Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1674 K.2022/2221

T.C. KONYA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/10/2022

NUMARASI

... Esas - ... Karar

İSTİNAF EDEN DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : Hasımsız

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 21/12/2022

YAZIM TARİHİ : 23/12/2022

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 06/10/2022 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait 2019 yılına ait envanter defteri, yevmiye defteri ve defteri kebirin çalındığını, Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...

Esas sayılı dosyasında görülen menfi tespit davasında davalı konumunda olan müvekkilinin ticari defterlerinin incelenmesi için şirket muhasebesince defterlerin bulunmadığının tespit edildiğini, defterlerin en son şirketin muhasebe işlerini dışarıdan yürüten serbest mali müşavir ...'a verildiğini, ...'ın defterleri şirkete teslim ettiğini beyan ettiğini ancak, teslimine ilişkin bir belge ve kayıt bulunmadığını, bu hususta Konya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek,

müvekkili şirkete ait 2019 yılı envanter, yevmiye defteri, defter-i kebir ve muavin defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirinin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediği aşikar olup, zayi belgesi verilmesi istenilen belgeler hakkında davacının beyanları ispata yeterli olmadığı takdir ve kanaati ile TTK'nın 82. Maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartları oluşmadığından davanın reddine..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, defterlerin şirketin muhasebe işlemlerini dışarıdan yürüten serbest mali müşavir ...'a teslim edildiğini, müvekkilinin defterlere ulaşamadığını ancak, taraf olduğu dava dosyalarında daha önce ilgili defterlerin incelendiğini, TTK'da öngörülen şartlara uygun olarak tutulduğu sabit olan, müvekkili lehine delil sıfatına haiz nitelikte defterler olduğunu, buna ilişkin suç duyurusunda da bulunduklarını, Konya CBS'nin ... sor. sayılı dosyası olduğunu, takipsizlik kararına itiraz edildiğini, davada re'sen araştırma ilkesinin hakim olduğundan mahkemece araştırma yapılması gerektiğini,

ilk derece mahkemesine sunulan beyan ve deliller kapsamında hakimin re'sen inceleme yapma yetkisi doğrultusunda, SMMM ...'ın dinlenmek üzere celbi taleplerinin değerlendirilmediğini ve takipsizlik kararının kesinleşmesi beklenmeden dosyanın karara çıkarıldığını, TTK kapsamında, zayi belgesi istenilmesi için otuz günlük süre öngörüldüğünü, bu süre içerisinde, hak kaybına sebebiyet vermemek için ivedilikle talepte bulunulduğunu, müvekkilin defterlerin saklanılması hususunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, şirketin kuruluşundan bu yana tüm defterleri eksiksiz ve usule uygun olarak muhafaza ettiğini,

gerekli bilgi ve belgelerin mahkemeye sunulduğunu, mahkemece eksik araştırma ile karar verildiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/1-a maddesinde "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Yasa'nın 82/7. maddesinde de "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğu, bir başka anlatımla tacirin özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumunda olduğu, talep edenin defter ve belgelerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini ispat edemediği,

Yargıtay 11.HD'nin 2016/11963 Esas- 2018/3664 Karar, 2016/11924 Esas- 2018/3781 Karar sayılı ilamlarının da bu doğrultuda olduğu, Konya CBS'nin ... soruşturma, ...

Karar sayılı takipsizlik kararına yapılan itirazın da reddine karar verildiği anlaşılmış olmakla, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

R.T