Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1675 K.2023/79

Davacı vekili tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyasında açılan davada tesis edilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin elektrik ve otomasyon sektöründe faaliyet gösterdiğini, şirketin iş yerinin fiziki koşullarındaki yetersizlikten dolayı şirkete ait resmi defterlerin, mali müşavir olan SMMM ...'ın ofisinde bulunduğunu, müvekkil ile SMMM ...'ın 2022 yılı yollarını ayırdığını, mali müşavirin müvekkilinin itibarını zedelemek ve müvekkilini ekonomik olarak sıkıntıya sokmak adına gerçeğe aykırı bir şekilde 14.02.2022 tarihinde vergi dairesi sisteminden sözleşmesi feshedilmesine rağmen müvekkilinin kimlik bilgileri ile izinsiz bir şekilde sisteme tekrar giriş yaptığını,

sözleşmesini müvekkilinin izni olmadan aktif ettiğini ve müvekkili şirket hakkında gerçeklerle bağdaşmayan beyanname düzenlediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından ... tarihli ihtarname ile şirkete ait yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri vb. tüm belgelerin iade edilmesinin istenildiğini ancak, verilen cevabi ihtarnamede müvekkilinin istemiş olduğu defterlerin kendisinde olmadığını beyan ettiğini, müvekkilinin 2017 yılı envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir, 2018 yılı envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir, 2019 yılı envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir, 2020 yılı envanter defteri,

yevmiye defteri, defteri kebir ve 2021 yılı envanter defteri, yevmiye defteri, defteri kebir ticari belgelerinin zayi olduğunu ileri sürerek, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...TTK'nın 82/7. maddesi ile Yargıtay 11. HD'nin 2016/4342 Esas, 2017/5868 Karar sayılı ilamı da dikkate alındığında, yasal düzenlemede sınırlayıcı bir sebep yok ise de yasal düzenlemenin özünde olağanüstü bir sebebin varlığının şartları olduğu somut olayımızda olağanüstü bir sebebin olmadığı (su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık vs,) dosya kapsamından dosyaların ...'a teslim edildiği ve bu hali ile de bu davanın konusu olamayacağı anlaşılmakla davacının davasının reddine..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dosya içerisinde yer alan Konya ... Noterliği'nin 04.08.2022 tarih ve ... sayılı yazısı ile dava konusu defterlerin imza karşılığında mali müşavir olan ...'a ve yanında çalışan ...'e teslim edildiğinin görüleceğini, müvekkilinin iradesi dışında defterleri uhdesinde tutan ve müvekkiline teslim etmeyen mali müşavir ...'ın defterleri müvekkiline vermediğini mali müşavire teslim edilen defterlerin iade edilmemesinin de zayi sebepleri içerisinde yer aldığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/1-a maddesinde "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Yasa'nın 82/7. maddesinde de "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, TTK'nın 82. maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğu, bir başka anlatımla tacirin özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumunda olduğu, davacının defter ve belgelerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini ispat edemediği, Yargıtay ...HD'nin ... Esas- ... Karar, ...

Esas- ...Karar sayılı ilamlarının da bu doğrultuda olduğu, her ne kadar mahkemece karar başlığında davanın hasımsız olarak açılan bir dava olduğunun belirtilmemesi yerinde değil ise de, anılan hususun sonuca etkili olmadığı ve bu itibarla, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

R.T