Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/575 K.2022/978

Davacı tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 17/03/2022 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ticaret Sicil Memurluğu nezdinde ... Ticaret Sicil No ... Mersis No ile kayıtlı ...'nin tek ortağı olan ...’nin vefatı sonrası mirasçıları tarafından tasfiye süreci başlatıldığını, tasfiye süreci sonunda şirketin terkini işlemleri ile ilgili olarak 17.11.2021 tarihinde karar alma aşamasında şirketin karar defteri bulunamadığını, şirketin tek ortağı olan ...'nin vefatı sonrası ticari faaliyeti bulunmayan ve faal durumda olmayan şirketin karar defterinin bütün aramalara rağmen bulunamaması sebebiyle kaybolduğunu belirterek; şirket karar defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...davacı defterlerin ne şekilde zayi olduğunu, defterlerin zayi olmaması için gerekli özeni gösterdiğini, defterlerin zayi olmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını ve basiretli bir tacir gibi saklama yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamadığından, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin tasfiye sürecinin tamamlanması ve ticaret sicilden terkin edilmesi ve terkin işlemi için karar alınması aşamasında karar defterinin bütün araştırmalara rağmen bulunamadığını, dava dilekçelerinde belirttikleri üzere, talebe konu karar defteri, şirketin tek ortağının vefatı ve mirasçılarının tecrübesizliği sebebiyle kaybolduğunu, tasfiye süreci tamamlanan, hak ve alacağı kalmayan, leh ve aleyhine açılmış bir dava ve icra takibi bulunmayan,

yargılama aşamasında vergi dairesinden mahkeme marifetiyle sorulması üzerine verilen cevaptan da anlaşılacağı üzere vergi borcu bulunmayan şirketin ticaret sicilden terkini işlemi yapılacağını, şirketin tasfiye işleminin, karar defterinin zayi olması sebebiyle uzamasının mağduriyetlerini arttıracağını bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/1-a maddesinde: "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür"

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir. Davacı şirketin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talebinde bulunmadığı gibi davacının özen yükümlülüğüne uyduğu halde meydana gelen bir afet yada hırsızlık nedeniyle ticari defterinin zayi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı şirketin, karar defterinin ziyaya uğraması ile ilgili olarak kanunda sınırlı olarak belirtilen sebeplere dayanmadığı gibi özen yükümlülüğüne uyduğunu, basiretli bir tacir gibi davrandığını da ispat edemediği, şirketin tek ortağının vefat etmesinden sonra karar defterinin bulunamamasının kanunda belirtilen zayi durumuna uymadığı bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A.Ç