Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/650 K.2023/1727

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 10/03/2022 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili davacı arasında satış ilişkisinden doğan 25/11/2016 faiz başlangıç tarihli 18/11/2016 düzenleme tarihli .... nolu 3.701,17 TL tutarında fatura ve 05/12/2016 faiz başlangıç tarihli 28/11/2016 düzenleme tarihli ...nolu 7.278,55 TL tutarında fatura düzenlendiğini, söz konusu faturalardan kaynaklı toplam alacağın son ödeme tarihinin geçtiğini ancak, davalıdan herhangi bir ödemenin müvekkili davacıya yapılmadığını, ifa edilmeyen borcun faiziyle birlikte tahsili için Konya ..

İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı icra dosyasından takip başlatıldığını, ancak davalının itirazı sonucu takibin durdurulduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek davalı borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline, davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; davalı tarafın usulüne uygun ihtarname tebliğine rağmen ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, bu nedenle HMK 222/3.

Maddesi gereğince davacı ticari defterlerinin sahibi lehine delil olduğu, davaya ve takibe konu faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olması ve davalının defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle faturalardaki malların davalıya teslim edildiğinin kabul edildiği, bu aşamada ispat yükü davalı üzerinde olup, faturalara konu malların kendisine teslim edilmediğini ya da fatura bedellerinin ödendiğini yazılı delillerle ispat etmek zorunda olduğu, ancak, davalı malların teslim edilmediğine ve/veya ödemeye ilişkin herhangi bir yazılı delil ibraz etmediği,

u nedenle, davacının defter kayıtlarına itibar edilerek davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 9.975,88 TL tutarında alacaklı olduğu sonucuna varıldığı, ancak davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmediği, bu nedenle takip öncesi dönem için faiz talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile. Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ......

E. sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 9.975,88 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 9.975,88 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 1.995,18 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı asil istinaf dilekçesinde özetle; davacının, kendi eczanesine ilaç gönderip fatura kestiğini, kendisinin böyle bir talepte bulunmadığını, ilaç aldığına dair ne irsaliye nede fatura bulunduğunu, herhangi bir senet, çek, irsaliye ve fatura olmadığını, mahkemece ticari defterlerin kendisinden talep edildiğini, kendisinin Malatya'nın Pütürge ilçesinde yaşadığını, kendisinden defterleri getirmesinin beklenemeyeceğini, davacının bir çok Eczaneye aynı şeyi yapıp icraya verdiğini, ayrıca ecza deposunun battığını beyan ederek gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222/3 Maddesinde; " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu madde hükmüne göre karşı tarafça defter ibrazından kaçınılması halinde usulüne uygun olarak tutulan defter sahibi lehine delil kabul edilecektir. Ancak, bu madde hükmünün uygulanabilmesi için defter ibrazından kaçınan tarafa, defter ibrazından kaçınması halinde karşı tarafın usulüne uygun olarak tutulan defterlerinin karşı taraf lehine delil olarak kabul edileceğinin ihtar edilmiş olması gerekir.

Dava konusu somut olayda mahkemece davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmesi için ihtarname tebliğ edilmişse de ihtarname belirtilen tarafın belgeyi ibraz etmemesine ilişkin HMK 220 maddesine atfen "ticari defter ve belgeler verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde Mahkememiz kalemine sunmadığınız ya da bilirkişinin bu defter ve belgelerde inceleme yapabileceği yeri bildirilmediğiniz veya bildirilmekle birlikte bilirkişi geldiğinde kendisine defter ve belgeler vermediğiniz, yukarıda yazılı ( b ) bendinde yazılı yemin de etmediğiniz takdirde,

duruma göre ilgili belgenin içeriği konusunda Mahkemenin karşı tarafın beyanını kabul edeceğiniz hususları ihtar olunur" şeklinde düzenlenmiş olup ihtarnamede HMK 223. Maddesinde düzenlenen defter ibrazından kaçınmanın sonuçları ile ilgili herhangi bir bildirim yer almamaktadır.

Mahkemece davalı tarafa ticari defterlerin ibrazı hususunda ibrazdan kaçınmanın sonucu da hatırlatılmak suretiyle usulüne ihtarname tebliği ile sonucuna göre hüküm verilmesi gerekirken usule aykırı düzenlenen ihtranameye dayalı olarak yazılı şekilde karar karar verilmesi doğru olmamıştır (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2020/4507 Esas 2021/6708 Karar sayılı ilamıda bu yöndedir).

Bu nedenle davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır