Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/336 K.2022/619

İhtiyati haciz talep eden tarafından, karşı taraflar aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... D. İş esas sayılı dosyası ile açılan ihtiyati haciz dosyasında 28/12/2021 tarihinde tesis edilen karşı tarafın itirazının reddine ilişkin karara karşı karşı tarf ...'ın istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçlular tarafından düzenlenip kendisine verilen 10.000,00 TL tutarlı bono alacağı nedeniyle alacaklı olduğunu, borçlulara karşı icra takibine başlanmadan evvel haricen yapılan çalışma sonucunda borçluların adına kayıtlı bir kısım menkul ve gayrimenkul varlıklarını kaçırma çabası içinde olduğu bilgisini edindiklerini, alacaklarını güvence altına almak için borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 17/09/2021 tarihli değişik iş kararıyla özetle; "... 2004 s. İİK’nun 257/1. maddesine göre, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.”

Yukarıda yazılı bonoya bağlı borcun vadesinde ödenmediği gibi, alacağın rehinle de teminat altına alınmamış olduğu anlaşıldığından, işin aciliyetine binaen dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin kabulü ile İcra İflas Kanun'unun 257 vd. maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde, karşı taraf olan borçlular ile 3. kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması ve alacağın %10'u kadar teminat yatırması kaydıyla, borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine, karar vermiştir.

İTİRAZ

Karşı taraf ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemede verildiğini, müvekkili tarafından keşide edilen teminat senetlerinin dava dışı .... tarafından ...'e ciro edilmiş ve akabinde karşı taraflarca doldurularak yetkili mahkeme olarak Ankara mahkemeleri belirlenmiş olduğunu, müvekkilinin tacir sıfatı bulunmayıp, tüketici konumunda olduğunu, dolayısıyla taraflar arasında yetki sözleşmesi yapılmasına imkan bulunmadığını, ihtiyati hacze konu bononun ödendiğini, itirazın kabulü halinde vekalet ücreti verilmesini belirterek ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince 28/12/2021 tarihli ek karar ile özetle; "... Somut olayda; ihtiyati hacze itiraz eden vekilince mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de, ihtiyati hacze konu alacağın para alacağı olması nedeniyle davacının ikametgahında da takip yapılabileceğinden, karşı tarafın yetki itirazının reddine karar verilmiş, ayrıca her ne kadar banka üzerinden bir kısım ödemelerin yapıldığı iddia olunmuş ise de sunulan dekontların üzerinde ihtiyati hacze konu senedin ödendiğine ilişkin bir açıklama bulunmaması nedeniyle ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karşı taraf eden ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haczin ancak borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu var ise borçluların herhangi birinin yerleşim yerinde, ödeme yerinde, ödeme yeri gösterilmemişse düzenleme yerinde talep edilebileceğini, bunun dışında alacaklının kendi yerleşim yerinde ihtiyati haczi talep etme imkanı bulunmadığını, yargıtay kararlarının tamamının da bu yönde olup bonoda belirtilen bedel hakkında talep edilecek ihtiyati haciz istemlerinde yetkili mahkemenin HMK m.6 veya 7 ye göre belirleneceğini, veyahutta keşide yeri ya da düzenleme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulabileceğini, bunun dışında alacaklının yerleşim yeri ya da başka bir adreste talep etmesine imkan bulunmadığını belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulü ile ilgili ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

Taraflar arasında ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkili olup olmadığı konusunda ihtilaf bulunmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi gereğince istinaf incelemesi, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmakla birlikte hükümde kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde hükmün kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi halinde hükümdeki hataların da düzeltilmesi gerekmektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17.maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

İhtiyati haciz kararlarına itiraz 2004 sayılı İİK'nın 265/1. maddesinde düzenlenmiş ve itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Buna göre''Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.''

Karşı taraf/borçlunun itirazlarından mahkemenin yetkisine itiraz, kanunda sayılan sınırlı sebeplerdendir. Mahkemece, yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Taraflar tacir olmadığından HMK'nın 17. maddesinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Bu nedenle yetkili mahkeme İİK'nın 258/1. maddesi delaletiyle aynı yasanın 50/1. maddesi gereğince genel hükümlere göre belirlenmelidir. İhtiyati hacze dayanak belgenin kambiyo senetlerinden bono olduğu, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan; 6098 sayılı TBK'nın 89/1. maddesinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda alacaklının; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, senedin keşide yerinde veyahut ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Somut olayda; ihtiyati haciz talebine dayanak bonoda düzenleme yerinin yazılmadığı, borçlu ...'ın ikamet adresinin Ladik/Samsun olduğu anlaşıldığından; ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze yönelik yetki itirazının reddine ilişkin kararının doğru olmadığı kanaatiyle, borçlu ...'ın istinaf başvuru talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2.maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır M.Y.