Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/981 K.2023/1874

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 31/03/2022 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasındaki ticari alışverişler nedeniyle müvekkil şirketin davalı şirketten alacağı olduğunu, müvekkil şirketin davalı şirkete faturalar düzenlediğini, davalı şirketin faturalara ve fatura içeriklerine TTK.'da belirtilen süreler içinde itiraz etmediğinden faturalar ile faturaların içeriklerinin kesinleştiğini, davalı şirketin borçlarını ödemediğinden, müvekkilin 24.602,56 TL'lik alacağı için Konya ..

İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasıyla borçlu aleyhine icra takibi başlattığını, bunun üzerine borçlunun kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesiyle takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanmadığını belirterek ; davalı tarafın haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile Konya .. İcra Müdürlüğü'nün...

E. sayılı dosyasından mütevellit alacağın ve fer'ilerinin davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, davalının haksız itirazı nedeniyle alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesi dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, ancak davalı yan davaya cevap vermemiş, duruşmalarda kendisini vekili ile temsil ettirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...alınan kök rapor, ek raporlar ve dosya kül halinde değerlendirildiğinde, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve delil kabiliyetini haiz bulunduğu, öte yandan davalı yanın defterlerini ibraz etmediği, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 24.602,56 TL asıl alacak, 517,66 TL işlemiş anlaşıldığından..." davacının davasının kabulüne, davalının Konya ..

İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 24.602,56 TL asıl alacak, 517,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.120,22 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, asıl alacak olan 24.602,56 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %16 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, kabul edilen miktarın %20'si oranında hesaplanan 5.024,04 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilin davacı yana söz konusu icra dosyası dolayısı ile borcu bulunmadığını, her ne kadar alınan bilirkişi raporlarında davacı yanın ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde müvekkilin davacıya borcu varmış gibi görünse de ilgili raporların hukuka ve hakkaniyete aykırı olması sebebi ile hükme esas alınmasının kabul edilebilir olmadığını, davaya konu bilirkişi raporlarının eksik inceleme neticesinde oluşturulduğunu, bu sebeple raporlara itiraz ettiklerini, ancak mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, zira müvekkilin bir an için davacıya borcu olduğu düşünülse dahi ilgili borca işleyecek faiz oranının %16 olamayacağını belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazın iptaline ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafından davalıya karşı Konya .. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasından ilamsız takip yapıldığı, davalının borca itiraz etmesi üzerine icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, takibin devamını sağlamak için davacının eldeki itirazın iptalini davasını açtığı görülmüştür. Uyuşmazlık, davacının davalıdan faturalardan kaynaklı alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez.

Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini ispatla mükelleftir.

Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması ve faturayla ilgili olarak Vergi Dairesi'ne BA-BS bildirimi verilmesi faturaya konu malın teslim edildiğine veya hizmetin gerçekleştirildiğine karine teşkil etmektedir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3).

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Davaya konu icra takibinde davacının asıl alacak yanında temerrüt faizi de talep etiği görülmektedir. Alacaklının temerrüt faizi talep edilebilmesi için borçlunun Türk Borçlar Kanunu'nun 117. Maddesi gereğince temerrüde düşmüş olması gerekir. Ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun 1530. Maddesinin 2-3-4 ve 5. Fıkralarında yer alan;

(2) Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

(3) Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.

(4) Sözleşmede ödeme günü veya süresi belirtilmemişse veya belirtilen süre beşinci fıkraya aykırı ise, borçlu aşağıdaki sürelerin sonunda ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır:

a) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

b) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

c) Borçlu faturayı veya eş değer ödeme talebini mal veya hizmetin tesliminden önce almışsa, mal veya hizmetin teslim tarihini takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

d) Kanunda veya sözleşmede, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirme usulünün öngörüldüğü hâllerde, borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, bu tarihten sonraki otuz günlük sürenin sonunda;

şu kadar ki, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz günü aşıyor ve bu durum alacaklının aleyhine ağır bir haksızlık oluşturuyorsa, kabul veya gözden geçirme süresi mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz gün olarak kabul edilir" düzenlemesi gereğince ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı tarafından herhangi bir ihtar çekilmese bile borçlu, sözleşmede belirtilen ödeme tarihinde,

ödeme tarihi belli değilse faturanın veya faturada belirtilen mal veya hizmetin alındığı tarihten itibaren 30 günlük sürenin sonunda mütemerrit sayılacağından belirtilen tarihlerden itibaren faiz talep edilebilmesi mümkündür. Dava konusu somut olayda dava konusu somut olayda borcun ödeneceği gün taraflarca belirlenmediği gibi takip tarihinden önce borçluya gönderilmiş bir ihtar da bulunmamaktadır.

Yine davacı tarafça düzenlenen faturanın davalı tarafa hangi tarihte teslim edildiği belirli olmadığı gibi faturada belirtilen malların hangi tarihte teslim edildiği de belirli değildir. Buna göre davacı tarafça takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizi talep edilmesi mümkün değildir.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde.

Mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmak üzere usule uygun şekilde kesin süre verildiği, davalının kesin süre içerisinde ticari defterlerini sunmadığı, davacının ticari defterleri üzerinde inceleme yapan bilirkişinin sunduğu rapor ile ek raporunda, davacının ticari defterlerinin usule uygun şekilde tutulduğunun, faturaların ticari defterlerde kayıtlı olduğunun, davacının davalıdan 24.602,56 TL asıl alacağı bulunduğunun bildirildiği görülmekle, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak asıl alacak yönünden icra takibine yapılan itirazın iptali talebinin kabulüne karar verilmesi yerindedir.

Ancak bilirkişi ek raporundaki, tarafların tacir oldukları ve aralarında cari hesap ilişkisi bulunması nedeniyle davalının temerrüde düşürülmesine gerek olmadığı ve TTK 1530. maddesi gereğince davacının 10.188,55 TL faiz alacağı bulunduğuna dair görüşü hükme esas alınarak faiz alacağı yönünden itirazın iptali talebinin kabulüne karar verilmiş ise de;

davalının takip tarihinden önce temerrüde düşürülmediği gözetilerek faiz talebi yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde davanın tamamen kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiği, ilk derece mahkemesince yapılan hata yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1-b.2 maddesi gereğince davanın esası hakkında yeniden hüküm kurularak davanın yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda kısmen kabulüne karar vermek gerektiği,

dava konusu alacak likit olduğundan davacı lehine kabul edilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır