Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1531 K.2022/2041

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasında 05/07/2022 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...'ın Konya ... İcra müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında alacaklı konumunda olması ve söz konusu icra dosyası üzerinden İİK.89 kapsamında 1,2,3 nolu haciz ihbarnamelerini gönderen taraf olması nedeniyle davalı konumunda olduğunu, davacı ... Şti. firmasının ise, Konya ... İcra müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasındaki alacaklı konumunda olan ... tarafından kendisine İİK.89 maddesi kapsamında 1,2,3 nolu haciz ihbarnameleri haksız, usulsüz gönderilen ve takip borçlusu ...Şti'ye karşı da herhangi bir borcu olmaması nedeniyle iş bu borçlu olmadığının tespiti içerikli menfi tespit davası açan davacı konumunda olduğunu, takip borçlusu ...

Şti.'nin ise İİK 89/3 kapsamında açılan iş bu menfi tespit davasında doğrudan taraf konumunda olmadığını, ama İİK.72 kapsamında takip borçlusu aleyhinde menfi tespit davası açılmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığını, Konya ... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyasından takip talebinin USD olarak, ödeme emrinin ise EURO olarak düzenlendiğini, söz konusu takibin iptalinin gerektiğini,14.04.2022 tarihli takip talebine 1 USD 14,70 TL denilmek suretiyle harca esas değer tespit edildiğini, takip talebinin USD icra takibi içeren bir takip talebi olduğunu, harca esas değer olarak da 8.227.207,80 TL olarak belirtildiğinin, ödeme emrinde ise istemin EURO olarak yapıldığını, 15.04.2022 tarihli EURO kur değerinin de 16,03 TL olduğunu, harca esas değerin de 8.971.574,22 TL olduğu şeklinde USD olarak değil EURO olarak düzenlendiğinin, takip talebinin 8.227.207,80 TL,

ödeme emrinin ise 8.971.574,22 TL olarak düzenlenmiş olması nedeniyle takip talebinin, ödeme emrinin ve sonuçta icra takibin iptalini gerektirecek hukuksal nedenler bulunduğunu, takip talebinde ve ödeme emrinde esas unsurlardan olan takip alacaklısının adresinin bildirilmediğini, takip borçlusunun tüzel kişi olması nedeniyle yapılan ödeme emri tebligatının usulüne uygun olmadığını, dolayısıyla ortada hukuken kesinleşmiş bir icra takibi söz konusu olmadığını, İİK 89/1,2,3 haciz ihbarnameleri usulüne uygun düzenlenmediğini, içerik-esas ve şekil olarak kanunun aradığı içerik ve temelde düzenlenmediği gibi yasal unsurları da taşımadığını,

takip borçlusu ... Ltd Şti'nin müvekkilinden herhangi bir alacağının bulunmadığından bahisle. Davanın inşai nitelikte bir dava olduğunun, mahiyeti gereği maktu harç ile açılacağının, yetkili mahkemenin Konya Mahkemeleri, görevli mahkemenin ise Ticaret Mahkemesi olduğu hususunun kabulüne, İİK.89/3 maddesi kapsamında menfi tespit davası olduğuna, dava açıldığı hususunun Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yasal 20 günlük hak düşürücü süreye riayet edilerek bildirilmesine, dava dışı takip borçlusu olan ... Ltd. Şti'ne borçlu olmadıklarının tespitine, üçüncü haciz ihbarnamesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yapılan yargılama neticesinde. "Haciz İhbarnamelerinin gönderildiği Konya ... İcra müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından davalı alacaklı tarafından dava dışı takip borçlusu ... Şti'nin borçlu Esas sayılı takip, davalı alacaklı ... Ltd. Şti.' ye karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine geçilmiş olsa ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 16.10.2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesi'nin 05/02/2021 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı ilamı ile kambiyo senedine dayalı takip dosyası üzerinden İİK'nın 89. maddesine göre düzenlenen haciz ihbarnameleri nedeniyle açılmış menfi tespit davasında delillerin esastan değerlendirilmesi görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu kabul edilmiş ise de davacı üçüncü şahıs tarafından 2004 sayılı İİK'nun 89/3.

Maddesinde ki yasal düzenlemeye istinaden davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istendiği, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi takip hukukuna mahsus düzenlemeler gereği haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle borçlu olmadığı bir borçtan dolayı yasal olarak borçlu sayılan üçüncü şahıslar için borçtan kurtulmak için getirtilmiş bir imkan olduğu, davanın kendine has özellikler taşıdığı,

takip dayanağı olan bononun taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde değerlendirilmeyeceği, dolayısıyla takip dayanağının bono olmasından dolayı mahkemenin görevinin belirlenemeyeceği, davacının ticaret şirketi olup tacir olduğu, davalı ...'ın UYAP sisteminden alınan GİB kayıtlarına göre potansiyel vergi mükellefi olup tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK.4.maddesinde tahdidi olarak sayılan dava türlerinden olmadığı, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmediği,

davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, TTK.4.5. maddeleri gereğince mahkememizin görevli olmadığı, Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna..." gerekçesiyle, Mahkemenin GÖREVSİZLİĞİNE ve Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemelerinin GÖREVLİ OLDUĞUNA, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Takip alacaklısı ile 3. şahısın arasında hiç bir fiili ve hukuki ilişki olmamasına rağmen aralarındaki ilişkiye bakılarak görevli mahkemenin belirlenmesinin mümkün olamayacağını, tek hususun "3. haciz ihbarnamesi" nin düzenlenmesi olduğunu, Yerel mahkemenin, Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E. ... K. içtihadını kararına dayanak gösterdiğini, ancak kararda muhalefet şerhi görüldüğünü, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesi Başkanlığının ... E. ve ... K. sayılı kararının dayanağının da Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin içtihadına dayandırıldığını, aynı dairenin, Yargıtay ... Hukuk Daresi ... E. ... K. sayısı ile kararını güncellediğini ve değiştirdiğini, dolayısıyla Yerel mahkemenin 2016 yılına ait vermiş olduğu kararın geçerliliğinin kalmadığını, takip borçlusu ile takip alacaklısı arasında ki ilişkinin tanımı ve konumunun görevin tespitinde esas alınacağını, bu kapsamda da Konya ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyanın temeli kambiyo senetlerine dayalı olarak yapılmış olması hususu dikkate alınarak görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olması gerekir iken Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek. Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına, görevli mahkeme olarak Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi olarak belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK.'nın 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davasıdır.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik karar verilmiş, karara karşı davacı ...Ltd.Şti vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dava İİK.’nın 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnamenin muhatabı olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği Konya ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasından, davalı alacaklı ... tarafından dava dışı borçlu ... Limited Şirketi'e bonoya dayanılarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığı, kambiyo senedine dayalı takip yapılması nedeniyle işin ticari iş olduğu anlaşılmakla, ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının ticaret mahkemesinde görülmesi gerekir. Yargıtay ...HD.'nin 16.10.2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.

Somut olayda; davalı alacaklı tarafından dava dışı borçluya karşı kambiyo senedine dayalı takip dosyası üzerinden İİK'nın 89. maddesine göre düzenlenen haciz ihbarnameleri nedeniyle açıldığı anlaşılan menfi tespit davasında, delillerin esastan değerlendirilmesi görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu nazara alınmadan görevsizlik kararı verilmesi hukuka uygun olmadığından davacı ... Şti'nin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince taraflar arasındaki ihtilaf ile ilgili deliller toplanarak duruma göre karar vermek üzere dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç