Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/885 K.2023/1756

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas -... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili kooperatif adına davalı aleyhine başlatılan Konya .. İcra Dairesi...

Esas sayılı ilamsız takibin, davalının itirazı üzerine durdurulduğunu, davalının borcunun usulüne uygun olarak alınan kooperatif genel kurul kararı ile görüleceği ve 2013 yılı, genel gider tutarı 7.838,76 TL, 151 üye sayılı, kişi başı yıllık 51,92 TL, 2014 yılı, genel gider tutarı 393.429,39 TL, 168 üye sayılı, kişi başı yıllık 2.341,84 TL, 2015 yılı, genel gider tutarı 354.594,16 TL, 134 üye sayılı, 12 ihraçlar, kişi başı yıllık 2.428,72 TL, 2016 yılı, genel gider tutarı 354.205,25 TL, 102 üye sayılı, 20 ihraçlar, kişi başı yıllık 2.459,75 TL, 2017 yılı, genel gider tutarı 323.245,53 TL, 98 üye sayılı, 32 ihraçlar,

kişi başı yıllık 2.486,50 TL, 2018 yılı, genel gider tutarı 394.389,72 TL, 123 üye sayılı, 3 ihraçlar, kişi başı yıllık 3.130.07 TL olmak üzere toplam 12.898,85 TL ve fer'ilerini müvekkili kooperatife ödemesi gerektiğini, davalının peşin bedelli üye olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla üyelerin tamamının kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar genel yönetim ve alt yapı giderlerinden sorumlu olduğunu, dava dışı bir kooperatif üyesi tarafından ilgili genel kurul hakkında kooperatif genel kurul kararlarının yokluğunun tespiti ve menfi tespit davası açıldığını, Konya ..

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.- ....K. sayılı dosyası ile davanın reddine karar verildiğini, davalının müvekkili kooperatife genel gider alacakları için, kurul kararı gereğince borçlu olduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının alacağının zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin peşin ödemeli üye olması nedeniyle statüsü ve genel kurulda ibrası gereği hiçbir hukuki dayanağı ve belgesi olmayan genel gider masraflarının talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının takibe ve davasına dayanak 23/06/2019 tarihli genel kurul kararının hükümsüz, batıl ve yok hükmünde olması nedeniyle talep edilen alacak ve masrafların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının talep edilen masraflara dayanak hiçbir bilgi ve belgesinin bulunmadığını, genel giderler adı altında müvekkilinden talep edilen kooperatif SGK borçları,

davacı kooperatif tarafından ödenmediği için site yönetimi tarafından iskan ruhsatı alınabilmesi için yapılandırıldığını, 23/06/2019 tarihli genel kurul kararında ortaklar listesine kayıtlı 94 ortak olduğu yazılıysa da bu durumun gerçeğe aykırı olduğunu, ortaklar kayıt defteri kayıtları ve ortak sayılarının usulsüz olduğunu, üyelere usulüne uygun davetiye gönderilmediğini, kooperatifte üye sayısının net ve açık olmadığını, Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E....

K. sayılı dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, henüz kesinleşmediğini, müvekkilinin daireye ait tapuyu 3. kişiye devrettiğini, müvekkilinin fiili tasarrufunda bulunmayan daire için yapılan masraf ve genel giderlerden sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Davacı kooperatif kayıtları, Konya Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü ile Konya Ticaret Odası Başkanlığından celp edilerek ve davacı kooperatif defterlerinin yerlerinin tespiti ile davalının üyelik durumunun tespiti ve var ise borç miktarının belirlenmesi için kooperatif alanında uzman bilirkişiye tevdii edilmiş olup, 18/02/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda neticeten; davacı kooperatifin incelemeye sunduğu 2015-2016-2017-2018 yılları ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin de süresinde yapıldığı,

incelenen ticari defterlerinin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu, davacı Kooperatife ait ticari defterlerde davalı ...'nin Ortaklara Borçlar hesabında 431 02 013 hesap kodunda işlem gördüğü, 20.06.2010 tarihinde yapılan 2009 yılı olağan genel kurul toplantısında gündemin 8. Maddesinde "B2 Blok 13 numaralı dairenin ...’ye 132.000,00TL karşılığında, 80.000,00TL peşin kalan 52.000,00TL’si 16 ayda ödenmek üzere 16 adet çek karşılığında ... peşin maktu bedelle üyelik verildiği ve dairelerin özellikleri üyelerle aynı standartta olmasına oy çokluğu ile karar verildiği,

ileride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin bedelli üyelere de aynı ölçüde yansıtılacağı, ayrıca bundan sonra kooperatif bitinceye kadar proje dışı yapılabilecek otoparkın yer altına alınması ile tapu ferdileşmesi vb. masraflar hariç herhangi bir ödeme talebinde bulunulmamasına oy çokluğu ile karar verildiği, davalının, davacı kooperatifte peşin bedelli üye olduğu hususunda alınmış genel kurul kararının bulunduğu, davalının davacı kooperatife yatırdığı aidat toplamı 144.000,00TL olduğu,

mahkememiz davacıyı peşin bedelli üye olarak kabul ederse, Yargıtay kararlarına göre genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumlu olacağı, ancak; takip konusu edilen davacının hesapladığı 2013-2018 yıllan arası hisselerine isabet eden genel yönetim ve altyapı giderleri ile davacı kooperatif ticari defterleri ve genel kurul tutanaklarına göre üye sayısı baz alınarak hesaplanan tutarlar arasında farklılık bulunduğu, genel yönetim ve altyapı giderlerinden, çıkan, çıkarılan ve hissesine düşen aidatı ödemeyen bütün üyeler sorumlu olduğu,

üyeler arasındaki eşitlik ilkesi göz önünde bulundurulduğunda söz konusu takibin çıkan, çıkarılan ve hissesine düşen genel yönetim ve altyapı giderlerini ödemeyen tüm üyelere yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıntılı gerekçeli denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Yargılamaya esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlere göre davacının peşin bedelli üye olarak üye kaydının yapıldığı, dolayısıyla Yerleşik Yargıtay İçtihatları da nazara alındığında aidat yükümlülüğü bulunmuyor ise de, hissesine isabet eden genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumlu olacağı takdir ve kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar yargılamaya esas alınan 18/02/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda davalının hissesine isabet eden, genel gider ve altyapı gideri toplamı 2016 yılı için 3.472,60 TL, 2017 yılı için 3.094,34 TL, 2018 yılı için 4.195,64 TL olarak hesaplanmış ise de; davacı vekilinin ilgili tarihlere ilişkin talepleri ile bağlı kalınarak, 2016 yılı için 2.459,75 TL, 2017 yılı için 2.486,50 TL, 2018 yılı için 3.130,07 TL'den davalının sorumlu olduğu takdir ve kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar 2013-2014-2015 yıllarına ilişkin genel giderlere dair taleplerde bulunulmuş ise de; yargılamaya esas alınan bilirkişi raporunda bu yıllara ait herhangi bir gider tespit edilmediğinden bu yıllara ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kabul edilen giderlere ilişkin ihtarname davalıya 02/09/2019 tarihinde tebliğ edildiğinden ve 10 günlük ödeme süresi tanındığından 13/09/2019 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiş ve bu tarih ile takip tarihi olan 10/02/2021 tarihi arasındaki döneme ilişkin %9 yasal faiz uygulanmak suretiyle 1.041,85 TL işlemiş faiz olarak hesaplanmıştır.

İzah edilen hususlar nedeniyle; davaya konu Konya ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile; takibin 8.076,32 TL asıl alacak, 1.041,85 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, alacak likit ve muayyen olmadığından, üyelik vasfının tespiti ve alacağın hesaplanması yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat taleplerinin reddine..." dair, davanın kısmen kabulü ile, davaya konu Konya .. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile; takibin 8.076,32 TL asıl alacak, 1.041,85 TL işlemiş faiz üzerinden devamına,

fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit ve muayyen olmadığından ve hesaplanması yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, müvekkilinin peşin bedelli üye olduğunun bilirkişi raporu ile de görüleceğini, peşin ödemeli üye statüsü olan ve genel kurulda ibra edilen müvekkilinden hiçbir hukuki dayanağı ve belgesi olmayan gider masraflarının talep edilmesinin hatalı olduğunu, davacı kooperatifin 2013-2018 arası alt yapı giderlerini talep etmekle;

bu yıllara ait üye sayısına bakıldığında davacının beyanları ile bilirkişi raporunda kooperatif kayıtlarına göre tespit edilen üye sayılarının uyuşmadığını, hesaplamanın neye göre nasıl yapıldığının belli olmadığını, davacı kooperatifin ticari kayıtları ile müvekkilinden talep edilen giderler arasında farkılık bulunduğunu, kooperatifin 2013-2014 yıllarına ait ticari defterinin dahi bulunmadığını, 2013-2015 yıllarına ilişkin tescil edilmiş bir genel kurul kararı da olmadığını, mahkemece kooperatif tarafından üyeler arasında eşitlik ilkesinin gözetilip gözetilmediğinin araştırılması gerektiğini,

bilirkişi raporunda da bu husus tespit edilmesine rağmen mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmadığını, davacı kooperatifin usulsüz fiilleri ile üyelerin zarara uğratıldığı yönündeki itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkilinin, daireye ait tapuyu 3. kişiye devrettiğinden, söz konusu dairenin müvekkilin fiili kullanımında bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin fiili tasarrufunda bulunmayan daire için yapılan masraf ve genel giderlerden sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, genel gider alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda davacının peşin bedelli üye olarak kabul edilmesi halinde dahi, genel yönetim ve alt yapı giderlerinden sorumlu olacağı, takip konusu edilen davacının hesapladığı 2013-2018 yılları arası hisselerine isabet eden genel yönetim ve alt yapı giderleri ile davacı kooperatif ticari defterleri ve genel kurul tutanaklarına göre üye sayısı baz alınarak hesaplanan tutarlar arasında farklılık olduğu, bu farklılığın davanın sıhhatini bozup bozmayacağı ayrıca, genel yönetim ve alt yapı giderlerinden, çıkan, çıkarılan ve hissesine düşen aidatı ödemeyen bütün üyelerin sorumlu olduğu,

dolayısıyla üyeler arasındaki eşitlik ilkesi göz önünde bulundurulduğunda söz konusu takibin çıkan, çıkarılan ve hissesine düşen genel yönetim ve alt yapı giderlerini ödemeyen tüm üyelere yapılması gerektiği, yapılmadı ise, bu durumun üyeler arasındaki eşitlik ilkesini bozup bozmayacağı hususunun mahkemenin takdirinde olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda, mahkemece davalının peşin bedelli üye olup, takip konusu genel giderlerden sorumlu olduğundan bahisle yazılı olduğu şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı tarafça takip ve dava konusu giderin alınması kararlaştırılan 23.6.2019 tarihli genel kurulun yok hükmünde olduğu savunulmuş ise de, anılan genel kurulun yok hükmünde olduğunun tespiti için başka bir peşin bedelli kooperatif üyesi olduğunu iddia eden ...tarafından açılan davada Konya .. ATM'nin ... E-.... K. sayılı ilamı ile davanın reddine ve kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin ... E-.... K. sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, davalının üyeliği ile benzer bir üyeliğe sahip olup, peşin bedelli üye olduğu iddiası ile dava açan ....'ın Konya .. ATM'nin .... E-2.... K., Ankara BAM 23 HD'nin ...E-....K. sayılı ilamını inceleyen Yargıtay 6 HD'nin ... E-... K. sayılı ilamında, davacının üyeliğine ilişkin genel kurulda ''...

İleride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelere de aynı ölçüde yanstılmasına'' karar verildiği, bu durumda genel kurulun iradesinin davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi olarak kabul edilmesi gerektiği, daha sonra imalat farklılıklarının ödenmesi üyeden talep edilebileceğine göre davacının peşin bedelli ortak olduğundan bahsedilemeyeceği...''nden bahisle kararın bozulduğu ve işbu davada davalının üyeliğine ilişkin genel kurul kararında da benzer ifadenin yer aldığı anlaşılmıştır.

Bu durum karşısında, davalının üyeliğinin peşin bedelli üye olarak kabulü halinde dahi, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan kooperatif üyeleri arasındaki eşitlik ilkesi uyarınca genel giderlerden sorumlu olacağından, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, bilirkişi raporu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davalı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır