerinden peşin harç yatırılmış olup, bu suretle nispi peşin harç noksan alınmıştır. Mahkemece talep edilen miktar yönünden eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; kamu düzeninden olup, taraflarca ileri sürülmese dahi re'sen gözetilmesi gereken harç hususu dikkate alınarak Harçlar Kanunu 16., 27/3., 30. ve 32. maddeleri uyarınca dava değeri olan 6.933,60 TL üzerinden nispi karar ve ilam harcının 1/4 ü hesap edilerek dava açılırken yatırılan peşin harç mahsup edildikten sonra noksan harcın mahkeme veznesine HMK'nın 120. maddesi gereğince iki haftalık süre içerisinde yatırılması, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği hususunda davacı tarafa ihtarat içeren davetiye tebliği ile davacı tarafa noksan harcı ikmal etmek üzere süre tanınması,

belirlenen süre içerisinde harcın ikmal edilmesi halinde davaya devam edilmesi, aksi taktirde Harçlar Kanununun 32. maddesine göre işlem yapılması gerekirken noksan harç ikmal edilmeden karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığından istinaf edenin diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak belirtilen eksikliğin ikmalinden sonra delillerin değerlendirilmesi için dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç